Bakıda nəqliyyat axınının optimallaşdırılması üçün görüləcək işlər açıqlanıb

“İnsanların 20 ildən sonra necə yaşayacağını, işləyəcəyini və hərəkət edəcəyini proqnozlaşdırmaq asan deyil”

Bakıda nəqliyyat axınının optimallaşdırılması üçün görüləcək işlər açıqlanıb. AYNA.AZ APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə WUF13 çərçivəsində keçirilən Bakı şəhərinin Baş Planına həsr olunmuş tədbirdə AAYDA-nın nümayəndəsi Fariz Əzizov danışıb.

“Bakı bu gün eyni zamanda bir neçə transformasiya yaşayır. Bəlkə də bu gün şəhərsalmanın ən çətin tərəfi ondan ibarətdir ki, şəhərlər ənənəvi planlaşdırma modellərinin özündən daha sürətlə dəyişir. Hərbi strateqlər tez-tez əvvəlki müharibəyə hazırlaşdıqları üçün tənqid olunduqları kimi, şəhərsalma mütəxəssisləri də bəzən şəhərləri cəmiyyətin köhnə modellərinə uyğun planlaşdırmaq riski ilə üzləşirlər. Lakin müasir şəhərlər statik yanaşmalar üçün həddindən artıq sürətlə inkişaf edir. İnsanların 20 ildən sonra necə yaşayacağını, işləyəcəyini və hərəkət edəcəyini proqnozlaşdırmaq asan deyil. Şəhər inkişafı şəhərətrafı ərazilərə doğru genişlənməyə davam edəcəkmi? Uzaqdan və hibrid iş modelləri nəqliyyat axınlarını daimi şəkildə dəyişəcəkmi? Gələcəyin şəhərləri monofunksional biznes rayonları ətrafında, yoxsa çoxfunksiyalı qarışıq istifadəli şəhər mühitləri ətrafında formalaşacaq? Bəlkə də ən böyük sual budur: texnoloji, demoqrafik, iqtisadi, enerji istehlakı və sosial transformasiyalar fonunda şəhərlərin rolu necə dəyişəcək? Bunlar olduqca çətin suallardır. Lakin gələcəyi tam dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilməsək də, onu mümkün qədər ağıllı şəkildə öncədən görmək məsuliyyətimiz var. Məhz buna görə uzunmüddətli strateji planlaşdırma kritik əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan, “2025–2030-cu illərdə Bakı şəhəri və ətraf ərazilərdə nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi üzrə Dövlət Proqramı” Azərbaycanın şəhər inkişafı siyasətində mühüm mərhələni təmsil edir və avtomobil yollarını da əhatə edir. Bu proqram “Bakı Baş Planı 2040”ın əsas prinsiplərinə uyğun hazırlanıb və məqsədi yalnız yollar tikmək deyil, ümumilikdə şəhər mobilliyini əsaslı şəkildə yenidən formalaşdırmaqdır. Məqsəd sadəcə nəqliyyat vasitələrinin bir nöqtədən digərinə daha sürətli hərəkət etməsinə nail olmaq deyil. Məqsəd həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq, şəhərlər üzərində struktur təzyiqləri azaltmaq, daha balanslı mobillik modelləri yaratmaq və Bakı ilə Abşeron yarımadasının gələcəyin dayanıqlı metropolitan məkanına çevrilməsini dəstəkləməkdir. Bakı bu gün böyük metropolitan regiona çevrilir” – o, qeyd edib.

