Icma.az
close
up
RU
Bəşəriyyətə yeni təhdid İslandiya ağcaqanadları yayılsa…

Bəşəriyyətə yeni təhdid İslandiya ağcaqanadları yayılsa…

Medicina portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.


Islandiyada ağcaqanadlar genişmiqyaslı ətraf mühit dəyişikliyinin əlamətidir və bu ağcaqanadlar bütün bəşəriyyətə təhdid ola bilər.

Medicina.az xəbər verir ki, İslandiya son 100 ildə uzun müddətdir ağcaqanadlardan azad olan yeganə Arktika ölkəsi idi. Lakin 2025-ci ildə həşəratlar ilk dəfə Reykyavikin şimalında aşkar edilib.

Alimlər bunun regionda genişmiqyaslı ətraf mühit dəyişikliyinin əlaməti olduğuna inanırlar.

Arktika planetin qalan hissəsindən təxminən dörd dəfə daha sürətli istiləşir. Bu, bir çox növün yaşayış mühitini dəyişir: daha uzun yay və meşə yanğınları kimi daha tez-tez baş verən təbii pozuntular həşəratların çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır.

Ağcaqanadlar yalnız bir nümunədir. Arktika ekosistemlərdə mühüm rol oynayan çoxsaylı artropodların (hörümçəklər və həşəratlar da daxil olmaqla) evidir: onlar bitkiləri tozlandırır, üzvi maddələri parçalayır və heyvanlar üçün qida təmin edir. Bu orqanizmlər ətraf mühit dəyişikliklərinə son dərəcə həssasdırlar və iqlim proseslərinin göstəricisi kimi xidmət edə bilərlər.

Alimlər qeyd edirlər ki, dəyişikliklər artıq heyvanlara təsir göstərir. Məsələn, Arktika quşları balalarının yumurtadan çıxması ilə qidalandıqları həşəratların ortaya çıxması arasındakı sinxronluğu itirirlər. Şimal maralı və karibu parazitlərin və qan əmən həşəratların sayının artması ilə üzləşir ki, bu da onların fiziki vəziyyətini və reproduktiv fəaliyyətini azaldır.

Əlavə bir təhlükə tundra bitki örtüyünü məhv edə bilən həşərat zərərvericilərinin yayılmasından irəli gəlir. Bu, qida dövranına, səth əksetmə qabiliyyətinə və torpağın temperaturuna təsir göstərir, əbədi buzlaqların əriməsini və istixana qazlarının buraxılmasını sürətləndirir.

Tədqiqatçıların fikrincə, İslandiyada ağcaqanadların peyda olması yalnız başlanğıcdır.

Bu arada, Arktikada artropodların sistematik monitorinqi demək olar ki, yoxdur. Alimlər vurğulayırlar ki, əlaqələndirilmiş beynəlxalq müşahidələr olmadan dəyişikliklərin miqyasını qiymətləndirmək və xəstəliklərin yayılması da daxil olmaqla təhdidlərə dərhal reaksiya vermək mümkün deyil.

Mümkün bir həll yolu nəzərdən keçirilir: Arktika Şurası və onun biomüxtəlifliyin monitorinq proqramını əhatə edən vahid müşahidə sisteminin yaradılması.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, ağcaqanadların peyda olması daha dərin proseslərin siqnalıdır. Onların fikrincə, sual artıq dəyişikliklərin baş verib-verməyəcəyi deyil, onları vaxtında aşkar edib-etməyəcəyidir.


Aygün Musayeva

MEDİCİNA.AZ



Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2026 22:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see392

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see370

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see357

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see323

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see297

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see278

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see270

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see266

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see263

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see258

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see241

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see240

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see240

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see234

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see230

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see228

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see210

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see208

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see206

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri