Bakı platforması: “Əgər danışıqlar uğurlu alınsa...”

Bəzi məlumatlara görə, Azərbaycan Suriya və İsrail arasında birbaşa danışıqlar üçün platforma təmin edəcək, iki ölkənin nümayəndə heyətləri Bakıda birbaşa danışıqlar aparacaq. 

Bu, Azərbaycanın uğurlu beynəlxalq vasitəçiliyinin bariz nümunəsidir. 

“Cebheinfo.az”-a danışan politoloq Oqtay Qasımov bildirib ki, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu artdıqca Bakı mühüm siyasi müzakirələr üçün etibarlı platformaya çevrilib. 

Onun sözlərinə görə, bu cür yüksək səviyyəli görüşlərin Bakıda keçirilməsi artıq ənənəvi hal alıb:

“Azərbaycanın dünyada nüfuzu artdıqca, Bakı həm də etibarlı və mühüm müzakirələrin aparılması üçün uyğun bir platforma hesab olunur. Doğrudur, bu cür görüşlər artıq 2018-ci ildən başlayaraq keçirilir. 

Xatırlayırıq ki, həmin dövrdə NATO qüvvələrinin komandanı ilə Rusiya Baş Qərargah rəisinin görüşü də məhz Bakıda baş tutmuşdu. Son dövrlərdə Bakıda İsrail və Türkiyə nümayəndələrinin də görüşləri keçirilib. Hazırda Suriya və İsrail nümayəndələrinin Bakıda görüşməsi vacib bir amildir. 

Çünki İsrail Azərbaycanın strateji tərəfdaşlarından biridir, Suriya ilə isə yeni hökumətin fəaliyyəti fonunda münasibətlər kifayət qədər uğurlu şəkildə inkişaf edir. Suriyanın Keçid Dövrü Prezidentinin Azərbaycana səfəri də kifayət qədər məhsuldar və pozitiv keçdi. 

Səfər zamanı müzakirə olunan məsələlər, qəbul edilən qərarlar və imzalanan sənədlər iki ölkə münasibətlərinin gələcək inkişafına işarədir. Bakı belə bir dialoq platformasını təqdim etməyə tam hazırdır. 

Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bir görüşlə bütün problemlərin həlli mümkün deyil. Çünki Suriya-İsrail münasibətlərindəki problemlər köklü və mürəkkəbdir. İsrail dövləti yarandığı gündən bu iki ölkə arasında münasibətlər daim gərgin olub, tərəflər dəfələrlə hərbi qarşıdurma yaşayıb. 

Hazırda Suriyanın ərazisində yerləşən Golan təpələrinin böyük hissəsi İsrailin nəzarəti altındadır. Yeni hakimiyyət dəyişikliyindən sonra İsrailin Suriya ərazilərini vaxtaşırı bombalaması da vəziyyəti daha da çətinləşdirib”. 

Oqtay Qasımov qeyd edib ki, hər iki tərəfdə münasibətlərin normallaşmasına dair istəklər hiss olunur: 

“Suriya rəhbərliyi də bəyan edib ki, İsrailə qarşı ərazisindən heç bir təhlükə olmayacaq. Bu kontekstdə Bakıda keçiriləcək görüş münasibətlərin yaxşılaşdırılması istiqamətində ilk addım ola bilər. 

Xatırlatmaq lazımdır ki, Suriya Prezidenti may ayında Səudiyyə Ərəbistanında keçirilən dördtərəfli görüşdə ABŞ Prezidenti Donald Trampla da görüşüb. Trampın istəyi də ondan ibarətdir ki, Suriya İsraillə İbrahim Anlaşmalarına qoşulsun və münasibətlər normallaşsın. 

Əgər Bakıdakı danışıqlar uğurlu alınsa, gələcəkdə bu istiqamətdə yeni addımların atılması mümkündür. Lakin qeyd etdiyim kimi, Suriya və İsrail arasında xüsusilə Golan təpələri və onun su ehtiyatları ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqları qalır. 

Suriyanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, onlar 1973-cü il razılaşmasına sadiqdirlər və bu da Golan təpələrinin bufer zonasındakı su ehtiyatlarının İsrail tərəfindən istifadə edilməsinə şərait yaradır. 

Bütün hallarda Bakıda belə bir görüşün keçirilməsi müsbət haldır. Düşünürəm ki, bu, Yaxın Şərqdə proseslərə müsbət təsir göstərə bilər. Amma bir görüşlə bütün problemlərin həlli mümkün deyil, bu, daha geniş və hərtərəfli müzakirələr tələb edir”. 

Əfsanə Rəcəb 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Suriya İsrail görüşü Oqtay Qasımov