“Büstlər işğal planının bir hissəsi idi” EKSPERT

“Moskvanın Qarabağdakı mədəni "təxribatı" beynəlxalq hüquqa ziddir”

Son günlər erməni mənşəli rus rəssam İvan Ayvazovskinin heykəlinin sökülməsi ilə bağlı Rusiyada səsləndirilən emosional bəyanatlar məsələnin siyasi və hüquqi mahiyyətini kölgədə qoyur. Məsələ ondadır ki, Xankəndidə qanunsuz şəkildə qoyulmuş büstün sökülməsi nə rus mədəniyyətinə qarşı hörmətsizlik, nə də millətçilik aktıdır. Sözügedən heykəl Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisində - Qarabağda, Azərbaycanın razılığı olmadan, separatçılar və Rusiya hərbi kontingentinin himayəsi ilə ucaldılıb. 

Üstəlik, bu, 2020-ci il 10 noyabr bəyanatından sonra baş verib və həmin sənəddə Rusiya özü Qarabağı Azərbaycanın ərazisi kimi tanıyıb. Belə olan halda, Azərbaycan qanunsuz ucaldılmış bir abidəni sökməkdə tam haqlıdır. Ona görə də bu məsələ dövlət suverenliyinə və beynəlxalq hüquqa hörmət çərçivəsində qiymətləndirilməli, manipulyasiya və siyasi təzyiqlər üçün vasitəyə çevrilməməlidir. 

Millət vəkili Sahib Alıyev "Sherg.az"a deyib ki, Xankəndidə Ayvazovskiyə qoyulan büstün sökülməsi ilə bağlı Rusiyada qaldırılan hay-həşir, hətta Mixail Şvıdkoy kimi birinin prosesə cəlb edilməsi növbəti dəfə sözügedən dövlətin mahiyyətini ortaya qoyur. Deputatın sözlərinə görə, mümkündür ki, indiyədək Ermənistanın sərgilədiyi davranışın arxasında onu forposta çevirən dövlət dayanırmış: 

"2021-ci ilin noyabrında rus hərbi kontingentinin Qarabağa yeridilməsinin bir illiyi ilə bağlı "Rusiya şan seyrangah"ı yaradaraq fəxr etdikləri 10 şəxsiyyətin büstünü ora qoyanda bunun nə anlam daşıdığını demişdim. Məhz ona görə Qarabağda peyda olduqları gündən ta çıxanadək bir dəfə olsun Rusiyanın hərbi kontingentini sülhməramlı adlandırmamışam. Çünki elə həmin seyrangahın salınması və orada qoyulan büstlər açıq-aydın göstərirdi ki, söhbət sülh yox, işğal məramlılıqdan gedir. Bunu görmürdükmü? Əlbəttə görürdük və ona görə də zərgər dəqiqliyi ilə düşünülmüş, ardıcıl şəkildə atılan addımlarla nə etməli idiksə, onu da etdik. Rusiya hərbi kontingenti üçtərəfli bəyanatda nəzərdə tutulduğundan bir il qabaq Qarabağla Şərqi Zəngəzurdan çıxarıldı. Ayvazovski və digərlərinin büstünün Azərbaycandan izinsiz ora qoyulması beynəlxalq hüquqa görə qəti qadağandır və məsuliyyət yaradır. Rusiya hərbi kontingentinin Ayvazovskiyə, eləcə də digərlərinə orada büst qoymaq mandatı var idimi? Yox! Azərbaycandan izn alınmışdımı? Xeyr!".

S.Alıyev əlavə edib ki, Vladimir Putinin beynəlxalq mədəni əməkdaşlıq üzrə xüsusi nümayəndəsi Mixail Şvıdkoy gözəl bilir ki, hərbi kontingentlərinin Qarabağda etdiyi özbaşınalıq qanunsuz olduğu qədər də mədəniyyətdən uzaq idi: 

"Reallığı bilən bu adamın Zatulin sayaq davrandığı əlbəttə, sirr deyil. Zatulin neçə ildir ki, Rusiya Dövlət Dumasında MDB və daha bir neçə məsələlər üzrə Komitə sədrinin birinci müavinidir. MDB üzvlərinin bir neçəsində, hətta forpost Ermənistanda belə "persona non-qarata" elan edilən bu ünsürün uzun illərdir yüksək postlar tutması nə anlam daşıyır? O anlam daşıyır ki, Zatulin ayrı-ayrı MDB üzvlərinin üzərinə qısqırdılmaq üçün həmin postda əyləşdirilib. Onun həddini aşan hərəkətləri özfəaliyyət deyil, verilən təlimata uyğun davranışdır. Məhz bu davranışlarına görə Zatulin Rusiyanın bir neçə qonşusunda arzuedilməz şəxsdir. İndi qoy Kremldəkilər düşünsünlər, əgər Zatulin arzuolunmaz biridirsə, onda onu bu cür davranışa təhrik edənlər kimdir? Deyəsən, sual ritorik oldu".