Başqa bir planetdən gələn bir şey Yer kürəsinin iqlimini idarə edir...

...Mars Yer kürəsinin yarısı qədərdir - kütləsi planetimizin kütləsinin yalnız onda biri qədərdir - və orbitdəki ən yaxın nöqtəsində 54,6 milyon kilometr uzaqlıqdadır.

Buna baxmayaraq, yeni tədqiqatlar Qırmızı Planetin bizim özümüzə fövqəladə təsirini vurğulayır.

SİA-nın məlumatına görə, “Independent” qəzeti bildirir.
Ayın cazibə qüvvəsi okean qabarma-çəkilmələrini idarə etdiyi kimi, Marsın cazibə qüvvəsi də buz dövrlərinə səbəb olan şərtlər də daxil olmaqla, uzunmüddətli iqlim modellərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Kaliforniya Universitetinin planetar astrofizika professoru Stiven Keynin sözlərinə görə, o, Yer kürəsinin iqlimindəki dəyişiklikləri Marsın zəif cazibə qüvvəsi təsiri ilə əlaqələndirən son tədqiqatları araşdırdıqdan sonra bu sualla maraqlanmağa başlayıb.

Alimlər əvvəllər Qırmızı Planetin Yer kürəsinə müəyyən təsir göstərdiyini bilirdilər, lakin bunun çox kiçik olduğu güman edilirdi.

Professor Keyn onun o qədər kiçik olduğuna inandığını və planetimizin geoloji tarixində asanlıqla müşahidə olunacağını söylədi.

O, fərziyyələrini sınamaq qərarına gəldi. Əvvəlki tədqiqatlar artıq dərin dəniz çöküntülərində qorunub saxlanılan naxışların, Marsın kiçik kütləsinə və Yerdən çox uzaqlığına baxmayaraq, ehtimal ki, təsir etdiyi uzunmüddətli iqlim dövrlərini əks etdirdiyini göstərmişdir.

Professor Keyn öz işində fərqli bir yanaşma tətbiq etmişdir: o və komandası Günəş sisteminin davranışının genişmiqyaslı kompüter simulyasiyalarını aparmış, o cümlədən Yerin orbitində və əyilməsində uzunmüddətli dəyişiklikləri, günəş işığının planetimizin səthinə on minlərlə, bəlkə də milyonlarla il ərzində necə çatdığını müəyyən etmişdir.

Milankoviç dövrləri kimi tanınan bu orbital və mövqe dəyişiklikləri dövrləri buz dövrlərinin necə və nə vaxt başladığını və bitdiyini anlamaq üçün vacibdir.

Kompüter modellərinin nəticələri Marsın bu daha qısa dövrlərə xüsusi təsir göstərdiyini proqnozlaşdırır - bunlardan biri təxminən 100.000 il, digəri isə təxminən 2,3 milyon il davam edir.

Buz dövrü qütblərdə daimi buz təbəqələrinin mövcud olduğu uzun bir dövrdür. Milyard illik tarixi ərzində Yer beş və ya altı belə dövr yaşamışdır.

Nazlı Almuradova