Bakıda at qutabı satırlar: Ayırd etmək də olmur AÇIQLAMA

“Hazır məhsulun, xüsusən də qiymə halına salınmış ətin tərkibini laborator analiz olmadan vizual şəkildə müəyyən etmək qeyri-mümkündür”.
Demokrat.az saytı xəbər verir ki, bu sözləri qida məsələləri üzrə baş mütəxəssis Ağa Salamov Bakıda qutabın içərisində at əti aşkar olunması faktını şərh edərkən deyib. O bildirib ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Əmircan qəsəbəsində fəaliyyət göstərən fərdi sahibkar Cavanşir Quliyevə məxsus müəssisədə hazırlanan qutablarda at DNT-sinin tapılması istehlakçıların birbaşa aldadılmasıdır.
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) apardığı monitorinqlər zamanı Q.Quliyev küçəsində yerləşən unlu qənnadı məmulatları sexində ciddi qanun pozuntuları üzə çıxıb. Götürülən nümunələrin laborator müayinəsi nəticəsində məlum olub ki, mal əti adı altında təqdim edilən məhsulun tərkibində əslində at əti var. Mütəxəssis vurğulayır ki, at ətinin dadı mal ətinə çox yaxın olduğu üçün sıravi vətəndaşın yemək zamanı bu fərqi hiss etməsi demək olar ki, imkansızdır. Dad fərqi yalnız quzu və ya qoyun ətində kəskin hiss olunur, lakin digər hallarda yalnız laboratoriya cavabları son sözü deyə bilər.
“Laboratoriya yoxlanışı aparılmayınca bunu qəti şəkildə demək mümkün deyil. Ət bütöv halda satışa çıxarılanda müəyyən vizual əlamətlərə görə fərqləndirmə aparmaq olar. Məsələn, ətin rənginin tünd olması, yağ turşularının çoxluğu, sarımtıl çalara malik olması, liflərin sərtliyi kimi göstəricilər bəzi hallarda ipucu verə bilər. Lakin bu əlamətlər həm uzunqulaq, həm də at ətinə aid ola bilər və dəqiq nəticə sayılmır. Bu cür müəyyənləşdirmə yalnız ətin morfoloji xüsusiyyətlərini yaxşı bilən mütəxəssislər tərəfindən aparıla bilər. Qutab kimi hazır məhsulun içindəki qiymə ətə gəldikdə isə, laborator analiz olmadan onun at, dana, mal və ya qoyun əti olduğunu müəyyən etmək mümkün deyil. Dadına görə quzu və ya qoyun ətini müəyyən qədər hiss etmək olar. Ancaq at ətinin dadı mal ətinə çox yaxın olduğu üçün fərqi ayırd etmək çətindir”.
O bildirib ki, məsələnin ən ciddi tərəfi isə istehlakçının aldadılmasıdır:
“Əgər kimsə mal və ya dana əti adı altında at əti satırsa, bu artıq açıq-aşkar işbazlıqdır və qida təhlükəsizliyinə ciddi təhdiddir. Belə hallarda yalnız cərimə deyil, daha sərt inzibati tədbirlər də tətbiq olunmalıdır. Çünki bu cür şəxslər çirklənmiş, keyfiyyətsiz və sağlamlıq üçün təhlükəli ət satmaqdan da çəkinməyə bilərlər. At ətinin özü zərərli deyil və bəzi xalqlar tərəfindən istehlak olunur. Lakin Azərbaycan milli mətbəxində at əti ənənəvi məhsul hesab edilmir. Əgər at əti istifadə olunursa, bu, açıq şəkildə göstərilməli və istehlakçı məlumatlandırılmalıdır. Qutabın üzərində at əti qutabı kimi qeyd olunmalı, ətin haradan və hansı şəraitdə əldə edildiyi bəlli olmalıdır. Qida təhlükəsizliyi sahəsində işbazlığa yol verən şəxslərə qarşı ciddi nəzarət və sərt tədbirlər görülməlidir. Baytarlıq nəzarəti, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin tələbləri və şəffaf satış mexanizmi olmadan bu cür məhsulların bazara çıxarılması yolverilməzdir”.
Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ilə əlaqə saxladıq.
AQTA-nın mətbuat katibi İlkin Kərimov bildirib ki, alıcıların ət məhsullarını alarkən mənşəyi göstərən sənədi tələb etmək hüququ var:
“Alıcının tam hüququdur ki, ət məhsulunu aldığı zaman sənəddə harada kəsildiyi və mənşəyi barədə bütün məlumatlar göstərilsin. Eyni zamanda, ekspertiza aktına da baxmaq mümkündür. Hər hansı şübhə yarandıqda vətəndaşlar agentliyin qaynar xəttinə müraciət edə bilərlər. Mənşə ilə bağlı dəqiq məlumat yalnız AQTA-nın tabeliyindəki dövlət laboratoriyalarında aparılan sınaqlar nəticəsində müəyyən edilə bilər”. 
Leyla Turan
Demokrat.az