Bir həftəyə olan 100 gündə oldu

ABŞ/İsrail-İran müharibəsinin başlanmasından ötən ilk 100 gün ərzində qlobal enerji ticarətinin əsas marşrutlarından biri olan Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ciddi şəkildə azalıb.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu dövrdə boğazdan təxminən 1000 ticarət gəmisi keçib.

Bu göstərici normal şəraitdə Hörmüz boğazının həftəlik nəqliyyat axınına bərabər hesab olunur.

BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) məlumatlarına əsasən, müharibədən əvvəl boğazdan gündəlik orta hesabla 129-138 gəmi keçirdi. Lakin müharibənin başlamasından sonra bu rəqəm kəskin enərək, gündəlik təxminən 10 gəmi səviyyəsinə düşüb.

Rəsmi rəqəmlər göstərir ki, 100 günlük dövrdə 988 ticarət gəmisi boğazdan keçib. Bu isə əvvəlki dövrlə müqayisədə 90 faizdən çox azalma deməkdir.

“Kpler” analitik şirkətinin məlumatına görə, keçidlərin əksəriyyəti İran və Körfəz ölkələri arasında həyata keçirilib, Qərb ölkələri ilə ticarət isə demək olar ki, dayanıb.

Bu dövrdə 456 neft və neft məhsulları daşıyan gəmi boğazdan keçib. Lakin ilkin mərhələdə bu göstəricidə də ciddi eniş qeydə alınıb - bəzi günlərdə keçidlər tamamilə dayanıb.

Mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımaları isə daha sərt zərbə alıb. Müharibə dövründə cəmi 18 LNG gəmisi boğazdan keçib ki, bu da ümumi axının təxminən 2 faizini təşkil edir.

Hesabatlarda bəzi gəmilərin Avtomatik İdentifikasiya Sistemi (AIS) söndürülərək hərəkət etdiyi, həmçinin İranın ərazi sularında alternativ marşrutların yarandığı bildirilir.

Analitiklər bu dövrdə ticarətin əsasən “kölgə donanmaları” və sanksiyalara məruz qalan operatorlar vasitəsilə davam etdiyini iddia edirlər.

Hörmüz boğazı dünya neft və LNG ticarətinin təxminən beşdə birinin keçdiyi kritik marşrut olaraq qalır. Müharibəyə baxmayaraq, qlobal enerji axınında bu bölgənin strateji rolu dəyişməz olaraq qalır.