Bir şüşə suda gizlənənlər şok kəşf

Alimlər süni intellektdən istifadə edərək suyun molekulyar quruluşu ilə bağlı uzun illərdir müzakirə olunan nəzəriyyəni təsdiqləyən yeni sübutlar əldə ediblər. Tədqiqatın nəticələri gələcəkdə tibb və əczaçılıq sahəsində mühüm dəyişikliklərə yol aça bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, adi su əslində sıxlığı fərqli olan iki müxtəlif maye halının qarışığından ibarətdir. Bu iki vəziyyət fasiləsiz olaraq bir-birinə çevrilir və suyun qeyri-adi fiziki xüsusiyyətlərini izah edə bilər.

Alimlər uzun illərdir suyun digər mayelərdən fərqli davrandığını müşahidə edirdilər. Su donarkən genişlənir və buna görə buz suyun üzərində qalır. Bundan başqa, temperatur dəyişikliklərinə yüksək müqavimət göstərir və müəyyən təzyiq altında özlülüyü azalır. Mütəxəssislər hesab edirdilər ki, bütün bu xüsusiyyətlər yalnız suyun iki fərqli molekulyar vəziyyətə malik olması ilə izah oluna bilər.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Honq Konq Şəhər Universitetinin fiziki kimya üzrə mütəxəssisi Syao Çen Tszen bildirib ki, bu sirrin uzun illər açılmamasının əsas səbəbi texniki imkanların kifayət etməməsi olub.

"Qarşımızda sadəcə bir şüşə su var, amma onun daxilində baş verən proseslər olduqca mürəkkəbdir. Bu mövzuda çoxlu elmi məqalələr vardı, lakin nəzəriyyəni təsdiqləyən birbaşa sübutlar yox idi", – deyə alim bildirib.

Araşdırmada dönüş nöqtəsi laboratoriyanın əməkdaşı Liven Linin süni intellektə əsaslanan yeni yanaşmanı təklif etməsi ilə baş verib. O, əvvəlcədən insan tərəfindən istiqamətləndirilmədən böyük həcmdə məlumatlar arasında qanunauyğunluqları aşkar edə bilən "nəzarətsiz dərin öyrənmə" metodundan istifadə edib.

Tədqiqatçılar kompüter modelləşdirilməsi vasitəsilə yüz minlərlə su molekulunun hərəkətini və qarşılıqlı təsirini izləyərək on milyonlarla məlumat nöqtəsi əldə ediblər.

Professorun sözlərinə görə, süni intellekt əldə etdiyi biliklərdən istifadə edərək yeni əlaqələri müstəqil şəkildə aşkar edib. Onun bildirdiyinə görə, bu təhlilin ənənəvi üsullarla aparılması üçün çoxsaylı tədqiqatçıların illərlə işləməsi lazım gələrdi. Süni intellekt sayəsində isə eyni nəticə təxminən ilyarım ərzində əldə olunub. Əks halda, bu araşdırma təxminən 10 il vaxt apara bilərdi.

Tədqiqat zamanı hazırlanan alqoritm su molekullarının lokal düzülüşünün necə sıx strukturlu vəziyyətdən daha boş quruluşa və əksinə keçdiyini dəqiq şəkildə göstərib. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu keçidlər birbaşa xarici mühitin şəraitindən asılı olaraq baş verir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu kəşf suyun xüsusiyyətlərinin daha dərindən anlaşılmasına, yeni dərmanların hazırlanmasına və müxtəlif tibbi texnologiyaların inkişafına mühüm töhfə verə bilər.