Icma.az
close
up
RU
Böyük oyun başladı: Müharibə qaçılmaz oldu dəhşətli ssenari işə düşür?

Böyük oyun başladı: Müharibə qaçılmaz oldu dəhşətli ssenari işə düşür?

Moderator.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Trampın Qrenladiya arzusunun əsl səbəblər üzə çıxdı. ABŞ, Rusiya və Çin bu məkanda artıq faktiki olaraq “üçbucaqlı güc müharibəsi”nə başlayıb. Qrenlandiya isə bu böyük oyunun mərkəzində yerləşir: ABŞ üçün Şimali Atlantikə və Arktikaya nəzarətin açarı, Rusiya üçün strateji təhdid, Çin üçün isə gələcək logistika və xammal qapısıdır. Maraqlı olan odur ki, Vaşinqton bu planı Avropaya zorla deyil, siyasi sövdələşmə ilə qəbul etdirmək niyyətindədir. ABŞ Avropanın Qrenladiyadan imtina etməsi üçün Ukrayna və NATO kartından necə istifadə edəcək? Ukraynanın təhlükəsizlik zəmanərləri qarşılığında Qrenladiya alınacaq?

Moderator.az-a danışan politoloq Fuad Abbasov bildirib ki, Trampın Qrenlandiya ilə bağlı açıqlaması ABŞ-ın bu bölgədəki planlarının yekun mərhələsini göstərir:

“Biz bir daha şahid oluruq ki, Amerikada hakimiyyətə kim gəlirsə-gəlsin – istər respublikaçılar, istər demokratlar – ölkənin strateji xarici siyasəti hər iki partiyanın ən başlıca prioritetidir. Mən belə hesab edirəm ki, bu siyasət dörd il əvvəl başlamış planların davamıdır. Rusiyanın Ukraynaya hərbi hücumu isə ABŞ-ın Qrenlandiyanı strateji təsir zonası kimi istifadə etmək niyyəti ilə əlaqədardır. Ağ ev rəhbəri  bir müddət əvvəl  Ukraynaya hərbi və maddi yardımın dayandırıldığını açıqlayaraq, Avropa ilə Rusiyanı üz-üzə qoydu.  O belə demişdi: “Özünüz qərar verin, mən qarışmıram,  Ukraynaya hərbi yardımı saxlayıram”.

Qrenlandiya məsələsi ortaya çıxanda isə Tramp, Avropa ölkələrinə mesaj göndərdi ki, əgər Ukrayna müharibəsində Rusiya ilə təkbaşına üzləşmək istəmirsinizsə və ABŞ-dan həm maliyyə, həm hərbi, lazım olsa nüvə dəstəyi almaq istəyirsinizsə, o zaman Qrenlandiyanın ABŞ-a verilməsinə razı olmalısınız. Bu, Avropaya göndərilən açıq mesajdır.

Eyni zamanda, Tramp NATO-nu da davamlı tənqid edir. O, hər dəfə bildirir ki, digər ölkələrin hərbi sənayelərə pul yatırmasına ehtiyac yoxdur və özünüzü qoruyun, Rusiya ilə və digər məkanlarda özünüz mübarizə aparın. Bu kontekstdə Tramp Avropa ölkələri qarşısında məqsəd qoyur: əgər NATO çərçivəsində əməkdaşlığı davam etdirmək və Rusiyaya qarşı birlikdə hərəkət etmək istəyirsinizsə, Qrenlandiyanın ABŞ-a verilməsinə razı olmalısınız”".

Politoloq əlavə edib ki, Tramp  hər yolla Qrenlandiyanı ələ keçirməyə çalışır: 

“Amerikada yeni bir deviz meydana gəlib – “Make Greenland Great Again” (Qrenlandiyanı yenidən möhtəşəm etmək) və bununla bağlı qanun müzakirəyə çıxarılıb. Bu qanuna əsasən, 2026-cı ilin əvvəlindən başlayaraq, Danimarkanın Qrenlandiyaya ayırdığı illik 600 milyon dollarlıq büdcəni ABŞ öz üzərinə götürəcək. Bundan başqa, Qrenlandiyanın təhvil verilməsi üçün 10–100 milyard dollar arasında təzminat məbləği nəzərdə tutulur. Bu addımlar həyata keçirildikdən sonra Qrenlandiya ABŞ-ın təsir dairəsinə daxil olacaq və infrastruktur layihələri və digər milyardlıq investisiyalar vasitəsilə bölgə Amerikanın növbəti ştatı kimi inkişaf etdiriləcək. Bütün bu planlar yalnız Trampın təkliflərinin Qrenlandiya və Avropa tərəfindən qəbulundan sonra mümkündür. Lakin həm Çin, həm Rusiya da Qrenlandiyanı öz təsir dairələrinə salmaq niyyətindədir. Rusiyanın Şimal Dəniz Flotunun dünyaya çıxışını təmin edən Qrenlandiyanı itirməsi onun şimal bölgələrinin ABŞ təsiri altına düşməsi deməkdir. Çin üçün isə Qrenlandiya həm xammal, həm ticarət, həm logistika və nəqliyyat baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Çin və Rusiya Qrenlandiya uğrunda planlar hazırlayacaq və Trampın fəaliyyəti buna mane olsa da, bir səhər oyanıb görsək ki, rus və Çin hərbi birləşmələri Qrenlandiyada yerləşib, heç də təəccüblənməməliyik”.

Mehin Mehmanqızı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2026 15:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri