Icma.az
close
up
RU
Bu il qrip niyə bu qədər ağır keçir? Amerikalı mütəxəssis izah edir

Bu il qrip niyə bu qədər ağır keçir? Amerikalı mütəxəssis izah edir

Icma.az, Sherg.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

1 yanvar 2025-dən bu yana 68-i uşaq olmaqla 4000-dən çox insan qrip səbəbiylə həyatını itirib

ABŞ-də qrip hallarının sayı 2025-ci ilin fevral ayında son 15 ildə görünməmiş səviyyəyə çatıb. Üstəlik, Covid-19 pandemiyasının başlanmasından bəri ilk dəfə olaraq xəstəxanaya yerləşdirilən qrip xəstələrinin sayı Covid-19 xəstələrini keçib. Xəstəliklərin İdarə Olunması və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin (CDC) açıqlamasına görə, ölkə üzrə qrip mövsümü “yüksək ağırlıqlı” olaraq qiymətləndirilib.


Sherg.az xəbər verir ki, epidemologiya mütəxəssisi Annette Regan, bu ilki qrip mövsümünü və yayılmanın qarşısını almaq üçün nələr edilə biləcəyini The Conversation üçün izah edib.


Bu il əvvəlki illərdən nə ilə fərqlənir?

ABŞ-də yanvar ayının sonundan bəri həftəlik qrip səbəbli xəstəxanaya yerləşdirilmə sayı 2009-cu ildən əvvəlki dövrlərdən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb.

Əksər hallar influenza A virusunun H3N2 və H1N1 alt növləri ilə əlaqəlidir. Tədqiqatçılar bildirir ki, tarixən H3N2 dominant olduğu illərdə qrip daha ağır keçir, lakin H1N1 də ciddi hallara səbəb ola bilər. 


Son üç mövsümdə qrip dekabr ayında zirvəyə çatdığı halda, bu il zirvə daha gec olub.

1 yanvar 2025-dən bu yana 68-i uşaq olmaqla 4000-dən çox insan qrip səbəbiylə həyatını itirib. Bu rəqəm rekord deyil, lakin qripin ciddi bir xəstəlik olduğunu göstərmək baxımından əhəmiyyətlidir.


Qrip mövsümünün nə qədər ağır keçəcəyini müəyyən edən bir çox faktor var:

Peyvəndləmə səviyyəsi

Təbii immunitet dərəcəsi

Virusun xüsusiyyətləri

Səyahət, məktəb və iş kimi sosial təmasların sıxlığı

Covid-19 pandemiyasından sonra qrip peyvəndlənməsi azalıb.

2023-24 mövsümünün sonunda tətbiq olunan peyvənd sayı əvvəlki ilə nisbətən 9,2 milyon az olub.

2022-ci ildən bu yana özəl istehsalçılar tərəfindən bazara çıxarılan qrip peyvəndlərinin miqdarı da azalıb.

Yetkinlərdə tövsiyə olunan peyvəndlənmə faizi 70 % olsa da, tarixən bu göstərici 30-60 % arasında dəyişib. Pandemiyadan əvvəl bu faiz ildə 1-2% artmaqda idi.

Uşaqlarda 2019-20 mövsümündə peyvəndləmə 59 % olduğu halda, 2024-25 mövsümündə 46 %-ya düşüb.

65 yaş və üzəri qrupunda isə bu göstərici 52 %-dən %43 %-ə enib.

Aşağı peyvəndləmə səviyyəsi, əhalinin böyük bir hissəsinin qorunmaması deməkdir. Məlumatlar göstərir ki, peyvənd olunmuş insanlar qripə yoluxsa belə, xəstəliyi daha yüngül keçirir.

Lakin məsələ yalnız peyvəndlə məhdudlaşmır. Son mövsümlərdə virusda baş verən genetik dəyişikliklər, onun yoluxduruculuğunu və ciddi xəstəlik yaratma riskini artırıb.

Qrip peyvəndlərinin hər il yenilənən versiyalarının effektivliyi, dövriyyədə olan virusla uyğunluğuna görə dəyişir.

2023-24-cü il mövsümündə qrip peyvəndinin effektivliyi 42 % olub.

2024-25-ci il mövsümünün əvvəlində toplanan məlumatlara görə:

Yetkinlərdə peyvəndin xəstəxanaya yerləşdirməyə qarşı qoruyuculuğu 41-55%,

Uşaqlarda isə bu göstərici 63-78% olub.


Qrip simptomları Covid-19 və digər xəstəliklərdən fərqlənirmi?

Əvvəlcə qeyd etmək lazımdır ki, qrip və soyuqdəymə tez-tez bir-birinə qarışdırılır. Qrip influenza virusundan yaranır, soyuqdəymədən daha ağır keçir və adətən hərarətlə müşahidə olunur.

Qrip, Covid-19 və digər tənəffüs yolları viruslarının simptomları oxşardır və zəiflikdən başlayaraq sətəlcəm və tənəffüs çatışmazlığına qədər dəyişə bilər.


Geniş yayılmış qrip simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

Yüksək hərarət

Öskürək

Yorğunluq

Nəfəs darlığı

Boğaz və əzələ ağrısı

Baş ağrısı

Burun tutulması

Dad və qoxu hissində dəyişikliklər Covid-19 üçün daha xarakterikdir. Hər iki virusda simptomlar 1-4 gün ərzində ortaya çıxır, lakin Covid-19 simptomları daha uzun müddət davam edə bilər.

Ən dəqiq diaqnoz yalnız test vasitəsilə mümkündür.

Xroniki xəstəlikləri olan şəxslər, immun sistemi zəif olanlar üçün qrip və Covid-19 daha təhlükəlidir. Bu şəxslərdə erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır.


Qripdən necə qoruna bilərik?

* Mövsüm hələ bitmədiyi üçün peyvənd olunmaq üçün gec deyil.

* Ən zəif mövsümdə belə peyvənd heç olmasa müəyyən qədər qorumanı təmin edir.

* Əlləri tez-tez yumaq və tez-tez toxunulan səthləri təmizləmək virusa yoluxma ehtimalını azaldır.

* Xəstə şəxslərlə təmasdan uzaq durmaq, səhiyyə müəssisələrində maskadan istifadə də faydalıdır.

* Sağlam qidalanma, idman və yuxu rejiminə riayət etmək immun sistemini gücləndirərək infeksiyaya qarşı müqaviməti artırır.

* Qrip diaqnozu qoyulanlar və ya simptomları olanlar insanlarla təmasdan çəkinməli, xalq arasında olmağa ara verməlidirlər.

* Öskürərkən və asqırarkən ağzı bağlamaq da virusun yayılmasının qarşısını alır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:239
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 11 Aprel 2025 15:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see352

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see337

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see322

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see317

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see292

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see279

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see276

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see258

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see240

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see230

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see222

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see219

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see217

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see217

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see215

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see208

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see203

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri