“Azərbaycanda maaş artır, məşğulluq azalır”

2026-cı il iyulun 1-i vəziyyətinə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 787,4 min nəfər təşkil edib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, muzdla çalışanların 844,6 min nəfəri dövlət, 942,8 min nəfəri isə qeyri-dövlət sektorunda fəaliyyət göstərib.

2026-cı il iyulun 1-i vəziyyətinə ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı iyunun 1-i ilə müqayisədə 3,2 min nəfər və ya 0,18 faiz azalıb.

İyunun 1-i ilə müqayisədə ümumi işçi sayında 3,2 min nəfər və ya 0,18 faiz azalıb. Dövlət sektorunda çalışanların sayı bir ay ərzində 15,3 min nəfər (1,78 faiz) azalaraq 844,6 min nəfərə düşüb. Qeyri-dövlət sektorunda isə əksinə, işçi sayı 12,1 min nəfər (1,3 faiz) artaraq 942,8 min nəfərə çatıb.

Muzdla çalışanların iqtisadi fəaliyyət sahələri üzrə bölgüsünə gəlincə, onların 18,8 faizi ticarət və nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 17,8 faizi təhsil, 13,9 faizi sənaye, 8,6 faizi səhiyyə və sosial xidmətlər, 6,7 faizi tikinti, 6,1 faizi dövlət idarəetməsi və müdafiə, sosial təminat, 4,4 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 3,9 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 2,4 faizi maliyyə və sığorta fəaliyyəti, 2,3 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq sahələrində çalışıb.

Muzdla çalışanların 15,1 faizi isə iqtisadiyyatın başqa sahələrində məşğul olublar.

2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında ölkədə muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7 faiz artaraq 1174,4 manat təşkil edib.

Dövlət sektorunda işçilərin sayının azalmasının səbəbi nədir?

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına danışan iqtisadçı ekspert Asif İbrahimov bildirib ki, əmək bazarında dövlət sektorundan özəl sektora doğru müəyyən yerdəyişmə gedir: “Azərbaycanda əmək bazarının son göstəriciləri ilk baxışda müsbət, əslində isə kifayət qədər düşündürücü mənzərə ortaya qoyur. 2026-cı ilin ilk altı ayında orta aylıq nominal əməkhaqqının 7 faiz artaraq 1174,4 manata çatması müsbət göstəricidir. Amma eyni dövrdə muzdla çalışanların sayının azalması əmək bazarında daha ciddi suallar yaradır. Bu dediyiniz rəqəmlərə baxanda cəmi bir ay ərzində 3,2 min nəfərlik azalma deməkdir. Lakin əsas məsələ ümumi azalmanın hansı sektorda baş verməsidir.

Dövlət sektorunda çalışanların sayı bir ayda 15,3 min nəfər və ya 1,78 faiz azalıb. Qeyri-dövlət sektorunda isə əksinə, 12,1 min nəfərlik və ya 1,3 faizlik artım qeydə alınıb. Bu rəqəmlər bizə bir mesaj verir ki, əmək bazarında dövlət sektorundan özəl sektora doğru müəyyən yerdəyişmə gedir.

Amma burada bir məsələni xüsusilə vurğulamaq lazımdır. Əgər dövlət sektorunda iş yerləri azalır, özəl sektorda isə artım baş verirsə, bu dəyişiklik yalnız işçilərin bir sektordan digərinə keçməsi ilə məhdudlaşmamalıdır. Əsas sual budur o , özəl sektor neçə yeni və keyfiyyətli iş yeri yaradır?

Çünki iqtisadiyyatın sağlam inkişafının göstəricisi dövlət qurumlarında ştatların artırılması deyil, özəl sektorda məhsuldar, yüksək əlavə dəyər yaradan və yüksək əməkhaqqı verən iş yerlərinin çoxalmasıdır”.

Asif İbrahimovun sözlərinə görə, növbəti mərhələnin əsas hədəfi sadəcə əməkhaqqının artırılması deyil: “Əməkhaqqının 7 faiz artmasını da yalnız nominal rəqəm kimi təqdim etmək düzgün deyil. İnsan üçün əsas olan maaşın neçə faiz artması yox, həmin maaşla nə qədər çox mal və xidmət ala bilməsidir. Bunun üçün nominal əməkhaqqı artımını inflyasiya ilə müqayisə etmək lazımdır.

Mənim fikrimcə, Azərbaycan iqtisadiyyatında artıq növbəti mərhələnin əsas hədəfi sadəcə əməkhaqqının artırılması deyil. Əsas hədəf əmək məhsuldarlığının yüksəldilməsi, yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin genişləndirilməsi və daha çox yüksək maaşlı iş yerlərinin yaradılması olmalıdır”.

Asif İbrahimov vurğulayıb ki, əməkhaqqı artsa da, iş yerləri kifayət qədər yoxdursa, bu dayanıqlı model deyil: “Bu gün 1174 manat orta əməkhaqqı artan rəqəmdir, amma biz bunun arxasında hansı iqtisadi məhsuldarlığın dayandığına baxmalıyıq. Əgər əməkhaqqı artır, amma iqtisadiyyat yeni və məhsuldar iş yerlərini kifayət qədər sürətlə yaratmırsa, bu, uzunmüddətli perspektivdə dayanıqlı model deyil.

Bir sözlə, rəqəmlərin bizə dediyi budur: maaş artır, amma məşğulluq azalır. İndi əsas məsələ bu iki göstəricinin niyə eyni istiqamətdə hərəkət etmədiyini izah etməkdir. Azərbaycanın əmək bazarının gələcəyi məhz bu suala veriləcək cavabdan asılıdır”, - deyə Asif İbrahimov bildirib.

Günel Həsənova, Bizimyol.info