Bakını niyə su basır? Yaxud tuneli bağlamaq çıxış yoludur?

Son günlər qeyri-sabit hava şəraiti paytaxt infrastrukturunda bir sıra nöqsanları da üzə çıxardı. 

Paytaxtın bir sıra ərazilərini su basması da bu istiqamətdə problemlərin olduğunu göstərdi. 

Həmin ərəfədə müvafiq qurumlar mövcud nöqsanlarla barışmasalar da, reallıq ortada idi. Bir neçə gün sonra Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizov mövcud vəziyyəti şərh edərək bildirib ki, sözügedən leysan barədə əvvəlcədən xəbərdarlıq alınmışdı: 

“Lakin mövcud yağış sularının axıdılması sistemi müasir iqlim çağırışlarına tam cavab verə bilmədi. Nasos stansiyaları həddindən artıq yüklənib, boru xətləri isə artıq zəruri ötürücülük qabiliyyətini itirib. Bu isə onu göstərir ki, şəhər infrastrukturu – ilk növbədə kanalizasiya sistemi – yeni yanaşmaları zəruri edir”. 

Onun sözlərinə görə, ötən ilin oktyabr ayında baş vermiş təbii fəlakətdən dərhal sonra məsul və aidiyyəti qurumların rəhbərləri ilə operativ şəkildə görüş keçirilib: 

“Bir müddət öncə isə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sorğusuna cavab olaraq, Azərbaycan Respublikasının Su Ehtiyatları Dövlət Agentliyi nəzdində fəaliyyət göstərən İri Şəhərlərin Birləşmiş Su Təchizatı Xidməti məlumat verib ki, artıq paytaxtın yağış sularının axıdılması sisteminin müasirləşdirilməsi ilə bağlı zəruri layihənin hazırlanmasına başlanılıb. İlkin qiymətləndirmələrə əsasən, bu proqramın icrası azı iki il davam edəcək. Bu kimi problemlər dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrində belə mövcuddur. Lakin bizim vəziyyətimizdə obyektiv amil də buna əlavə olunur: 

mövcud mühəndis-kommunikasiya sistemi bir vaxtlar ərazidə yerləşən kiçik yaşayış evləri üçün nəzərdə tutulmuşdu. Halbuki indi həmin ərazilərdə çoxmərtəbəli yaşayış kompleksləri ucaldılıb. Hazırkı infrastruktur bu qədər su həcmi ilə fiziki cəhətdən öhdəsindən gələ bilmir və biz bu cür hallarla qarşılaşmağa ən azı daha iki il ərzində hazır olmalıyıq”. 

Güclü yağıntılar zamanı təhlükəni minimuma endirmək məqsədilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizov müvəqqəti tədbir kimi leysanlar zamanı tunellərə və körpüaltı keçidlərə nəqliyyat vasitələrinin girişinə məhdudiyyət qoyulmasını təklif edib. Onun sözlərinə görə, bu addım xüsusilə nəqliyyat infrastrukturunun həssas hissələrində vətəndaşların həyatına və əmlakına olan təhlükəni müəyyən dərəcədə azaltmağa xidmət edə bilər. 

Paytaxtda yaranmış vəziyyət və icra başçısının bununla bağlı şərhi bir sıra sualları ortaya çıxarır. Əgər “sözügedən leysan barədə əvvəlcədən xəbərdarlıq alınmışdı” deyilirsə, hansı tədbirlər görülmüşdü ki, paytaxtın bir sıra ərazilərində “qayıqla üzmək” ehtiyacı yarandı? 

Yaxud “paytaxtın yağış sularının axıdılması sisteminin müasirləşdirilməsi ilə bağlı zəruri layihənin hazırlanmasına başlanılan bu proqramın icrası azı iki il davam edəcəksə”, demək, qarşıdan gələn illərdə də güclü yağış yağarsa, Bakı yenə eyni aqibəti yaşayacaq? Yaxud göstərilir ki, mövcud mühəndis-kommunikasiya sistemi bir vaxtlar ərazidə yerləşən kiçik yaşayış evləri üçün nəzərdə tutulsa da indi həmin ərazilərdə çoxmərtəbəli yaşayış kompleksləri ucaldılıb ki, həmin infrastruktur bu qədər su həcmi ilə fiziki cəhətdən öhdəsindən gələ bilmir. 

Bəs, çoxmərtəbəli yaşayış evləri tikilərkən, bu nəzərə alınmamışdı?

Kommunikasiya sistemi uyğun deyildisə, niyə onun istifadəsinə icazə verilirdi? Daşınmaz əmlak üzrə ekspert Elnur Azadov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, Bakı şəhər Kanalizasiya Birliyi 1960-70-ci illərdə qurulub, sonrakı illərdə əsaslı islahatlar, əlavə kanalizasiya xətlərinin çəkilməsi təxminən 2010-2015 –ci illər arasında aparılıb: 

“Su-kanalizasiya sahəsinə çox böyük yatırımlar oldu. Ancaq şəhərdə müəyyən ərazilərdə həddindən artıq çox binanın inşaası zamanı kanalizasiya xətlərinin çəkilməsi mümkün olmayıb. Düşünmürəm ki, bu, çox ciddi problem yaradıb.  1950-ci ildə, Sovet dövründə inşa olunmuş “Bağırov körpüsü” 70 ildən çox istismar olunub. Bu illər ərzində heç vaxt o ərazini su basmayıb. Ancaq son 6 ay ərzində 2 dəfə bu hal baş verib. Çox güman ki, kanalizasiya xətlərinə normadan çox çirkab yığılıb”. 

Ekspert ümumilikdə yeni tikilən binalarla bağlı elə də problem görmür:

“Çünki kanalizasiya xətləri yaşayış binalarına qoşulur. Yaşayış binalarından gələn su o borunun həcminə uyğun olur. Ancaq birdən-birə leysan yağanda şəhərin su-kanalizasiya xətlərini qüsurlu işləməsi tamamilə başqa bir faktdır. Həddindən artıq su həcmi gəlir və kanalizasiya xətti onu ötürməyə çatdırmır. Problemlərin müşahidə olunduğu ərazilərdən biri də Sabunçu stansiyasının qarşısıdır. Oranı həmişə su basır, son vaxtlar “Bağırov körpüsü”nün belə vəziyyətini görürük. 

Şəhərdə çökək yerlər var ki, orada əlavə kanalizasiya xətlərinin çəkilməsi, bu istiqamətdə tədbirlərin görülməsi lazımdır. Əlavə kanalizasiya xətləri çəkilsə, o problem həll olar. Memarlıq xəritələri və xətləri var ki, o kanalizasiya xətləri ona uyğun qoşula bilər. Yəni girişlərə-çıxışlara məhdudiyyət qoymaqdansa, başqa yol tapılmalıdır. Məsələn, “Bağırov körpüsü”nü bağlamaq düzgün deyil. Bu problemin həll olması istiqamətində işlər aparılmalıdır. Demək ki, kanalizasiya xətləri çirklənib, dolub, normal işləmir”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Bakı su basma tunel Elnur Azadov