Cəngəlliyin yeni sakini kəşf edilib: Maska geyinmiş meymun

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Afrika meşələrinin dərinlikləri hələ də insan oğlundan öz sirrini gizlətməyi bacarır. Bu günlərdə Demokratik Konqo Respublikasının sıx cəngəlliklərindən gələn bir xəbər elm dünyasında əsl fırtına qopardı. Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu uzun illər davam edən axtarışlardan sonra tamamilə yeni və qeyri-adi bir meymun növü kəşf etdilər. Yerli sakinlərin "likveli" adlandırdığı bu canlı, sanki nağıllardan çıxıb gəlib. Onun aşkar edilməsi o qədər nadir hadisədir ki, son yetmiş beş ildə bütün Afrika qitəsində cəmi beş belə kəşf qeydə alınıb.

Hər şey hələ 2008-ci ildə Lomami Milli Parkına yollanan ekspedisiya üzvlərinin kamerasına qəribə bir meymun kölgəsinin düşməsi ilə başladı. Cəngəlliyin sıx yarpaqları arasında gözə dəyən bu naməlum canlının keyfiyyətsiz fotoşəkli alimlərin ağlına bir şübhə saldı. Lakin sirli heyvan o qədər gizli yaşayırdı ki, onunla növbəti qarşılaşma yalnız on il sonra, yəni 2018-ci ildə baş tutdu. Məhz bundan sonra alimlər meşənin dərinliklərinə sızaraq bu qeyri-adi canlının izini sürməyə, onun genetik və fiziki quruluşunu öyrənməyə başladılar. Nəticədə bəşəriyyətə tamamilə fərqli bir primat növü təqdim olundu.

Likvelinin görünüşü həqiqətən də insanı heyrətə salır. Təsəvvür edin, bədəni tamamilə qara xəzlə örtülü olan bu meymunun yanaqlarındakı tüksüz boz dəri, gözlərinin ətrafındakı tünd rənglə elə bir təzad yaradır ki, elə bil üzünə qədim ritual maskası taxıb. Amma onun ən gülməli və diqqətçəkən cəhəti ağız ətrafındakı parlaq narıncı xəzidir. Sanki kimsə onun dodaqlarını narıncı boya ilə rəngləyib. Üstəlik, bu meymunlar cəngəllikdə bərk nərilti qoparıb asqırığa bənzər səslər çıxararkən həmin narıncı dodaqlar elə büzülür ki, fəaliyyətləri kilometrlərlə uzaqdan həm eşidilir, həm də vizual olaraq rahatca seçilir.

Təkamül analizləri göstərir ki, bu yeni növün ən yaxın qohumları onlardan min kilometrdən çox uzaqda yaşayır. Onların yollarının təxminən dörd milyon il əvvəl ayrıldığı təxmin edilir. Təəssüf ki, bu sevimli və maraqlı heyvanların yaşayış sahəsi cəmi iki çay arasındakı kiçik bir ərazi ilə məhdudlaşır. Bu isə o deməkdir ki, meşələrin qırılması və ya kiçik bir iqlim dəyişikliyi bu nadir canlıların yer üzündən tamamilə silinməsinə səbəb ola bilər. Alimlər artıq həyəcan təbili çalaraq onları qorumaq üçün dərhal xüsusi tədbirlərin görülməsini tələb edirlər. Çünki qorunmayan hər bir cəngəllik sahəsi ilə bərabər, hələ kəşf etmədiyimiz neçə-neçə canlı növünü də sonsuza qədər itirə bilərik.

Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