Azərbaycanda maşınsız insan qalmayacaq AÇIQLAMA

Azərbaycanda uzun müddətdir yerli istehsal kimi tanınan "Xəzər" markasının hibrid və elektrik avtomobillərinin istehsalı nəzərdə tutulur.

Bu, ölkədə hibrid maşınların qiymətinə necə təsir edəcək?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən nəqliyyat eksperti Adil Nəbiyev bildirdi ki, əgər bu istehsala başlanılsa, bunun hazırkı mərhələdə ən əsas məqamı qiymətlərə təsiridir:

"Hal-hazırda mövcud olan qiymət artımına bu amilin təsiri olacaq. Çünki aşağı büdcəli insanlar istər-istəməz bu avtomobillərə üz tutacaqlar. Üstəlik, hibrid və elektrik olması daha çox maraq oyadacaq. Bu da ümumi bazarda artan qiymətlərin uzun müddət qalmasına imkan verməyəcək, əgər bu istehsala başlanılsa, qiymətlər çox da yüksək səviyyədə qalmayacaq. Digər bir fikrim isə ondan ibarətdir ki, bu avtomobillər əvvəllər əsasən fiziki məhdudiyyəti olan insanlara, şəhid ailələrinə və qazilərə verilirdi. Qazilərin bəziləri müharibədən sonra əlini, ayağını itirmiş və ya digər fiziki məhdudiyyətlərlə üzləşmişdi. Lakin həmin avtomobillər avtomat sürətlər qutusu ilə təchiz olunmadığı üçün onları özləri idarə edə bilmirdilər, əsasən yaxınları idarə edirdi. İndi isə əgər bu avtomobillər avtomat sürətlər qutusu ilə istehsal olunacaq deyə onlar üçün böyük üstünlük olacaq.

Beləliklə, növbəti mərhələdə fiziki məhdudiyyəti olan insanlara bu avtomobillər verilərsə, bu, artıq onların özləri üçün də ciddi bir yenilik və rahatlıq yaradacaq. Çünki uzun müddətdir ki, bu barədə gözləntilər var, müraciətlər edilir. Onlar bildirirlər ki, mexaniki sürətlər qutusu olan avtomobilləri idarə edə bilmirlər. Hətta indiyə qədər verilmiş avtomobillər dəyişdirilsə də, bu çox müsbət addım olar. Çünki bəzi qazilər mexaniki sürətlər qutusunu idarə edə bilməsələr də, avtomat sürətlər qutusunu rahatlıqla idarə edə bilirlər. Fiziki məhdudiyyətləri olsa belə, avtomat sürətlər qutusunu idarə etmək üçün bir əl və bir ayaq kifayətdir".

Müsahibimiz vurğuladı ki, bu təşəbbüs hazırda çox vacibdir:

"Çünki ƏDV-dən azadolma məsələsi artıq başa çatıb, ilin sonudur və bazarda qiymətlər ümumilikdə yüksəlib. Bu avtomobillər hər kəs üçün nəzərdə tutulmasa da, əsasən aşağı büdcəli insanlar üçün uyğun avtomobillərdir. Taksi kimi istifadəyə yararlıdır, eyni zamanda regionlarda da insanlar üçün münasib seçimdir. Köhnə avtomobillərə üz tutmaqdansa, daha ucuz və yeni avtomobillərin alınması ümumi avtomobil parkının yenilənməsinə səbəb olar. Nə qədər bu cür avtomobillər ölkə daxilində istehsal olunsa və ya ehtiyat hissələri gətirilərək burada yığılsa, istər-istəməz gömrük rüsumları azalacaq və avtomobillərin qiyməti daha əlçatan olacaq. Kredit və lizinq şərtlərinin də sadələşdirilməsi çox müsbət olardı. Belə olarsa, demək olar ki, maşınsız insan qalmaz. Hazırda isə faizlərin yüksək olması səbəbindən avtomobil hər kəs üçün əlçatan deyil. Elə rayonlar var ki, avtomobilsiz yaşamaq olduqca çətindir, xüsusilə ucqar və dağ rayonlarında. Əgər bu bölgələr üçün uyğun dördtəkərli, hündür avtomobillər də istehsal olunsa, bu, daha məqsədəuyğun olar. Ən əsası, qiymətlərin hamı üçün əlçatan olmasıdır. İlkin ödənişin ümumiyyətlə olmaması daha yaxşı olardı. Çünki elə insanlar var ki, ilkin ödəniş toplamaq imkanına malik deyillər. Əsas odur ki, aylıq ödəniş insanın gəlirinə uyğun olsun, məsələn, aylıq gəlirinin 20-30 faizi həcmində. Bunun üçün faizlər aşağı salınmalı, ilkin ödənişlər ləğv edilməlidir ki, hamı bu imkanlardan yararlana bilsin. Köhnə avtomobillər utilizasiyaya göndərilsin və insanlar yeni avtomobillərdən istifadə edə bilsinlər".

Nuriyyə NATİQQIZI