Icma.az
close
up
RU
Cahan şahın sevgi əfsanəsi: Ecazkar Mümtaza “Tac Mahal”

Cahan şahın sevgi əfsanəsi: Ecazkar Mümtaza “Tac Mahal”

Adelet.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Mən özüm görməmişəm, amma görənlər də deyir, yazanlar da yazıb ki, Tac Mahal Hindistanın ən dəyərli tikililərindən biri, türk-islam memarlığının göz bəbəyi, Hindistanın Aqra şəhərində sevgi üçün tikilmiş, aydan da parlaq, dünyanın ən böyük və ən gözəl abidəsi sayılır. Hətta yazanlar da, deyənlərdə qərar verb ki, bu 7 möcüzəsindən biri olacaq qədər dəyərlidir, cavabını eşidəcəyiniz nadir əsərlərdəndir.


Adalet.az xəbər verir ki, 17 iyun 1631-ci ildə Babur imperatoru Cahan şahın həyat yoldaşı Mümtaz Mahal doğuş zamanı vəfat edib. Sonralar onun xatirəsinə Tac Mahal məqbərəsi ucaldıldı ki, bu abidə 22 (bəzi mənbələrdə 20 il) ilə tamamlandı.Bir sözlə, bu gün bu abidəni tikən, “tikməyə vadar edən” və abidə haqqında oxuculara məlumatlar təqdim ediləcək.

Ecazkar Ərcüment Banu necə Mümtaz Mahal oldu

Məlumatlarda deyilir ki, "Tac Mahal" Moğol İmperiyasının altıncı hökmdarı (Hindistan-Türkiyə İmperiyasının beşinci hökmdarı Teymurilər sülaləsi) Şah Cahan tərəfindən Yamuna (Cumna) çayının sahilində inşa edilib. O dövrdə imperiyanın paytaxtı olan Hindistanın Aqra şəhərində dünyasını dəyişən sevimli həyat yoldaşının şərəfinə tikdirib.

Cahan şah hələ 16 yaşında ikən Ərcüment Banu adlı qıza vurulur. Onunla evlənmək üçün evlənmək üçün 5 il gözləyir. Nəhayət Ərcüment Banu şahın 3-cü arvadı olaraq saraya gətirilir. Banu nəinki həyat yoldaşının eləcə də bütün imperiyanın qəlbini fəth etmiş gözəlliyi, zəkası və xeyirxahlığı ilə bütün imperiyanın qəlbini fəth edir.

Elə buna görə də, ona Mümtaz (seçilmiş, başqalarından seçilən; imtiyazlı -ərəb sözü) Mahal adı verilir. Beləliklə, Cahan şah həyat yoldaşını əbədi bir sevgi ilə sevməyə başlayır:Hara, hansı ölkəyə gedir getdiyi yerə onu da aparır , Mümtaz Mahalın fikrinə, zövqünə önəm verir. Sevildikcə sevilir xatun. Bu izdivacdan cütlüyün 13 uşağı olur. Cahan şahın sevimli zövcəsi 1631 -ci ildə 14-cü övladını dünyaya gətirərkən vəfat edir.

 Tac Mahal : Dünyanın 7 möcüzəsinə alternativ tikili


8 gün yemək-içməyi dayandıran və otağından çıxmayan şah sevgilisini yaşatmaq xatirinə doqquzuncu gün eyvana çıxır. Onu görənlər heyrətdən içini çəkir 1 həftə ərzində şah sanki 100 ilin qocasına dönmüşdü.Saçları dümmağ ağarmış, gözləri çuxura düşmüş, bənizi solmuşdu. Mümtaz Mahalın adını əbədi yaşatmaq üçün Tac Mahalı türbəsini mükəmməl şəkildə tikdirməyi elə anlarda qarşısına məqsəd qoyur.

1653-cü ildə tamamlandıqda 32 milyon rupi xərclənir. Bu, indiki pulla təxminən 1 milyard dollar deməkdir. Həmçinin yüz minlərlə əqiq, sədəf və firuzə ilə basdırılmış "Tac Mahal"ın divarlarında 42 zümrüd, 142 yaqut, 625 almaz və 50 çox iri mirvari var. İş o yerə çatıb ki, "Tac Mahal"ın 22 Türbəni bəzəyən günbəzlər qızıl suyu çəkilmiş fiqurlarla tamamlanıb. Yeri gəlmişkən, sərdabəni bəzəyən mərmər günbəz Tac-Mahalın ən cəlbedici hissəsidir. Onun hündürlüyü 35 metrdir. Baş günbəzin əzəldən qızıldan olan tacı XIX əsrdə tuncla əvəzlənib. Tacı ucları səmaya istiqamətlənən aypara tamamlayır. Saray ümumən 1,2 hektar ərazidə yerləşir. Binanın içərisində və xaricində olan bəzəklərdə Qurandan çoxlu ayələr var.
illik tikintisində 20 mindən çox işçi gecə-gündüz çalışıb. Memar Sinanın tələbələrindən olan memar Mehmet İsa Əfəndi və onun dəstəsi İstanbuldan dəvət edilib.


Əfsanəyə görə, Camna çayının o biri sahilində qara mərmərdən oxşar tikili ucaldılmalı, bu iki tikilini birləşdirmək üçün çayın üzərindən boz mərmərdən körpü çəkilməli idi. Amma Cahan şah bu niyyətini həyata keçirməyə macal tapmır.
Tac-Mahalın tikintisi başa çatandan çox keçməmiş oğlu Cahan şahı devirir və onu Qırmızı qalaya salır. Ölümündən sonra onu sevimli xanımının yanında dəfn edirlər. Hazırda onların sərdabələri türbənin içindədir.
XIX əsrin sonunda Tac-Mahalın ayrı-ayrı hissələri baxımsız vəziyyətə düşdü. Türbə Britaniya əsgərləri və məmurları tərəfindən qarət edildi. Onlar binanın divarlarından qiymətli daşları söküb aparırdılar. Elə həmin vaxt lord Keyzon irimiqyaslı yenidənqurma işlərinə başladı. Bərpa işləri 1908-ci ildə başa çatdı. Moğalların bir vaxtlar cənnəti xatırladan bağına da əl gəzdirib, onu Britaniya üslubuna saldılar.
Tac-Mahal Hindistanın hər il milyonlarla turist cəlb edən ən görməli yerlərindən biridir. Bu abidə 1983-cü ildə UNESCO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına, 2007-ci ildə isə ümumdünya səsverməsi nəticəsində Dünyanın Yeddi yeni möcüzəsi siyahısına salınıb.

 Əntiqə Rəşid 

Yazarın arxivi -2023

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 17 İyun 2025 13:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri