Icma.az
close
up
RU
Başqa bir planetdən gələn bir şey Yer kürəsinin iqlimini idarə edir...

Başqa bir planetdən gələn bir şey Yer kürəsinin iqlimini idarə edir...

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bu, buz dövrünə səbəb ola bilər...

...Mars Yer kürəsinin yarısı qədərdir - kütləsi planetimizin kütləsinin yalnız onda biri qədərdir - və orbitdəki ən yaxın nöqtəsində 54,6 milyon kilometr uzaqlıqdadır.

Buna baxmayaraq, yeni tədqiqatlar Qırmızı Planetin bizim özümüzə fövqəladə təsirini vurğulayır.

SİA-nın məlumatına görə, “Independent” qəzeti bildirir.
Ayın cazibə qüvvəsi okean qabarma-çəkilmələrini idarə etdiyi kimi, Marsın cazibə qüvvəsi də buz dövrlərinə səbəb olan şərtlər də daxil olmaqla, uzunmüddətli iqlim modellərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Kaliforniya Universitetinin planetar astrofizika professoru Stiven Keynin sözlərinə görə, o, Yer kürəsinin iqlimindəki dəyişiklikləri Marsın zəif cazibə qüvvəsi təsiri ilə əlaqələndirən son tədqiqatları araşdırdıqdan sonra bu sualla maraqlanmağa başlayıb.

Alimlər əvvəllər Qırmızı Planetin Yer kürəsinə müəyyən təsir göstərdiyini bilirdilər, lakin bunun çox kiçik olduğu güman edilirdi.

Professor Keyn onun o qədər kiçik olduğuna inandığını və planetimizin geoloji tarixində asanlıqla müşahidə olunacağını söylədi.

O, fərziyyələrini sınamaq qərarına gəldi. Əvvəlki tədqiqatlar artıq dərin dəniz çöküntülərində qorunub saxlanılan naxışların, Marsın kiçik kütləsinə və Yerdən çox uzaqlığına baxmayaraq, ehtimal ki, təsir etdiyi uzunmüddətli iqlim dövrlərini əks etdirdiyini göstərmişdir.

Professor Keyn öz işində fərqli bir yanaşma tətbiq etmişdir: o və komandası Günəş sisteminin davranışının genişmiqyaslı kompüter simulyasiyalarını aparmış, o cümlədən Yerin orbitində və əyilməsində uzunmüddətli dəyişiklikləri, günəş işığının planetimizin səthinə on minlərlə, bəlkə də milyonlarla il ərzində necə çatdığını müəyyən etmişdir.

Milankoviç dövrləri kimi tanınan bu orbital və mövqe dəyişiklikləri dövrləri buz dövrlərinin necə və nə vaxt başladığını və bitdiyini anlamaq üçün vacibdir.

Kompüter modellərinin nəticələri Marsın bu daha qısa dövrlərə xüsusi təsir göstərdiyini proqnozlaşdırır - bunlardan biri təxminən 100.000 il, digəri isə təxminən 2,3 milyon il davam edir.

Buz dövrü qütblərdə daimi buz təbəqələrinin mövcud olduğu uzun bir dövrdür. Milyard illik tarixi ərzində Yer beş və ya altı belə dövr yaşamışdır.

Nazlı Almuradova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:280
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 20:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri