Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Bu ilanlar insanı sancmadan belə kor edə bilər: Bu, necə mümkündür

Bu ilanlar insanı sancmadan belə kor edə bilər: Bu, necə mümkündür

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bir çox insanlar hesab edir ki, zəhərli ilan yalnız dişlədikdə təhlükə yaradır. Lakin elə ilanlar var ki, insanı dişləmədən də ağır nəticələrə məruz qoya bilir. Xüsusilə bəzi kobra növləri zəhəri məsafədən püskürtmək qabiliyyətinə malikdir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu ilanlar zəhəri üç metrə qədər uzaqlığa atır və hədəf gözlər olduqda nəticə son dərəcə ağır ola bilər.

Mexanizm necə işləyir?

Təkamül biologiyası üzrə mütəxəssis Scott Travers bildirib ki, bu kobralar zəhəri ön dişlərindəki xüsusi dəyişdirilmiş kanallar vasitəsilə, əzələlərin təzyiqi hesabına püskürdür.

İlan təhlükə hiss etdikdə başını qaldırır, xarakterik “başlıq” formasını alır və zəhər vəziləri ətrafındakı əzələləri sıxaraq zəhəri güclü axın şəklində qarşı tərəfə yönəldir.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, zəhər adətən zədələnməmiş dəriyə nüfuz edə bilmir. Əl və ya ayağa düşdükdə qıcıqlanma və ya qabarcıq yarada bilər, lakin həyati təhlükə yaratmır. Əsas risk zəhərin selikli qişalara və həssas toxumalara düşməsidir. Kobralar isə çox vaxt məhz bu nahiyələri, xüsusilə gözləri hədəf alır.

Gözlər üçün ciddi təhlükə

Zəhərin bir və ya hər iki gözə düşməsi ən ağır nəticə hesab olunur. Bu, ani və şiddətli ağrı, konyunktivanın iltihabı və buynuz qişanın zədələnməsi ilə müşayiət olunur. Əgər gözlər dərhal yuyulmazsa, vəziyyət daimi korluğa qədər gedib çıxa bilər.

Ağız və burun boşluğu

Zəhər ağız boşluğuna və ya burun yollarına düşdükdə daha sürətlə qan dövranına keçə bilər. Bu zaman şişkinlik, ürəkbulanma və digər sistemli simptomlar yarana bilər.

Araşdırmalar göstərib ki, zəhər püskürdən kobralar təsadüfi hərəkət etmir. Onlar baş və boyun əzələlərinin koordinasiyası ilə zəhərin trayektoriyasını dəqiq tənzimləyir, hətta havada müəyyən həndəsi naxışlar formalaşdıraraq hədəfə maksimum dəqiqliklə yönəlirlər.

Müdafiə məqsədli təkamül

Bioloqun sözlərinə görə, əksər ilanlarda zəhərin əsas funksiyası ovunu ram etmək və öldürməkdir. Lakin zəhər püskürdən kobralarda bu maddə təkcə hücum üçün deyil, həm də güclü müdafiə vasitəsi kimi təkamül edib.

2021-ci ildə aparılan araşdırma zəhər püskürtmə qabiliyyətinin kobralar və onların yaxın qohumları arasında təkamül prosesində üç dəfə müstəqil şəkildə formalaşdığını göstərib.

Niyə bu ilanlara diqqət yetirmək vacibdir?

Adətən bu cür kobralarla qarşılaşma nadir haldır, çünki onlar insanlardan qaçmağa üstünlük verirlər. Lakin Afrikanın və Asiyanın bəzi bölgələrində bu ilanlar insanların və ev heyvanlarının yaxınlığında yaşayır və real təhlükə yarada bilir.

Mütəxəssislər vurğulayır ki, gözə düşən zəhər güclü ağrı və uzunmüddətli zədələnməyə səbəb ola bilər, zərərin azaldılması üçün dərhal yuma vacibdir, hətta təcrübəli ilan baxıcıları belə həddindən artıq yaxınlaşdıqda risk altına düşə bilər.

Zəhər püskürdən kobralar dişləmədən məsafədən toksik zərbə endirmək kimi son dərəcə ağıllı müdafiə mexanizmi formalaşdırıblar. Təkamül nəticəsində onların zəhəri insan bədənində ən həssas hədəfə gözlərə yönəlmiş güclü ağrı yaratmaq üçün xüsusi şəkildə uyğunlaşıb.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri