Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Bəşəriyyət yox olarsa... Yer kürəsini hansı məxluq idarə edəcək?

Bəşəriyyət yox olarsa... Yer kürəsini hansı məxluq idarə edəcək?

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Alimlər iddia edirlər ki, bəşəriyyət nəsli kəsiləcəyi təqdirdə Yer kürəsində hakim qüvvəyə çevrilməyə hazırdır. Bəs niyə? Biz deyirik...

Turkustan.az xəbər verir ki, Müharibələr və ya iqlim dəyişikliyi səbəbiylə bəşəriyyətin yox olması vəziyyətində dəniz onurğasızlarının növbəti sivilizasiya quran növ olmaq üçün 'lazımi fiziki və zehni xüsusiyyətlərə' sahib olduqları ifadə edilir.

Professor Tim Coulson, Oksford Universiteti; Bu o deməkdir ki, ahtapotlar çeviklikləri, bir-biri ilə ünsiyyət qurma qabiliyyəti və üstün zəkaları sayəsində su altında Atlantidaya bənzər nəhəng sivilizasiya qurmaq üçün mürəkkəb alətlər yarada bilirlər.

Tədqiqatçılar ahtapotların quru heyvanına çevrilməsinin "imkanını" çox qeyri-real hesab etsələr də, onların yeni ov üsullarını inkişaf etdirmək üçün sudan kənarda qalma vaxtlarını "uzadacaq" kifayət qədər ağıllı olduqlarını irəli sürürlər.

Dünyanın aparıcı zooloq və bioloqlarından biri olan Coulsona görə, "sefalopodlar" bəşəriyyətin yox olması vəziyyətində dünyanı müstəmləkə etmək üçün "qütb mövqeyində"dirlər. Uzun müddətdir insanların varisləri olduğu düşünülən primatların da insanlar üçün oxşar problemlərlə üzləşəcəyi və nəslinin tükənəcəyi gözlənilir.

Professor vurğuladı ki, sudan 30 dəqiqə nəfəs ala bilən bu yırtıcı heyvanlar milyonlarla il ərzində insanların dənizdə etdiyi kimi quruda da öz ov üsullarını inkişaf etdirə bilərlər. Bu, onların sudan kənarda qalma müddətini uzatmaq üçün tənəffüs avadanlıqlarını əhatə edə bilər, o əlavə etdi.

Əvvəllər London İmperial Kollecində Əhali Biologiyası professoru olan, Kembric Universitetində və London Zoologiya İnstitutunda çalışmış professor Coulson “The European” jurnalına verdiyi açıqlamada:

Ahtapotlar dünyanın ən ağıllı, uyğunlaşa bilən və bacarıqlı canlıları arasındadır.

Onların mürəkkəb problemləri həll etmək, obyektləri manipulyasiya etmək və hətta təsir edici dəqiqliklə özlərini kamuflyaj etmək bacarığı, düzgün ətraf mühit şəraiti nəzərə alınmaqla, insanların nəsli kəsildikdən sonra sivilizasiya quran növə çevrilə biləcəyini göstərir.

Onların inkişaf etmiş sinir strukturları, mərkəzləşdirilməmiş sinir sistemləri və qeyri-adi problem həll etmə bacarıqları ahtapotları gözlənilməz bir dünya üçün unikal şəkildə uyğunlaşdırır. Bu keyfiyyətlər onlara yeni nişlərdən istifadə etməyə və dəyişən planetə uyğunlaşmağa imkan verə bilər, xüsusən də insan amili olmadıqda.

Məməlilərin üstünlük təşkil etdiyi bir dünyada ahtapotlar kifayət qədər qiymətləndirilməyən rəqib olaraq qalırlar. Onların qabaqcıl idrak, alətlərdən istifadə və dəyişən mühitə uyğunlaşma qabiliyyəti planetin insanlardan sonra növbəti ağıllı növləri kimi meydana çıxa biləcək canlılar üçün plan təqdim edir.

Professor Coulson çıxışına aşağıdakıları əlavə edir:

"Təbii ki, ahtapotların yüksəlməsi tamamilə spekulyativ şərhdir. Təkamülün gözlənilməzliyi səbəbindən nəsli kəsiləcəyi təqdirdə insan övladının hansı yolu gedəcəyini dəqiq deyə bilmərik.

Yer üzündə həyatın gələcəyi saysız-hesabsız dəyişənlər tərəfindən formalaşır və istənilən sayda növ ön plana çıxa bilər. Bununla belə, ahtapotun qeyri-adi zəkasını, uyğunlaşma qabiliyyətini və müxtəlif sağ qalma strategiyalarını nəzərə alsaq, bu, onların post-insan dünyada inkişaf etdiyini təsəvvür etməyə imkan verir.

Əgər insanlar bəlkə də müharibələr və ya iqlim dəyişikliyi üzündən nəsli kəsilsəydi, əksər elm adamları razılaşırlar ki, bizi əvəz edən canlılar çevik olmalıdır. Əl bacarığı olmayan bir növ, ətraf mühiti manipulyasiya etmək və planeti insanlar kimi koloniyalaşdırmaq üçün mürəkkəb alətlər hazırlaya bilməz.

Məsələn, qarğalar, qarğalar və tutuquşular kimi bəzi quşlar yüksək intellektə malikdirlər və onilliklər boyu davam edə biləcək ümumi yuva qura bilərlər. Bəzi həşərat növləri insan sivilizasiyası ilə oxşarlıqlar daşıyan mürəkkəb hündür strukturlar qura bilir.

Lakin ekspertlər deyirlər ki, insanlar və ahtapotlar kimi bacarıqlara malik olmayan quşlar və həşəratlar əvvəllər insanların sahib olduğu ekoloji rolu yerinə yetirə bilməyəcəklər.

Primatlar obyektləri idarə etmək qabiliyyətinə görə uzun müddət sivilizasiyanın təbii qabaqcılları hesab olunurdular. Şimpanze və bonobo kimi hominidlər ağıllıdırlar, alətlərdən istifadə edə bilirlər və insanlar kimi iki ayaq üstə yeriyə bilirlər.

Lakin primatlar da insanlarla birlikdə nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşəcəklər, çünki onlar bizə təsir edən eyni təhlükələrə qarşı həssasdırlar.

Mütəxəssislər deyirlər ki, primatlar sağ qalsalar da, yırtıcılara və rəqabətə qarşı həssasdırlar, yaşaya bildikləri mühitlərdə və ekosistemlərdə məhduddurlar, çoxalma sürəti və inkişafı yavaşdır.

Primatlar həmçinin ovçuluq, baxım və yırtıcılara qarşı müdafiə kimi əlaqələndirilmiş sosial davranışlar vasitəsilə sağ qalmaq üçün sıx bağlı icmalara güvənirlər.

Bəxtiyar Səlimov/Turkustan.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:243
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 16 Noyabr 2024 23:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri