BMT Baş katibi vəzifəsi uğrunda mübarizə həlledici mərhələ...

...Antonio Quterreş 2026-cı ilin sonunda BMT-nin Baş katibi vəzifəsindən getdikdə, onun varisi müharibələr, iqtisadi böhranlar, iqlim dəyişikliyinin nəticələri və dövlətlər arasında artan ziddiyyətlərlə üzləşməli olacaq.

Eyni zamanda, təşkilatın özü ciddi maliyyə problemləri yaşayır və ABŞ ilə münasibətləri nəzərəçarpacaq dərəcədə pisləşib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Conversation yazır.

Yeni Baş katibin seçilməsi beynəlxalq ictimaiyyətin bu onillikdə ən vacib qərarlarından biri adlanır.

Lakin “BMT xilaskarının” peyda olmasına ümid etmək sadəlövhlük olardı. Baş katib rəsmi olaraq Təhlükəsizlik Şurasının tövsiyəsi ilə Baş Assambleya tərəfindən təsdiqlənir. Praktikada əsas rolu Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvü - ABŞ, Rusiya, Çin, Fransa və Birləşmiş Krallıq oynayır.

Bu ölkələrin hər birinin veto hüququ var.

2016-cı ildən sonra prosedur daha açıq hala gəldi. Namizədlər öz proqramlarını təqdim edir və ictimai müzakirələrdə iştirak edirlər.

Lakin mövcud geosiyasi vəziyyət seçimi yenidən böyük dövlətlərin pərdəarxası danışıqlarına qaytara bilər.

Məqalənin müəllifləri yazır ki, “ABŞ və Rusiya general yox, katib istəyir”.

Eyni zamanda, gələcək baş katib yenə də qərarları təkbaşına verməli olacaq.

BMT-nin rəhbəri eyni zamanda diplomat, siyasi lider və nəhəng bürokratik sistemin rəhbəri kimi çıxış edir.

Onun imkanları birbaşa formal səlahiyyətlərdən deyil, qüvvələr balansını anlamaq və təşkilatın vəziyyətə həqiqətən təsir edə biləcəyi anları tapmaq qabiliyyətindən asılıdır.

...Baş katib BMT-ni cənnətə apara bilməyəcək, amma onu cəhənnəmdən xilas etməyə kömək edə bilər”, müəlliflər keçmiş baş katib Daq Hammarskjöldün sözlərini xatırladırlar.

Əli Babayev