Icma.az
close
up
RU
Bu ilanlar insanı sancmadan belə kor edə bilər: Bu, necə mümkündür

Bu ilanlar insanı sancmadan belə kor edə bilər: Bu, necə mümkündür

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bir çox insanlar hesab edir ki, zəhərli ilan yalnız dişlədikdə təhlükə yaradır. Lakin elə ilanlar var ki, insanı dişləmədən də ağır nəticələrə məruz qoya bilir. Xüsusilə bəzi kobra növləri zəhəri məsafədən püskürtmək qabiliyyətinə malikdir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu ilanlar zəhəri üç metrə qədər uzaqlığa atır və hədəf gözlər olduqda nəticə son dərəcə ağır ola bilər.

Mexanizm necə işləyir?

Təkamül biologiyası üzrə mütəxəssis Scott Travers bildirib ki, bu kobralar zəhəri ön dişlərindəki xüsusi dəyişdirilmiş kanallar vasitəsilə, əzələlərin təzyiqi hesabına püskürdür.

İlan təhlükə hiss etdikdə başını qaldırır, xarakterik “başlıq” formasını alır və zəhər vəziləri ətrafındakı əzələləri sıxaraq zəhəri güclü axın şəklində qarşı tərəfə yönəldir.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, zəhər adətən zədələnməmiş dəriyə nüfuz edə bilmir. Əl və ya ayağa düşdükdə qıcıqlanma və ya qabarcıq yarada bilər, lakin həyati təhlükə yaratmır. Əsas risk zəhərin selikli qişalara və həssas toxumalara düşməsidir. Kobralar isə çox vaxt məhz bu nahiyələri, xüsusilə gözləri hədəf alır.

Gözlər üçün ciddi təhlükə

Zəhərin bir və ya hər iki gözə düşməsi ən ağır nəticə hesab olunur. Bu, ani və şiddətli ağrı, konyunktivanın iltihabı və buynuz qişanın zədələnməsi ilə müşayiət olunur. Əgər gözlər dərhal yuyulmazsa, vəziyyət daimi korluğa qədər gedib çıxa bilər.

Ağız və burun boşluğu

Zəhər ağız boşluğuna və ya burun yollarına düşdükdə daha sürətlə qan dövranına keçə bilər. Bu zaman şişkinlik, ürəkbulanma və digər sistemli simptomlar yarana bilər.

Araşdırmalar göstərib ki, zəhər püskürdən kobralar təsadüfi hərəkət etmir. Onlar baş və boyun əzələlərinin koordinasiyası ilə zəhərin trayektoriyasını dəqiq tənzimləyir, hətta havada müəyyən həndəsi naxışlar formalaşdıraraq hədəfə maksimum dəqiqliklə yönəlirlər.

Müdafiə məqsədli təkamül

Bioloqun sözlərinə görə, əksər ilanlarda zəhərin əsas funksiyası ovunu ram etmək və öldürməkdir. Lakin zəhər püskürdən kobralarda bu maddə təkcə hücum üçün deyil, həm də güclü müdafiə vasitəsi kimi təkamül edib.

2021-ci ildə aparılan araşdırma zəhər püskürtmə qabiliyyətinin kobralar və onların yaxın qohumları arasında təkamül prosesində üç dəfə müstəqil şəkildə formalaşdığını göstərib.

Niyə bu ilanlara diqqət yetirmək vacibdir?

Adətən bu cür kobralarla qarşılaşma nadir haldır, çünki onlar insanlardan qaçmağa üstünlük verirlər. Lakin Afrikanın və Asiyanın bəzi bölgələrində bu ilanlar insanların və ev heyvanlarının yaxınlığında yaşayır və real təhlükə yarada bilir.

Mütəxəssislər vurğulayır ki, gözə düşən zəhər güclü ağrı və uzunmüddətli zədələnməyə səbəb ola bilər, zərərin azaldılması üçün dərhal yuma vacibdir, hətta təcrübəli ilan baxıcıları belə həddindən artıq yaxınlaşdıqda risk altına düşə bilər.

Zəhər püskürdən kobralar dişləmədən məsafədən toksik zərbə endirmək kimi son dərəcə ağıllı müdafiə mexanizmi formalaşdırıblar. Təkamül nəticəsində onların zəhəri insan bədənində ən həssas hədəfə gözlərə yönəlmiş güclü ağrı yaratmaq üçün xüsusi şəkildə uyğunlaşıb.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri