Icma.az
close
up
RU
Bazar tənzimlənməsi, yoxsa bazar təmizləməsi? KONKRET

Bazar tənzimlənməsi, yoxsa bazar təmizləməsi? KONKRET

Konkret.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Hansı əmtəəyə əl uzadırsan, qiymətinin baha olduğunu görürsən və deyirsənsə, deyirlər, bunu bazar özü tənzimləyir.

KONKRET.az musavat-a istinadən xəbər verir ki, belə deyənlər əsasən iqtisadçılardır. Onlar dünya və Avropanın bazar iqtisadiyyatına əsaslanaraq belə deyirlər. İqtisadçıların bəhs etdiyi ölkələrdə yüz ildir bütün əmtəə və xidmətlərin qiymətləri istehsal sənayesi və istehlak bazarı tərəfindən tənzimlənir.

O bazardan bizdə yoxdur. Bizdəki kolxoz bazarıdır, supermarketlər şəbəkəsidir, baqqal dükanlarıdır və sair və ilaxırdır. Axır ki, inkişaf etmiş ölkələrdəki bazardan deyil.

Bunlar tamam başqa-başqa anlayışlardır.

Avropada qiymətləri tələb-təklif bazarı tənzimləyirsə, bizdə bazar-dükan yiyələri tənzimləyir. Bir gün onlar ya sözləşərək, ya da bir-birinin bəhsinə satdıqları, təklif etdikləri məmulatların qiymətini kəllə-çarxa qaldıra bilirlər.

Pandemiya vaxtı 1 kilo zəncəfilin qiymətini 46 manata qaldırmışdılar, heyrətlənənə də deyirdilər, bazar belə tələb edir. Hesab edirdilər ki, zəncəfilin koronovirusun dərmanı olduğu haqda aparılan piar kampaniya effektiv nəticə verəcək, xalq marketlərə tökülüşüb, 200-300 qram da olsa, zəncəfil alacaq.

Hansı menecerin “iti” ağlının məhsulu idi, bilinmədi, amma baş tutmadı, xalq 46 manatdan zəncəfil almadı, gedib 400-500 manatlıq başqa dərman preparatları aldılar, özlərinə sistem qoşdurdular.

Bu, sadəcə, yox yerdən çox pul qazanmaq ehtirası idi. Alınmadı.

“İstisu” mineral suyu bazarlara yeni çıxanda ölkədə qopan ajiotajı xatırlayarsınız. Su başa gəldiyindən çox artıq qiymətə təklif edilirdi, az qala dünyanın ən baha mineral sularından biri olacaqdı. Bunu bazar diktə edirdi? Xeyr. Sadəcə, insanların 30 il boyunca işğal altında qalmış “İstisu” mədəninə münasibətdə vətənpərvərlik hiss coşmuşdu, hamı onu alıb dadına baxmaq istəyirdi. Susatarnlar isə xalqın bu tamarzılıq hissindən yararlanaraq pul qazanmaq fikrindəydilər. İndi marketlərdə “İstisu” şüşələri bir-birinə söykəli durur və onları yalnız bilən adamların məsləhəti ilə ehtiyacı olanlar alır.

Mal və qoyun-quzu ətinin qiymətini də bazar tənzimləmir, bu işə baxan ayrı-ayrı adamlar tənzimləyir. Əhalinin ətə olan həssaslığını bilənlər əmindirlər ki, ətin kilosu 30 manat da olsa, ətyeyənlər alıb yeyəcəklər. Belədirsə, onlara əti niyə ucuz sataq? Düşüncə budur.

Bir vaxtlar banan bazarında qiymətləri tənzimləyənlər tonlarla məhsulu xarab edir, zibilliklərə tökürdülər, amma ucuz qiymətə satmırdılar ki, bananın qiyməti ucuzlaşmasın. İndi bu, bazar tənzimləməsiydi? Əlbəttə yox.

Bazar tələb edirdi ki, bir həftəyə xarab olası məhsul istehlakçıya ucuz qiymətə təklif olunsun ki, əldə qalmasın, zibilliyə atılmasın. Amma “bazarkom”lar düşünürdü ki, bu, alıcıları pis öyrədər, ondan sonra onlar 3 manata banan almazlar. Yeri gəlmişkən, bananın kilosu Avropada əsasən 1 avro, Amerikada isə 1 dollardır. Amma bizim “bazarkom”lar onu xalqı 3 manatdan (2.99-filan) sırıyırlar.

Yayda yüz tonlarla pomidor, qarpız, yemiş, badımcan və sair meyvə-tərəvəzlər sırf “Azərbaycansayağı bazar tənzimlənməsi” üzündən zibil yeşiklərinə boşaldılır, milçəklər üçün ziyafət təşkil edilir.

Hazırda dərman preparatlarının qiymətlərindən narazılıq var. Yenə belə bir təkrarlanan ehkam var ki, dərman bazarında qiymətləri dövlətin tənzimləməsi düzgün deyil. Guya ki, özəl sektorda dərmanların qiymətini yalnız bazar tənzimləməlidir.

Bu, o zaman olar ki, ölkənin özündə bir çox əczaçılıq müəssisəələri çoxçeşidli dərman preparatları istehsal edə, ölkəyə eyni dərmanları gətirən çoxsaylı şirkətlər ola və onlar bir-birilə rəqabət aparalar.

Belə şey yoxdur. Bu sahədə rəqabət aparılmır. Bizdə rəqibi siradan çıxararaq bazarı təmizləmək adəti var. Ondan sonra qiymətləri tənzimləmək asan olur.

Bu cür olandan sonra hər şey dərman deposunun yiyəsinin insafına qalır. O istədiyi dərman istədiyi qiymətə təklif edəcək. Alan alsın, almayanın canı çıxsın.

Bu üzdəndir ki, dost-tanışları xarici ölkəyə gedən minlərlə adam hər gün “tapılmayan bahalı dərmanı” hansısa başqa ölkədə ucuz qiymətə tapdırır, aldırır, gətirtdirir. Bu yol da olmasa, kim bilir, kasıbçılıq üzündən lazımi dərmanı ala bilmədiyi üçün nə qədər vətəndaşımız vaxtsız vəfat edər.

Bəzən elə qələmə verirlər ki, sanki ölkəyə dərman gətirən kommersiya şirkətləri maddi sıxıntı içindədirlər. Elə şey yoxdur. Hamısı multi-milyonçudur. Bu saat ən mənfəətli sahə səhiyyə sahəsidir: tibbi xidmətlə, laboratoriya analizləri ilə, dərman satışıyla məşğul olan müəssisələr ziyanla işləmirlər, böyük qazancla işləyirlər.

Elə olmasaydı, istənilən qəsəbədə, izdihamlı küçədə 100-150 metr radiusda 5-6 aptek olmazdı.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Sentyabr 2025 09:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri