BMT nin hesabatı: Dünyada meşə örtüyü azalır

2015-2025-ci illər arasında Yer kürəsinin meşə örtüyü 40 milyon hektardan çox azalıb. Meşələrin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə və dünya miqyasında insanları qida ilə təmin etməkdə rolunun getdikcə daha çox tanınmasına baxmayaraq, bu ekosistemlər yox olmağa davam edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, BMT-nin məlumatına görə, təşkilatın Meşələr Forumunun 21-ci sessiyasının açılışında təqdim olunan yeni hesabatın müəllifləri bu barədə xəbərdarlıq edirlər.

Hesabatda BMT-nin 2017-2030-cu illər üçün meşələr üzrə Strateji Planının və altı qlobal meşə məqsədinin həyata keçirilməsinin ən müasir qiymətləndirməsi yer alır. Sənəd dünya meşə ehtiyatlarının 51 faizini təşkil edən 48 ölkədən ictimaiyyətə açıq məlumatlara, eləcə də mövcud qlobal hesabatlara əsaslanır.

BMT Baş katibinin siyasət koordinasiyası üzrə köməkçisi Byörq Sandkyer bildirib: “Meşələr iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədən və biomüxtəlifliyin qorunmasından tutmuş qida təhlükəsizliyinin və davamlı dolanışıq vasitələrinin təmin edilməsinə qədər Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün çox vacibdir”. O əlavə edib ki, meşələrə investisiya qoymaq davamlı iqtisadiyyata, iqlim sabitliyinə və gələcək nəsillərin rifahına sərmayə yatırmaq deməkdir.

Dünya meşələrinin 54 faizi beş ölkədə cəmləşib: Rusiya Federasiyasında 20 faiz, Braziliyada 12 faiz, Kanadada 9 faiz, ABŞ-də 7 faiz və Çində 5 faiz.

Hesabat müəllifləri qeyd edirlər ki, bir çox ölkə meşələrin qorunması üçün əhəmiyyətli addımlar atır. Buraya qorunan meşə sahələrini genişləndirmək, meşə idarəetməsinə nəzarəti gücləndirmək, deqradasiyaya uğramış torpaqların bərpası üçün proqramlar həyata keçirmək və beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirmək səyləri daxildir.

Məsələn, Rusiya 2018-2021-ci illər arasında 1,7 milyon hektar meşənin bərpa olunduğunu və 2024-cü ilə qədər 1,55 milyon hektarın bərpası kimi ilkin hədəfi aşdığını bildirmişdi. Lakin ümumi irəliləyiş qeyri-bərabər olaraq qalır və 26 qlobal hədəfdən yalnız yeddisinə tam, 17-sinə qismən nail olunub, habelə iki sahə - meşə itkisinin azaldılması və meşədən asılı əhali arasında ifrat yoxsulluğa son qoyulması yanlış trayektoriyadadır.

Ekspertlər torpaq istifadəsindəki dəyişiklikləri, iqlim şoklarını, meşə yanğınlarını, zərərvericiləri, eləcə də qanunsuz ağac kəsimini və digər qanunsuz fəaliyyətləri əsas təhlükələr kimi qeyd edirlər.

Maliyyə çatışmazlığı əlavə bir problem olaraq qalır. BMT-nin məlumatına görə, davamlı meşə idarəetməsi üçün maliyyələşdirmə lazım olandan xeyli aşağıdır.

Hesabat müəllifləri qeyd edirlər ki, milli liderlik və icma əsaslı təşəbbüslərin nümunələri irəliləyişin əhəmiyyətli dərəcədə sürətlənə biləcəyini göstərir.

BMT Meşələr Forumu katibliyinin direktoru Cülyetta Biao vurğulayıb ki, vaxt itirməyə dəyməz - Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə çatmaq üçün son tarixə beş ildən az vaxt qalıb. O, siyasi iradənin, yeni maliyyələşdirmə mexanizmlərinin və iqtisadi sektorlar arasında koordinasiyanın həlledici rol oynayacağını qeyd edib.