Icma.az
close
up
RU
Binalar çökmə riski ilə üz üzə: Şəhərlərin altındakı gizli təhlükə

Binalar çökmə riski ilə üz üzə: Şəhərlərin altındakı gizli təhlükə

Milli.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Müasir meqapolislərin altında səssizcə böyüyən yeni bir təhlükə elm dünyasını ayağa qaldırıb. Gündəlik həyatda hiss edilməyən yeraltı istiləşmənin, zamanla torpağın strukturunu dəyişərək binaların dayanıqlılığına ciddi ziyan vura biləcəyi ortaya çıxıb.

Milli.Az xəbərinə görə, alimlər xəbərdarlıq edir ki, yeraltı temperaturların artması binaların təməllərində çatlara, əyilmələrə və infrastruktur sistemlərində deformasiyalara yol aça bilər.

Yeraltı istiləşmənin səbəbləri nədir?
Şəhərlərin altında toplanan bu istilik təbii proses deyil, tamamilə insan fəaliyyətinin nəticəsidir.

Qatarların hərəkəti və tunellərdəki havalandırma sistemləri ətrafa davamlı istilik yayır.

Elektrik kabelləri, isti su boruları və kanalizasiya sistemləri torpağı qızdırır.

Böyük binaların zirzəmiləri və yeraltı dayanacaqları istiliyin torpağa keçməsinə səbəb olur.

 İstilik binaları necə zədələyir?
Northwestern Universitetinin Çikaqo şəhəri üzərində apardığı araşdırmalar göstərir ki, istilik torpağın fiziki xüsusiyyətlərini dəyişir.

İstilik artdıqca torpaq qatları milimetr səviyyəsində də olsa hərəkət edir. Bu kiçik hərəkətlər uzun müddətdə binaların təməl balansını pozur.

Zəmin tarazlığının pozulması xüsusilə köhnə və həssas binaların fundamentində görünməz aşınmalara və dayanıqlığın itməsinə gətirib çıxarır.

Şəhərsalmada yeni risk faktoru
İndiyə qədər şəhərsalma və tikinti planlarında yeraltı temperatur amili demək olar ki, nəzərə alınmırdı. Lakin mütəxəssislər artıq aşağıdakı addımların atılmasını vacib sayırlar:

Yeraltı istiliyin mütəmadi olaraq ölçülməsi.

Yeni tikilən binaların və yeraltı sistemlərin torpağa istilik verməməsi üçün xüsusi izolyasiya materialları ilə təmin edilməsi.

Yeraltında toplanan bu artıq istiliyin binaların isidilməsində alternativ enerji mənbəyi kimi istifadə olunaraq geri qazanılması.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:142
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 29 Aprel 2026 22:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see353

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see293

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see292

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see291

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see283

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see275

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see268

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see267

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see266

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see253

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see248

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see247

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see245

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see244

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see235

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see234

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see232

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see222

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri