Qlobal şəhərsalma gündəliyinin Bakı zirvəsi ŞƏRH

2026-cı il mayın 18-də Bakıda keçirilən BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası – WUF13 təkcə beynəlxalq tədbir deyil, Azərbaycanın müasir inkişaf modelinin dünyaya təqdimatı oldu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev forumun açılış mərasimində etdiyi çıxışla həm qlobal urbanizasiya çağırışlarına münasibət bildirdi, həm də Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində qazandığı uğurları beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdı.
Bakının belə mötəbər tədbirə ev sahibliyi etməsi təsadüfi deyil. Son illər Azərbaycan paytaxtı beynəlxalq siyasi, iqtisadi və humanitar platformaların əsas ünvanlarından birinə çevrilib. COP29-dan sonra WUF13 kimi nüfuzlu forumun da məhz Bakıda keçirilməsi ölkəmizə olan etimadın və Azərbaycanın qlobal miqyasda artan nüfuzunun göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, forumda 182 ölkədən 45 mindən çox iştirakçının qeydiyyatdan keçməsi tədbirin miqyasını və əhəmiyyətini aydın şəkildə nümayiş etdirdi.
Dövlət başçısının çıxışında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri Azərbaycanın coğrafi və sivilizasiya baxımından oynadığı körpü rolu idi. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın tarixən Şərqlə Qərbin qovuşduğu məkan olduğunu bildirdi və bu harmoniyanın ölkənin memarlığında, şəhərsalma ənənələrində də öz əksini tapdığını diqqətə çatdırdı. İçərişəhərin qədim ruhu ilə müasir Bakının memarlıq ansamblının vəhdəti Azərbaycanın milli kimliyini qorumaqla müasirliyə doğru inamla irəlilədiyini göstərir.
Forum çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin çıxışında dayanıqlı inkişaf məsələləri də mühüm yer tutdu. Dövlət başçısı urbanizasiya prosesinin yalnız binaların tikintisi ilə məhdudlaşmadığını, insan amilinin, ekoloji təhlükəsizliyin və sosial rifahın şəhərsalma siyasətinin əsasını təşkil etdiyini vurğuladı. Bu yanaşma Azərbaycanın həyata keçirdiyi genişmiqyaslı infrastruktur layihələrində də aydın görünür. Son illər paytaxt Bakıda və regionlarda salınan parklar, “yaşıl enerji” layihələri, müasir nəqliyyat sistemləri və ekoloji balansın qorunmasına yönəlmiş təşəbbüslər məhz bu strateji baxışın nəticəsidir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma proseslərinin mahiyyəti də dolayısı ilə qlobal auditoriyaya çatdırıldı. Azərbaycan işğaldan azad olunmuş ərazilərdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarını tətbiq etməklə müasir şəhərsalmanın yeni modelini formalaşdırır. Bu layihələr təkcə regionun bərpası deyil, həm də gələcəyin şəhərlərinin necə qurulmalı olduğuna dair mühüm nümunədir. Azərbaycanın bu sahədə əldə etdiyi təcrübə artıq beynəlxalq səviyyədə maraq doğurur.
WUF13 həm də Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq platforması kimi artan rolunu nümayiş etdirdi. Forumda dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət və hökumət nümayəndələrinin, ekspertlərin, memarların və urbanistlərin iştirakı Bakı şəhərini qlobal fikir mübadiləsinin mərkəzinə çevirdi. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə Azərbaycanın yalnız regional deyil, qlobal məsələlərdə də fəal söz sahibi olduğunu bir daha təsdiqlədi.
Bu gün dünya sürətli urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri və resurs çatışmazlığı kimi ciddi çağırışlarla üz-üzədir. Belə bir dövrdə Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası beynəlxalq həmrəyliyin və ortaq yanaşmanın vacibliyini ön plana çıxardı. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə göstərdi ki, Azərbaycan dayanıqlı inkişaf, müasir şəhərsalma və insan mərkəzli inkişaf konsepsiyalarını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi qəbul edir.
WUF13-ün Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun növbəti təntənəsi olmaqla yanaşı, ölkəmizin gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının da təqdimatı idi. Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışı bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan yalnız öz şəhərlərini deyil, həm də qlobal urbanizasiya gündəliyini formalaşdıran ölkələr sırasında yer almaqdadır.

Gündüz Bayramov

YAP Samux rayon təşkilatının sədri