Icma.az
close
up
RU
Banklardan yeni dollar fırıldağı diqqətli olun!

Banklardan yeni dollar fırıldağı diqqətli olun!

Icma.az, Milli.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Son günlər üzərində möhür olan ABŞ dolları banklar tərəfindən qəbul edilmir. Eyni zamanda yüksək komissiya tələb edilir. Bu da şikayətlərə səbəb olur. Bildirilir ki, bankların filial əməkdaşları üzərində möhür olan əsginası qəbul etməyərək müştərini mərkəzi filiala yönləndirirlər. Mərkəzi filialda isə hər 100 dollar üçün 20% komissiya tutulacağı bildirilir.

Vəziyyətlə bağlı bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov mediaya açıqlamasında qeyd edib ki, dolları dəyişəndə bank hansısa komissiya tutursa, bank da həmin pulu kiməsə satmalıdır: "Ola bilər bankın özündən də heç kim o pulu almır. Buna görə də məcbur olur, çox saxlayır, yaxud ABŞ-yə göndərməlidir ki, dəyişsin. Bu da bank üçün əlavə xərcdir. Qanuni məhdudiyyət yoxdur, sadəcə, bank bildirmək istəyir ki, səndən möhürlü pul alıram, məndən heç kim o pulu almır, problem olur. Mən də səndən ucuz alıram ki, ehtiyac olsa, ABŞ-yə göndərim".

Milli.Az-ın məlumatına görə, iqtisadçı Eldəniz Əmirov "Yeni Müsavat"a bildirdi ki, saxta olmayan, dövriyyədən çıxarılmayan əsginasların qəbul edilməməsi, buna görə komissiya tələb olunması istehlakçı hüquqlarının pozulmasıdır: "Üzərində möhür olan ABŞ dolları saxta deyilsə, dövriyyədən çıxarılmayıbsa, banklar bunu necə qəbul etməyə bilər? Əgər əvəzində 20 faiz komissiya tələb edilirsə, deməli, praktik işlənən əsginasdır. Hazırkı vəziyyətin bilavasitə nə hüquqi, nə də iqtisadi əsası yoxdur. Bu, sadəcə olaraq, bankların bazarda yaranmış psixoloji məqamlardan istifadəyə etməyə çalışmasıdır. Əgər digər variant varsa, bununla bağlı müştəriyə konkret səbəb göstərilməlidir. Məsələn, bu əsginasların geridönüşü çoxdur, Azərbaycanda istifadəsi mümkün deyil, əvəzində hansısa ölkəyə göndərilməlidir, bu böyük xərc tələb edir, bu xərci qarşılamaq üçün böyük vəsait toplanmalıdır və s. Əgər hər hansı bu qəbildən olan problem yoxdursa, bankların belə davranışı yolverilməzdir. Hər bir bank müştərisi eyni zamanda istehlakçıdır. Bu baxımdan da istehlakçıların hüquqlarının pozulması müvafiq dövlət qurumlarının baxmalı olduğu məsələdir".

İqtisadçı Rəşad Həsənov isə hesab edir ki, əsginasların banklar tərəfindən qəbul edilməsi ilə bağlı məsələyə iki aspektdən baxmaq lazımdır. "Yeni Müsavat"a şərhində ekspert qeyd etdi ki, ən mühüm məqam əsginasın mənşəyidir: "Əgər söhbət Azərbaycan manatına münasibətdə olan əsginaslardan gedirsə, qanunvericilikdə əsginasların hansı hallarda yararsız hesab edilməsi ilə bağlı konkret tələblər müəyyən olunub. Yararsız hesab olunan əsginasların qəbul edilməməsi kommersiya banklarının öz səlahiyyətləri daxilindədir. Qismən zədələnmiş, amma yararlı hesab edilən və Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) tərəfindən qəbul edilməyə uyğun əsginaslar kommersiya bankları tərəfindən qəbul edilir və Mərkəzi Bankda yenilənir. Bu, sadə bir prosesdir və bu prosesi təşkil etmək nisbətən asandır. Xarici valyutaya, xüsusilə ABŞ dollarına münasibətdə isə şərtlər daha mürəkkəbdir. Bir sıra hallarda tədavüldən çıxarılma prosesi ilə bağlı bir mexanizm formalaşır - banklar artıq tədavülünə icazə verilməyən, məsələn, üstünə hansısa möhür vurulmuş və ya zədələnmiş əsginasları toplamalıdırlar, öz vəsaitləri hesabına ABŞ-yə çatdırmalı və yenilənməsini təmin etməlidirlər. Bu isə uzunmüddətli prosesdir, pulun daşınması da kifayət qədər xərc tələb edir, üstəlik, komissiyalar ödənməlidir. Digər tərəfdən, bu vəsaitlərin toplanması banklar üçün zaman itkisidir. Əsginasın miqdarı elə olmalıdır ki, ABŞ-yə göndərilməsi və dəyişdirilməsi səmərəli olsun. Bu müddətdə həmin vəsait dövriyyədən kənarda qalır. Bank da pul işlədən bir institut olduğu üçün vəsaitin dövriyyədən kənarda qalması onun üçün itki deməkdir. Bu aspektdən müvafiq itkiləri nəzərə almaqla bəzi kommersiya bankları bu kateqoriyaya daxil olan əskinasların qəbul edilməsi ilə bağlı həm komissiyalar, həm daxili prosedurlar müəyyən edirlər".

İqtisadçının fikrincə, yalnız kommersiya banklarını ittiham etmək o qədər də asan deyil:  "Nəzərə almaq lazımdır ki, bu prosesdə Mərkəzi Bank heç bir məsuliyyət daşımır və eyni zamanda valyutaların yenilənməsi ilə bağlı hansısa mexanizm tətbiq etmir. Bu, hər bir ölkənin öz Mərkəzi Bankının həyata keçirdiyi siyasət çərçivəsində kommersiya bankları tərəfindən formalaşdırılan daxili prosedurlar hesabına tətbiq edilən üsuldur".

Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirib ki, ABŞ dolları dünya üzrə qəbul olunan valyutadır, amma banknotun üzərində bank, şirkət və ya hər hansı qurumun qeyri-rəsmi möhürü o əsginasa "şübhəli mənşə" görüntüsü verir. Bu səbəbdən xarici banklar (o cümlədən ABŞ bankları) belə əsginasları çox vaxt şübhəli kimi qəbul edir: "Onu yenidən dövriyyəyə buraxmazdan əvvəl inkassasiya yolu ilə ABŞ-yə göndərib təzə pulla dəyişmək lazım gəlir. Bu proses bank üçün əlavə xərc yaradır - nəqliyyat, sığorta, təhlükəsizlik, xidmət haqqı və s. Bunun hüquqi qadağası yoxdur, sadəcə, banklar riskdən qaçır. Bu məqamda vətəndaş haqlı olaraq soruşur: pulun üzərindəki möhürü mən vurmamışam, siz satdığınız kimi almazsınız? Cavab isə belədir - bank eyni əsginası eyni şərtlərlə almaq məcburiyyətində deyil. Bank valyuta alqı-satqısını azad bazar prinsipi ilə həyata keçirir. Yəni müştəriyə təmiz və qüsursuz əsginas satır. Lakin müştərinin gətirdiyi əsginas sonradan "qüsurlu" hesab olunursa, bank onu standart qiymətə deyil, aşağı dəyərlə almağı qərarlaşdırır. Bu, qanunvericilikdə qadağan edilmir. Amma etik baxımdan problemli görünə bilər".

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 02 Dekabr 2025 10:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri