Icma.az
close
up
RU
Bioloji saatın pozulması insanları tez öldürür ARAŞDIRMA

Bioloji saatın pozulması insanları tez öldürür ARAŞDIRMA

Cebheinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Scientific Reports” jurnalında dərc olunan məqalədə elm adamları sirkadiyalı sindrom (CircS) kimi tanınan bir qrup davranış və metabolik anormallıqlar ilə orta yaşlı və yaşlı insanlarda spesifik, bütün səbəblərdən ölüm halları arasındakı əlaqəni araşdırıblar. 

Bunun üçün ABŞ və Çindən alınan məlumatlardan istifadə olunub.Nəticələr göstərir ki, sirkadiyalı ritm ürək-damar, serebrovaskulyar, böyrək xəstəlikləri, diabet, bədxassəli xəstəliklər, Alzheimer xəstəliyi, bəzi infeksiyalar və bütün səbəblərdən ölüm halları ilə əhəmiyyətli dərəcədə korrelyasiya olunur.

Sirkadiyalı ritmlər demək olar ki, bütün canlı orqanizmlərdə olan təxminən 24 saatlıq bioloji dövrlərdir. Məməlilərdə onlar hipotalamusda yerləşən kiçik bir bölgə olan beynin supraxiazmatik nüvəsi tərəfindən tənzimlənir. Bu nüvə susuzluq, aclıq və yuxu kimi əsas funksiyaları tənzimləyir.

Bu ritmlər yuxu-oyanma dövrləri, maddələr mübadiləsi və immun funksiyası kimi əsas fizioloji proseslərə təsir göstərir. Bununla belə, növbəli iş, həddindən artıq işığa məruz qalma və nizamsız yuxu rejimi ilə xarakterizə olunan müasir həyat tərzi getdikcə bu ritmləri pozur.

Tədqiqatlar göstərir ki, sirkadiyalı ritmin pozulması Alzheimer xəstəliyi, 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəliklərinin inkişafına kömək edir. Bu, depressiya və yuxu çatışmazlığı əlamətlərini əhatə edən ənənəvi metabolik sindromu genişləndirən sirkadiyalı sindrom konsepsiyasının inkişafına səbəb olub.

Tədqiqatçılar Amerika Birləşmiş Ştatları və Çində keçirilən böyük milli sorğuların məlumatlarından istifadə edərək, orta yaşlı və yaşlı böyüklər arasında sirkadiyalı ritm və ölüm nisbətləri arasındakı əlaqəni araşdırdılar. 40 yaşdan kiçik və yuxu, maddələr mübadiləsi, depressiya və ya təqiblə bağlı vacib məlumatları əldən verən iştirakçılar tədqiqatdan kənarlaşdırılıb. Filtrdən sonra Çindən 7637, Amerikadan isə 9320 respondent qalıb.

Çin sorğusunda iştirak edən 7637 nəfərdən 2270-də siroz, Amerika tədqiqatında iştirak edən 9320 respondentdən 4335-də isə bu xəstəlik olub. Hər iki qrupda sirozlu insanlar daha yaşlı idi və ürək xəstəlikləri, hipertoniya və şəkərli diabet də daxil olmaqla xroniki xəstəliklərə daha çox rast gəlinirdi. 9,17 illik təqib zamanı Çin kohortunda 142 ölüm baş verib, sirk qrupunda ölüm nisbəti daha yüksək olub (1000 nəfərə 2,0-a qarşı 2,9). 

Amerika kohortunda orta hesabla 7,4 il ərzində 1321 ölüm qeydə alınıb, sirk qrupunda daha yüksək ölüm nisbəti (1000 nəfərə 10,90-a qarşı 18,56) olub.
Bu tədqiqat böyük və müxtəlif populyasiyalarda CCDS ilə həm bütün səbəblərdən, həm də xüsusi səbəblərdən ölüm halları arasında güclü və ardıcıl əlaqəni nümayiş etdirən ilk tədqiqatdır.

Sirkadiyalı tənzimləmənin pozulması damar, iltihab, metabolik və digər sistemlər tərəfindən yerinə yetirilən bioloji funksiyaları pozur, xroniki xəstəliklərə və vaxtından əvvəl ölümə qarşı həssaslığı artırır. Qeyd edək ki, ölüm riski sirrozlu 40-60 yaş arası insanlar arasında ən yüksək olub.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 01 May 2025 13:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see307

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see305

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see305

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see300

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see281

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see281

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see281

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see266

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see262

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see258

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see253

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see252

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see252

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see246

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see244

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see234

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see230

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see222

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri