Icma.az
close
up
RU
Böyük oyun başladı: Müharibə qaçılmaz oldu dəhşətli ssenari işə düşür?

Böyük oyun başladı: Müharibə qaçılmaz oldu dəhşətli ssenari işə düşür?

Moderator.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Trampın Qrenladiya arzusunun əsl səbəblər üzə çıxdı. ABŞ, Rusiya və Çin bu məkanda artıq faktiki olaraq “üçbucaqlı güc müharibəsi”nə başlayıb. Qrenlandiya isə bu böyük oyunun mərkəzində yerləşir: ABŞ üçün Şimali Atlantikə və Arktikaya nəzarətin açarı, Rusiya üçün strateji təhdid, Çin üçün isə gələcək logistika və xammal qapısıdır. Maraqlı olan odur ki, Vaşinqton bu planı Avropaya zorla deyil, siyasi sövdələşmə ilə qəbul etdirmək niyyətindədir. ABŞ Avropanın Qrenladiyadan imtina etməsi üçün Ukrayna və NATO kartından necə istifadə edəcək? Ukraynanın təhlükəsizlik zəmanərləri qarşılığında Qrenladiya alınacaq?

Moderator.az-a danışan politoloq Fuad Abbasov bildirib ki, Trampın Qrenlandiya ilə bağlı açıqlaması ABŞ-ın bu bölgədəki planlarının yekun mərhələsini göstərir:

“Biz bir daha şahid oluruq ki, Amerikada hakimiyyətə kim gəlirsə-gəlsin – istər respublikaçılar, istər demokratlar – ölkənin strateji xarici siyasəti hər iki partiyanın ən başlıca prioritetidir. Mən belə hesab edirəm ki, bu siyasət dörd il əvvəl başlamış planların davamıdır. Rusiyanın Ukraynaya hərbi hücumu isə ABŞ-ın Qrenlandiyanı strateji təsir zonası kimi istifadə etmək niyyəti ilə əlaqədardır. Ağ ev rəhbəri  bir müddət əvvəl  Ukraynaya hərbi və maddi yardımın dayandırıldığını açıqlayaraq, Avropa ilə Rusiyanı üz-üzə qoydu.  O belə demişdi: “Özünüz qərar verin, mən qarışmıram,  Ukraynaya hərbi yardımı saxlayıram”.

Qrenlandiya məsələsi ortaya çıxanda isə Tramp, Avropa ölkələrinə mesaj göndərdi ki, əgər Ukrayna müharibəsində Rusiya ilə təkbaşına üzləşmək istəmirsinizsə və ABŞ-dan həm maliyyə, həm hərbi, lazım olsa nüvə dəstəyi almaq istəyirsinizsə, o zaman Qrenlandiyanın ABŞ-a verilməsinə razı olmalısınız. Bu, Avropaya göndərilən açıq mesajdır.

Eyni zamanda, Tramp NATO-nu da davamlı tənqid edir. O, hər dəfə bildirir ki, digər ölkələrin hərbi sənayelərə pul yatırmasına ehtiyac yoxdur və özünüzü qoruyun, Rusiya ilə və digər məkanlarda özünüz mübarizə aparın. Bu kontekstdə Tramp Avropa ölkələri qarşısında məqsəd qoyur: əgər NATO çərçivəsində əməkdaşlığı davam etdirmək və Rusiyaya qarşı birlikdə hərəkət etmək istəyirsinizsə, Qrenlandiyanın ABŞ-a verilməsinə razı olmalısınız”".

Politoloq əlavə edib ki, Tramp  hər yolla Qrenlandiyanı ələ keçirməyə çalışır: 

“Amerikada yeni bir deviz meydana gəlib – “Make Greenland Great Again” (Qrenlandiyanı yenidən möhtəşəm etmək) və bununla bağlı qanun müzakirəyə çıxarılıb. Bu qanuna əsasən, 2026-cı ilin əvvəlindən başlayaraq, Danimarkanın Qrenlandiyaya ayırdığı illik 600 milyon dollarlıq büdcəni ABŞ öz üzərinə götürəcək. Bundan başqa, Qrenlandiyanın təhvil verilməsi üçün 10–100 milyard dollar arasında təzminat məbləği nəzərdə tutulur. Bu addımlar həyata keçirildikdən sonra Qrenlandiya ABŞ-ın təsir dairəsinə daxil olacaq və infrastruktur layihələri və digər milyardlıq investisiyalar vasitəsilə bölgə Amerikanın növbəti ştatı kimi inkişaf etdiriləcək. Bütün bu planlar yalnız Trampın təkliflərinin Qrenlandiya və Avropa tərəfindən qəbulundan sonra mümkündür. Lakin həm Çin, həm Rusiya da Qrenlandiyanı öz təsir dairələrinə salmaq niyyətindədir. Rusiyanın Şimal Dəniz Flotunun dünyaya çıxışını təmin edən Qrenlandiyanı itirməsi onun şimal bölgələrinin ABŞ təsiri altına düşməsi deməkdir. Çin üçün isə Qrenlandiya həm xammal, həm ticarət, həm logistika və nəqliyyat baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Çin və Rusiya Qrenlandiya uğrunda planlar hazırlayacaq və Trampın fəaliyyəti buna mane olsa da, bir səhər oyanıb görsək ki, rus və Çin hərbi birləşmələri Qrenlandiyada yerləşib, heç də təəccüblənməməliyik”.

Mehin Mehmanqızı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2026 15:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri