Balın xarlaması onun saxta olması demək deyilmiş

Evdə şkafın arxasında unudulmuş balı tapanda çox vaxt dibinin ağardığını, bulanıqlaşdığını və qaşığa götürəndə axıcı deyil, nahamar formada olduğunu görürük. 

Balın xarlaması tək başına onun saxta olduğunu göstərmir. Çox vaxt bu, balın xarab olması və ya ona kənardan şəkər qatılması deyil, balın təbii quruluşundan qaynaqlanan kristallaşma prosesidir. Lakin, "xarlanan bal mütləq həqiqidir" demək də yanlışdır.

Bal çox az su, amma çox yüksək miqdarda şəkər (əsasən qlükoza və fruktoza) ehtiva edir. Qlükoza münasib şəraitdə balın maye hissəsindən ayrılaraq kiçik kristallar yaratmağa meyillidir. Balın içindəki tozcuq dənələri, mum qırıntıları və ya gözlə görülməyən kiçik hissəciklər bu kristallaşmanın başlaması üçün bir nöqtə rolunu oynayır.

Xarlamaya nə təsir edir?

Qlükoza nisbəti yüksək olan ballar daha tez şəkərlənir.

Balı çox soyuq yerdə saxlamaq kristallaşmanı sürətləndirə bilər.

Süzgəcdən keçirilməyən və ya yüksək istilik görməyən ballar kristallaşmaya daha yatqındır.

"Əsl bal xarlanır" fikri nə qədər doğrudur?
Bu, tamamilə uydurma deyil, çünki təbii balların böyük bir qismi zamanla kristallaşır. Lakin bunu balın keyfiyyət testi kimi qəbul etmək olmaz. Saxta balı da müəyyən üsullarla şəkərləndirmək mümkündür. Balın həqiqiliyini onun pütürünə baxaraq deyil, etibarlı istehsalçıya, etiketinə və laboratoriya analizlərinə baxaraq müəyyən etmək olar.

Kristallaşma ilə xarab olmanı qarışdırmayın
Kristallaşmış balı yemək olar, o xarab olmayıb. Lakin əgər balın qapağını açanda ekşimiş, alkoqol iyi gəlirsə və ya səthində köpüklənmə varsa, bu, fermentasiya (xarab olma) əlamətidir. Belə balı yemək olmaz.

Şəkərlənmiş balı necə düzəltmək olar?
Kristallaşmış balı əvvəlki axıcı formasına qaytarmaq istəyirsinizsə, ən təhlükəsiz üsul "benmari" üsuludur (bankanı ilıq suyun içində yavaş-yavaş isitmək). Onu birbaşa ocağa qoymaq və ya mikrodalğalı sobada isitmək olmaz, çünki yüksək istilik balın tərkibindəki faydalı maddələri və ətrini məhv edir.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)