Fariz Əzizov deyib ki, əhali artımı, urbanizasiya, iqtisadi genişlənmə və mobillik tələbləri nəqliyyat infrastrukturu üzərində tamamilə yeni təzyiqlər yaradır: “Məhz buna görə Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin yanaşması ənənəvi yol tikintisi anlayışından xeyli genişdir. Biz alternativ nəqliyyat dəhlizləri yaradır, nəqliyyat axınlarını yenidən bölüşdürür, həddindən artıq yüklənmiş şəhər girişlərində təzyiqi azaldır, təhlükəsizlik standartlarını yaxşılaşdırır və daha çevik, dayanıqlı mobillik sistemləri qururuq. Dövlət proqramı çərçivəsində Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi 26 iri yol infrastrukturu layihəsini həyata keçirir və onlardan bir neçəsində artıq çox aktiv tikinti işləri aparılır. İlk növbədə, Biləcəri–Xırdalan–Şamaxı avtomobil yolu layihəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu layihə M1 Bakı–Quba magistralını M4 Bakı–Şamaxı magistralı ilə birləşdirəcək və regional nəqliyyatın tamamilə şəhər mərkəzindən yan keçməsinə imkan verəcək. Dəhlizin uzunluğu 29 kilometrdir, altı hərəkət zolağından ibarətdir və doqquz yol qovşağı, 13 körpü, tunel və piyada keçidlərini əhatə edir. Bu layihənin strateji əhəmiyyəti yalnız nəqliyyat optimallaşdırılması ilə məhdudlaşmır, həm də metropolitan əlaqəliliyin yeni səviyyəsini formalaşdırır. Layihə Abşeron qəsəbələrindən gələn sakinlərə və logistika axınlarına mərkəzi Bakıya daxil olmadan şimal və qərb istiqamətlərinə çıxış imkanı yaradacaq. Bu isə sıxlığın azalması, logistika hərəkətlərinin sürətlənməsi, vaxt itkisinin minimuma enməsi və Bakı üzərində ekoloji təzyiqin azalması deməkdir. Digər mühüm layihə Akademik Həsən Əliyev küçəsi ilə “Koroğlu” metro stansiyası arasında yeni yol bağlantısıdır. Layihənin icrası hazırda 50 faizə yaxın tamamlanıb. Bu layihə Bakının ən sıx nəqliyyat dəhlizlərindən birində həyata keçirilir. Layihəyə dörd tunel, yeraltı piyada keçidi və fasiləsiz hərəkəti təmin edən həllər daxildir. Məqsəd alternativ şərq-qərb şəhər əlaqələri yaratmaqdır. Layihə Heydər Əliyev prospekti və Ziya Bünyadov prospekti üzərində struktur təzyiqləri azaltmağa, şəhərin müxtəlif hissələri arasında mobillik balansını yaxşılaşdırmağa xidmət edir. Layihə tamamlandıqdan sonra Keşlə, Nərimanov və “Koroğlu” rayonları arasında əlaqə daha sürətli, təhlükəsiz və səmərəli olacaq. Eyni zamanda müasir şəhər yalnız nəqliyyat vasitələri üçün deyil, insanlar üçün layihələndirilməlidir. Məhz buna görə piyada təhlükəsizliyi və əlçatanlıq da dövlət proqramının və agentliyimizin əsas prioritetləri sırasındadır. “Çənlibel” yaşayış kompleksi və ətraf küçələri birləşdirən nəqliyyat və piyada tunelləri kimi layihələr insan mərkəzli yanaşmanı nümayiş etdirir. Burada nəqliyyat səmərəliliyi və piyadaların rahatlığı paralel şəkildə təmin olunur. Digər mühüm istiqamət Həsən bəy Zərdabi küçəsi ilə Hacıağa Rüstəmov küçəsi arasında yeni yol bağlantısıdır ki, bu da alternativ yolların yaradılmasına və nəqliyyat axınlarının şəhər üzrə daha rasional bölüşdürülməsinə kömək edəcək. Hörmətli həmkarlar, bu layihələrin hər biri ayrıca vacib olsa da, onların əsas gücü tərəfdaş qurumlarla birlikdə inteqrasiya olunmuş metropolitan mobillik sistemi yaratmasındadır. Çünki müasir şəhər inkişafı bu gün ayrı-ayrı yol layihələri deyil, koordinasiyalı sistem və sinerji tələb edir”.