Bəzi viruslar psixi pozğunluqların riskini azalda bilər ARAŞDIRMA

Sun Yat-sen Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, bəzi viruslara qarşı genetik meyillilik insanlarda psixi pozğunluqların yaranma ehtimalına fərqli şəkildə təsir göstərə bilər.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Brain, Behavior & Immunity – Health (BBI)” jurnalında dərc olunub.

Mütəxəssislər 410 mindən çox avropalı şəxsin genetik məlumatlarını FinnGen bazası vasitəsilə təhlil ediblər. Men­del­yan randomizasiyası adlı genetik yanaşmadan istifadə edərək alimlər 12 müxtəlif virusa (o cümlədən hepatit B, HİV, Epşteyn–Barr, SARS-CoV-2 və insan papilloma virusu) qarşı həssaslıqla beş psixi xəstəliyin – depressiya, həyəcan (anksiyete), obsesiv-kompulsiv pozğunluq (OKP), şizofreniya və mani­ak epizodların riski arasındakı əlaqəni araşdırıblar.

Nəticələr göstərib ki, bəzi viruslara qarşı genetik meyillilik müəyyən psixi pozğunluqlardan qoruyucu təsir göstərə bilər. Belə ki, hepatit B virusuna qarşı meyillilik ümumiləşmiş həyəcan pozğunluğu riskini 6% azaldır, HİV-ə qarşı meyillilik OKP riskini 16% azaldır, SARS-CoV-2-yə qarşı meyillilik isə eyni pozğunluğun riskini 22% azaldır, insan papilloma virusuna meyillilik isə şizofreniya riskini 16% azaldır.

Bununla yanaşı, Epşteyn–Barr virusuna (mononukleozun törədicisi) genetik meyillilik depressiya riskinin bir qədər artması ilə əlaqələndirilib.

Alimlərin sözlərinə görə, bütün viruslar eyni təsirə malik deyil və onların immun sistemlə, eləcə də beyinlə qarşılıqlı təsiri çox mürəkkəbdir. Tədqiqatçılar bildiriblər ki, əldə olunan nəticələr virusların yalnız mənfi deyil, bəzi hallarda qoruyucu bioloji mexanizmlərə də malik ola biləcəyini göstərir. Bu isə gələcəkdə psixi xəstəliklərin profilaktika və müalicə strategiyalarına yeni yanaşmalar gətirə bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI