Azərbaycanın darmadağın etdiyi Nobel mükafatlı ölkə Sent Lusiya HARADADI?

Azərbaycan millisinin ötən gün Sent-Lusiya üzərində böyükhesablı qələbəsi futbol ictimaiyyətində müsbət qarşılandı. Bununla yanaşı, qarşılaşmadan sonra sosial şəbəkələrdə rəqib komanda və onu təmsil edən ölkə ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirildi. Sent-Lusiyanın “kiçik”, “tanınmayan” və hətta “əhəmiyyətsiz” ölkə kimi təqdim edənlər də az deyildi. Coğrafi baxımdan kiçik olsa da, Sent-Lusiya həm mürəkkəb tarixi, həm zəngin mədəni irsi, həm də dünya miqyasında diqqətçəkən uğurları ilə seçilən ölkələrdən biridir. Bəzən xəritədə çətin tapılan dövlətlər belə qlobal miqyasda iz buraxa bilir və Sent-Lusiya da bunun bariz nümunələrindən sayılır.

Modern.az-ın məlumatına görə, futbolçuları Azərbaycana gəlmək üçün bir neçə aviareys dəyişən, uzaq yol qət edən Sent-Lusiya Karib dənizində, Martinika və Sent Vinsent və Qrenadinlər arasında yerləşir. Əhalisi təxminən 180 min nəfərdir. Ölkə uzun müddət Böyük Britaniya və Fransa arasında mübarizə obyekti olub. Hətta tarixdə bu ada 14 dəfə əl dəyişdirib. Məhz buna görə Sent-Lusiyaya bəzən “Qərbin Helenası” da deyilir. 1979-cu ildə ölkə Böyük Britaniyadan müstəqillik qazanıb. Bu gün isə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər beynəlxalq qurumların üzvüdür.

Sent-Lusiyada rəsmi dil ingilis dilidir. Lakin əhalinin böyük hissəsi gündəlik həyatda fransız mənşəli kreol dili “Kweyol”dan istifadə edir. Bu da ölkənin həm fransız, həm də ingilis təsirində formalaşdığını göstərir.

İqtisadi baxımdan Sent-Lusiya inkişaf etməkdə olan ölkələr sırasına daxildir. Əsas gəlir mənbələri turizm və kənd təsərrüfatıdır. Xüsusilə banan ixracı uzun illər ölkə iqtisadiyyatında mühüm rol oynayıb. Son illərdə turizm sektoru daha da ön plana çıxıb. Tam kasıb ölkə sayılmasa da, iqtisadi imkanları məhduddur və xarici amillərdən asılılıq yüksəkdir.

Sent-Lusiyanı fərqləndirən ən diqqətçəkən məqamlardan biri isə onun elmi və ədəbi uğurlarıdır. Dünyada çox az ölkə var ki, bu qədər kiçik əhali ilə iki Nobel mükafatı laureatı yetişdirsin.

Bunlardan biri iqtisadçı Arthur Lewisdir. O, inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi modelləri ilə bağlı araşdırmalarına görə 1979-cu ildə Nobel mükafatına layiq görülüb. Lewis xüsusilə “iki sektorlu model” nəzəriyyəsi ilə tanınır və bu model uzun illər inkişaf iqtisadiyyatının əsas yanaşmalarından biri hesab olunub.

Digər laureat isə şair və dramaturq Derek Walcottdur. O, 1992-ci ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı alıb. Walcott-un əsərlərində Karib mədəniyyəti, kolonial keçmiş və kimlik məsələləri geniş yer tutur. Onun yaradıcılığı kiçik ada dövlətinin dünya ədəbiyyatında söz sahibi ola biləcəyini göstərən nümunə kimi qiymətləndirilir.

Maraqlıdır ki, əhalinin sayına nisbətdə Nobel laureatlarının sayına görə Sent-Lusiya dünyada ən yüksək göstəricilərdən birinə malikdir. Ölkənin simvollarından biri olan “Pitons” adlı iki vulkanik dağ UNESCO siyahısına daxildir. Həmçinin paytaxtı Kastri şəhəridir və ölkənin əsas limanı da burada yerləşir. Sent-Lusiya ildə bir dəfə keçirilən caz festivalı ilə də tanınır və bu tədbirə dünyanın müxtəlif ölkələrindən musiqiçilər qatılır. Kriket və futbol ən populyar idman növləridir.

Sent-Lusiya milli komandası beynəlxalq arenada böyük uğurlarla seçilməsə də, CONCACAF zonasında çıxış edir. Komanda əsasən regional turnirlərdə mübarizə aparır və Karib Kuboku kimi yarışlarda iştirak edib. Onların əsas gücü böyük futbol məktəbindən yox, daha çox motivasiya və fiziki hazırlıqdan qaynaqlanır. Bu baxımdan belə komandalar bəzən gözlənilməz nəticələr də göstərə bilir.

Sent-Lusiya ilk baxışdan kiçik və uzaq ada dövləti təsiri bağışlasa da, onun tarixi, dili, mədəniyyəti və elmi uğurları bu ölkəni fərqləndirir. Azərbaycan millisinin bu komandaya qarşı qələbəsi idman baxımından önəmlidir. Amma bu qarşılaşma həm də bizə coğrafi olaraq uzaq, lakin maraqlı bir ölkəni daha yaxından tanımaq imkanı verdi