Bakının qlobal şəhərsalma dialoquna töhfəsi ŞƏRH

Bakının bu gün qlobal şəhərsalma dialoqunun mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi təsadüfi deyil. Azərbaycanın müasir şəhərsalma siyasətinin əsasında güclü dövlətçilik ənənələri və uzaqgörən inkişaf strategiyası dayanır. Bu siyasətin təməli isə məhz Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuşdur. Onun rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən tikinti və abadlıq işləri yalnız paytaxtın memarlıq simasını dəyişməmiş, eyni zamanda Azərbaycanın gələcək urbanizasiya modelinin əsasını yaratmışdır.
Həmin illərdə Bakı sürətlə inkişaf edən, müasir infrastrukturla zənginləşən və regionun aparıcı şəhərlərindən birinə çevrilən paytaxt kimi formalaşdı. Yeni yaşayış massivlərinin salınması, geniş prospekt və xiyabanların yaradılması, sənaye müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının, mehmanxanaların və strateji obyektlərin inşası şəhərin həm iqtisadi, həm də sosial həyatına yeni dinamika qazandırdı. “Gülüstan”, “Respublika”, “Azərbaycan”, “Abşeron” və “Moskva” mehmanxanaları, Prezident sarayı, Milli Məclisin binası, metro stansiyaları və idman kompleksləri həmin dövrün inkişaf fəlsəfəsinin mühüm nümunələri kimi bu gün də Bakının memarlıq simasında xüsusi yer tutur.
Ulu Öndərin şəhərsalma siyasəti yalnız yeni binaların tikintisi ilə məhdudlaşmırdı. Görkəmli elm, ədəbiyyat və mədəniyyət xadimlərinə ucaldılan abidələr, park və mədəniyyət məkanlarının yaradılması milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına xidmət edən mühüm addımlar idi. Bu yanaşma Bakının müasirliklə milli kimliyi vəhdətdə birləşdirən şəhər modelinin formalaşmasına şərait yaratdı.
Bu gün Azərbaycanın paytaxtı beynəlxalq şəhərsalma platformalarının keçirildiyi mühüm mərkəz kimi çıxış edir. Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13) da məhz həmin inkişaf strategiyasının davamı olaraq şəhərlərin dayanıqlı inkişafı, innovativ urbanizasiya modelləri və gələcəyin şəhər konsepsiyaları ətrafında qlobal fikir mübadiləsinə geniş imkan yaradır. Bakı artıq təkcə regionun deyil, dünyanın urbanizasiya gündəliyində öz sözünü deyən şəhərlərdən biri kimi diqqət mərkəzindədir.
Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda artan nüfuzunun və qlobal məsələlərin müzakirəsində fəal iştirakının mühüm göstəricilərindən biridir. Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən müasir şəhərsalma siyasəti də məhz həmin strateji inkişaf kursunun uğurlu davamıdır.
Forumun açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, müasir dövrdə şəhərsalma yalnız yeni binaların tikilməsi deyil, eyni zamanda insan amilinə əsaslanan dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşdırılması deməkdir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Azərbaycan şəhərlərin inkişafı zamanı ekoloji təhlükəsizlik, yaşıl enerji, rəqəmsal idarəetmə və sosial rifah prinsiplərini əsas götürür. Bu yanaşma ölkədə həyata keçirilən urbanizasiya siyasətinin beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə qurulduğunu nümayiş etdirir.
Çıxışın əsas istiqamətlərindən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq və bərpa prosesləri oldu. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, uzun illər ərzində dağıdılmış şəhər və kəndlər artıq yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində həyata keçirilən layihələr çərçivəsində müasir infrastruktur yaradılır, yollar, məktəblər, xəstəxanalar və yaşayış kompleksləri tikilir. Bununla yanaşı, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələri regionun innovativ inkişaf modelinə çevrilməkdədir. Dövlət başçısı xüsusilə vurğuladı ki, Azərbaycan postmünaqişə dövründə şəhərsalma sahəsində unikal təcrübə formalaşdırır.
Azad edilmiş ərazilərdə sıfırdan qurulan yaşayış məntəqələri müasir memarlıq üslubu, ekoloji yanaşma və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi baxımından nümunəvi layihələr hesab olunur. Bu layihələr yalnız ölkədaxili inkişaf məqsədi daşımır, eyni zamanda beynəlxalq şəhərsalma praktikasına da mühüm töhfə verir. Forum iştirakçıları Prezident İlham Əliyevin çıxışını böyük maraqla qarşılayaraq Azərbaycanın şəhərsalma və yenidənqurma sahəsində əldə etdiyi nailiyyətləri yüksək qiymətləndirdilər. Bakı şəhərinin belə mötəbər beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsi ölkənin urbanizasiya, innovasiya və davamlı inkişaf istiqamətində artan rolunu bir daha nümayiş etdirdi.
Sonda qeyd etmək olar ki, Prezident İlham Əliyevin Ümumdünya Şəhərsalma Forumundakı çıxışı Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasını, müasir şəhərsalma fəlsəfəsini və postmünaqişə dövründə həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq siyasətini beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edən mühüm siyasi mesaj oldu. WUF13 kimi mötəbər beynəlxalq platformada səsləndirilən bu mesajlar Azərbaycanın təkcə regionda deyil, qlobal şəhərsalma və davamlı inkişaf gündəliyində də fəal rol oynadığını bir daha təsdiqləyir.

Araz Xudadanov

YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri