Icma.az
close
up
RU
BMT nin hesabatında “rəqəmsal fəlakət” riski ilə bağlı xəbərdarlıq edilib

BMT nin hesabatında “rəqəmsal fəlakət” riski ilə bağlı xəbərdarlıq edilib

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat yayır.

Bakı, 6 may, AZƏRTAC

Etibar etdiyimiz rəqəmsal xidmətlər - peyklərdən xəstəxanalardakı həyat təminatı sistemlərinə qədər internet əlaqəsi çökərsə nə baş verər? AZƏRTAC xəbər verir ki, BMT bu “fəlakət” ilə bağlı cavab tədbirləri ssenarisi hazırlayıb. Təşkilat qeyd edib ki, bütün üzv dövlətlər “rəqəmsal pandemiya”nın kaskad təsirlərindən qorunmaq birgə fəaliyyət göstərməlidir.

Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının (BTİ) rəhbəri Dorin Boqdan-Martin bununla bağlı xəbərdarlıq edib: BMT-nin analitik materialında deyilir: “Hamımız üçün risklər realdır. Onlar artıq Yer kürəsində və kosmosda müşahidə edilib, o cümlədən 2012-ci ildə bütün qitələrdə elektrik şəbəkələrini və rabitəni sıradan çıxara biləcək Günəş fırtınası potensial fəlakətin siqnalı olub. Bu təsadüfi pozuntuların ortaq məxrəci onların maliyyə, səhiyyə, nəqliyyat, enerji və rabitə kimi sektorlara yayılan təsirləri ilə bağlı qorunma mexanizmidir. Çox vaxt belə kataklizmlər eyni vaxtda baş verə bilər”.

BTİ qeyd edib: “Digər risklərə kosmik tullantıların həyəcanverici artımı daxildir ki, bu da peyklərin buraxılmasına qarşı təhdiddir. BMT-nin Fəlakət Risklərinin Azaldılması Ofisi (UNDRR) ilə birlikdə peyk naviqasiyasını, maliyyə şəbəkəsini və hava proqnozunu bir anda təhlükə altına alacaq riskləri vurğulayırıq”.

BMT-nin hər iki təşkilatı əlavə edir ki, ekstremal hava şəraiti iqlim dəyişikliyi ilə daha da şiddətlənir və rəqəmsal infrastrukturu tamamilə sıradan çıxararaq fəlakətləri humanitar böhranlara çevrilir.

Hesabatda göstərilir ki, rəqəmsal pozuntular nadir hallarda təcrid olunmuş hadisələrlə məhdudlaşır, əksinə, kaskad xarakterli olur. Bu, təbii fəlakətlərlə əlaqəli rəqəmsal pozuntuların 89 faizinə qədərinin ilkin şokdan daha çox ikinci dərəcəli təsirlərdən yarandığına dair məlumatlarla vurğulanır.

BMT bildirib ki, son nəticədə bu fəlakətdən təsirlənən insanların sayı ilkin hadisəyə məruz qalanlardan 10 dəfə çox ola bilər.

UNDRR-in rəhbəri Kamal Kişor bildirib ki, risk sistemlidir: “Bu risklərin çoxu görünməzdir. Çox vaxt qarşılıqlı asılılıqlar tam olaraq tanınmır”. O, xəbərdarlıq edib ki, bir sistemdəki nasazlıqlar tez bir zamanda digərlərinə yayıla bilər: “Enerji sistemləri sıradan çıxarsa, telekommunikasiya qüllələrinin fəaliyyəti dayanacaq və bundan sonra işləməyəcək. Telekommunikasiyalar işləmədikdə, bankomatlar da işləmir və insanların nağd pullara çıxışı olmur”.

Risklərə baxmayaraq, hesabatda problemin həlli yolunun rəqəmsal texnologiyalardan geri çəkilmək deyil, onların uğursuzluğuna daha yaxşı hazırlaşmaq olduğu vurğulanır. Boqdan-Martin bildirib: “Kritik rəqəmsal risklərə daha məqsədyönlü şəkildə hazırlaşmağa başlamağın vaxtıdır”.

Hesabatda risk xəritələşdirməsinin təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq standartların və sektorlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi və cəmiyyətlərin pozuntuları mənimsəmək və onlardan qurtulmaq potensialının artırılması da daxil olmaqla, altı prioritet fəaliyyət sahəsi qeyd olunub. Həmçinin risk məlumatlılığını hərəkətə çevirmək üçün daha güclü qlobal əməkdaşlığa və erkən xəbərdarlıq sistemlərindən daha yaxşı istifadəyə çağırış edilib.

K. Kişor bildirib: “Bu hesabat göstərir ki, rəqəmsal fəlakət riski “əgər” deyil, “nə vaxt” məsələsidir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 06 May 2026 10:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see362

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see361

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see353

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see347

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see340

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see330

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see325

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see313

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see312

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see309

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see299

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see297

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see292

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see277

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see267

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see258

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see244

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see201

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri