Icma.az
close
up
RU
Bizi ölümə yaxınlaşdıran ŞİRİN ZƏHƏR: MENYUNUZDAN ÇIXARIN

Bizi ölümə yaxınlaşdıran ŞİRİN ZƏHƏR: MENYUNUZDAN ÇIXARIN

Icma.az bildirir, Saglamolun portalına istinadən.

Şəkər gündəlik menyumuzda ən çox qəbul etdiyimiz qidalardandır. Çay, qəhvə içəndə, şirniyyatlardan istifadə edəndə xeyli miqdarda şəkər qəbul etmiş oluruq.

Bəs şəkərin orqanizmə zərəri varmı? Gündəlik qəbul etdiyimiz şəkərin miqdarı nə qədər olmalıdır?

Ailem.az türkiyəli dietoloq Ayça Güleryüzün bununla bağlı fikirlərini və məsləhətlərini diqqətinizə çatdırır: “Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının açıqlamasına görə, şəkər gündəlik kalori ehtiyaclarımızın 10 faizdən çoxunu qarşılamamalıdır. Çünki çox şəkəri orqanizm mənimsəyə bilmir və zamanla yığılaraq, bir çox ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Amerika Ürək Cəmiyyətinin yaydığı rəqəmlərə əsasən, gündəlik olaraq alına biləcək şəkər miqdarı kişilər üçün 35 qram (150 kalori), qadınlar üçünsə 20 qram (100 kalori) olmalıdır”.

Həkim bildirir ki, şəkərin orqanizmə heç bir xeyri yoxdur: “Şəkər, şəkər çuğundurundan əldə edilən, “ağ şəkər” olaraq adlandırdığımız və yarı-yarıya fruktoza ilə qlükozadan ibarət olan bir maddədir. Tərkibində heç bir protein, yağ, vitamin və mineral kimi qida maddəsi yoxdur. Demək olar ki, sadəcə boş yerə kalori yaradır. Buna görə rafinə edilmiş ağ şəkərə orqanizmin heç ehtiyacı yoxdur. Rafinə şəkər və çox qidanın tərkibində yüksək səviyyədə olan fruktoza orqanizmimizdə qaraciyər tərəfindən metabolizə edilir. Bu da qaraciyərin daha çox çalışması anlamına gəlir.
Bunun əksinə gündəlik olaraq istehlak etdiyimiz və keyfiyyətli karbohidrat qaynağı olaraq adlandırdığımız taxıllar və paxlalılardan aldığımız şəkər isə sadəcə qlükozaya çevrilərək, orqanizmin bütün hüceyrələrində istifadə olunur. Beləliklə, keyfiyyətli karbohidrat qaynaqları həm boş enerji qaynağı deyil, həm də orqanizmə zərər vermədən şəkər ehtiyacımızı qarşılayır”.

Dietoloq deyir ki, şəkər dəridəki qırışların yaranmasının əsas səbəbidir. Şəkər molekulları orqanizmdə çox olduqda proteinlərə bağlanaraq onun formasını dəyişdirir. Bu birləşmə nəticəsində dərinin ən əhəmiyyətli hissələri olan kollagen və elastin zərər görə bilir.
Dərinin elastikliyinə və tarım olmasına zəmin yaradan elastin ilə kollagenin şəkər molekulları tərəfindən zərər görməsi də dəridə sallanma və qırışıqlara səbəb olur.

Avstraliya Beynəlxalq Universitetində aparılan araşdırmalara görə, qan şəkərinin uzun müddət normadan yüksək olması nəticəsində bu şəxslərdə beynin kiçilmə riski normal şəxslərə nisbətən daha çox olur. Çox şəkər istifadəsi həm də diqqət əskikliyi və öyrənmə çətinliyi də yarada bilər.

Şəkər tərkibli taxıllarda, süd və süd məhsullarında, quru paxlalılarda xərçəngə qarşı qoruyan vitamin, mineral, antioksidant və fitokimyəvi maddələr var. Bunun əksinə, süfrə şəkəri boş kalori olmaqla yanaşı, heç bir qoruyucu maddə tərkibinə malik deyil. Üstəlik, yüksək şəkər qəbulu insulinə qarşı müqaviməti və piylənməni artırır. Bundan başqa döş xərçəngi riskini artırır.

Həkim məlumat verir ki, şəkər orqanizmin müdafiə sistemini zəiflədir: “Həzm sistemimizin əhəmiyyətli bir hissəsi olan alyuvar hüceyrələr, C vitamini ilə şəkər molekullarının “yarışı” arasında qala bilir. Şəkərlə bənzər molekul tərkibi olan C vitamini şəkərin çox qəbulu nəticəsində həzm hüceyrələri tərəfindən istifadə edilə bilmir və həzm sistemini zəiflətməyə səbəb olur. Bunun nəticəsində xəstəliklərə tutulma riski daha da yüksəlmiş olur.

Bununla yanaşı, dişlərin çürüməsinə səbəb olur. Ağzımızda çox fərqli bakteriyalar yaşayır. Bunlardan bəziləri dişlərimizə faydalı, bəziləri isə zərərlidir. Bəsit şəkərlərlə bəslənən zərərli bakteriyalar fırçalama və ya tüpürcəklə təmizlənməsələr, şəkəri turşuya çevirərək, ağzımızın içində turşulu bir şərait yaranmasına səbəb olur. Bu turşular diş minasının ən üst təbəqəsində yer alan və dişlərimizin qorunmasını təmin edən mineralları yox etməsi nəticəsində diş çürükləri yaranır”.

Qaraciyər yağlanmasını sürətləndirir

Qaraciyərdə çox triqliserid yığılması onun piylənməsinə səbəb olur. Çox fruktoza istehlakı triqliseridlərin yüksəlməsinə yol açaraq, qaraciyər yağlanmasını sürətləndirir.

Ürəyə zərər verir

Şəkər pis xolesterol olaraq bilinən LDL və triqliseridlərin çoxalmalarına səbəb olaraq, damar tıxanıqlığına yol açır. Damarların içindəki bu parçacıqların artması da ürək tutması riskini artırır.

Bədbin olma səbəbi

Şəkər, “xoşbəxtlik hormonu” olaraq bilinən serotonin hormonunun artmasını sürətləndirdiyi üçün bu xüsusiyyəti şəxslərdə asılılıq yarada bilir. Beyində asılılıq yaradan təsiri də içində şəkər olan qidalar yeyilmədiyi halda bədbinlik yaradır.

İnsulin müqavimətinə səbəb olur

Orqanizmimizdəki ən əhəmiyyətli hormonlardan biri olan insulin qan şəkərini tarazlaşdırmağa kömək edir. İnsulin müqaviməti qandakı şəkərin hüceyrə içərisinə girməsi nəticəsində istifadə edilə bilməməsi deməkdir. İnsulin müqaviməti yaranan şəxslərdə də metabolik sindrom, piylənmə, diabet və ürək-damar xəstəlikləri riski artır.

Saglamolun.Az


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 14:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri