Biz ürəkdən gülə bilirikmi?

Gerçəkdən maraqlı sualdır.

O şəksizdir ki, ölkəmiz xoşbəxtlik indeksinə görə sonuncu yerlərdədir. Amma bu sorğunu keçirənlər də çox xoşbəxt ölkələrin adamlarıdır. Onların gözündə biz olduğumuzdan da bədbəxt görünürük.

İnsanlar nə qədər sevinir, niyə çox sevinmir - bunları ölçməmişəm. Amma mən özüm də müşahidə edirəm: ürəkdən gülənlər getdikcə azalır.

Mən özüm bu haqda bir neçə ay əvvəl bir esse yazmışdım. Adı belə idi: "Bədbəxtlik indeksi və ya göz yaşı içində gülüş".

"Bədbəxtlik indeksi" deyə bir beynəlxalq indikator yoxdur. Amma şəxsən məndə belə bir sual yaranır: əgər bir xalq xoşbəxt deyilsə, o, apriori bədbəxtdirmi?!

Mənə elə gəlir, biz nə xoşbəxtik, nə bədbəxt. Biz, sadəcə olaraq, biganəyik. Xoşbəxtliyə də, bədbəxtliyə də. Amma qəribə bir olayımız da var: az-maz xoşbəxt olan kimi, bunu hamıya göstərməyə çalışırıq, bədbəxt olanda da.

Ancaq daha çox xoşbəxt olmaq, daha az bədbəxt olmaq üçün nə etməli olduğumuzu da hələ tam dəqiqləşdirməmişik.

Biz çox çaş-başıq. Otuz il ərzində: "Torpaqdan pay olmaz" dedik. Düz də dedik. Ancaq bunu deyən insanlar öz torpaq paylarını onların qanını içən oliqarxlara dəyər-dəyməzinə satıb yedi, üstündən də su içdi. İndi gedib mağazadan broyler toyuğu alıb yeyir.

Bu insan indi nəyə sevinsin?! Bir torpağı alanda sevinmişdi, bir də satanda. Ondan qalan vaxtda nəyə sevinəcək?!

Bakının mərkəzindəki maşınqayırma zavodunun adlı-sanlı mühəndisi indi həmin zavodun yerində salınmış parkda, sadəcə, domino oynaya bilir. Bunun nəyinə sevinsin?

""Qara qızıl" bizi ağ günə çıxaracaq" dedik, indi qızılı əldən gedib, əldə qarası qalıb. Bu sərvətin də axırına çıxırıq. Çünki əvvəli olan hər şeyin axırı da var.

Bəlkə də neftin azalmasına sevinməliyik. Çünki xoşbəxt ölkələrin çoxunda neft yoxdur. Ancaq istisnalar hər zaman var. Məsələn, Kanada bizdən də çox neft satır.

Məsələ kimin nə qədər nə satmağı deyil. Məsələ qazandığını necə xərcləməsidir.

Zənginlər hamıdan çox qazanan deyil, qazandığını düzgün xərcləyə bilən adamlardır.

Görünür, biz ya çox qazanmırıq, ya da düzgün xərcləmirik. Əks halda niyə bu qədər çatışmasın ki?!

Amma Amerikada da, Avropanın özündə də yetərincə sevinə bilməyən adamlar var. Qərbdə də ifrat stressli cəmiyyətlər var. Demokratik dövlətlərdir, elə deyilmi?! Ancaq totalitar Çin daha çox sevinc, şadyanalıq içindədir. Norveç ən varlı ölkələr arasındadır, ancaq ən çox intihar halları da bu ölkədədir. Keçmiş Sovet quruluşunu götürək: insanlar bədbəxt olduqlarını bilmədikləri üçün... xoşbəxt görünürdülər.

Əslində bu, bir az mürəkkəb məsələdir. İnsanlar gülə bilmirlərsə, bunun çox səbəbi var. Stressli cəmiyyətə çevrilmişik. Burada ən çox təsir edən amil, əlbəttə, çətin güzərandır. Günbəgün artan qiymətlər çox ciddi stress mənbəyidir və sair və ilaxır.

Çox şey demək, yazmaq olar. Sizi rəqəmlərlə yormayacam. Bircə onu bilirəm: insan azad olduğu qədər xoşbəxtdir.

Bahəddin Həzi,

Bizimyol.info