Icma.az
close
up
RU
Cənubi Qafqazda dəyişən oyun qaydaları: Mübahisələrin sonu nə olacaq?

Cənubi Qafqazda dəyişən oyun qaydaları: Mübahisələrin sonu nə olacaq?

Bakivaxti portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Cənubi Qafqazda geosiyasi proseslər sürətlə dəyişir və regionda yeni reallıqlar formalaşır. Bu reallıqların mərkəzində isə uzun illərdir müzakirə edilən Zəngəzur dəhlizi məsələsi dayanır. Azərbaycanla Ermənistan arasında aparılan danışıqlar, xüsusilə də ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda keçirilən görüşdən sonra əldə olunan razılaşmalar sülh sənədinin paraflanması, kommunikasiya xətlərinin açılması və maneəsiz hərəkət prinsipinin təmin olunması ilə bağlı yeni perspektivlər açdı.

Maraqlıdır ki, bu razılaşmalar hər iki tərəfin əsas tələblərinin müəyyən qədər nəzərə alınması ilə hazırlanıb: Ermənistan ərazi bütövlüyünün toxunulmazlığını qoruyur, Azərbaycan isə illərdir gündəmdə saxladığı maneəsiz hərəkət prinsipini əldə edir. Lakin bu prosesdə ən çox diqqət çəkən mövzulardan biri İranın mövqeyidir. Tehran rəsmi olaraq “Zəngəzur dəhlizi” anlayışını qəbul etməsə də, ölkə daxilində bu məsələyə yanaşmada parçalanma müşahidə olunur: bir tərəfdən prezident Məsud Pezeşyan və islahatçılar daha konstruktiv mövqe sərgiləyir, digər tərəfdən isə ali rəhbərlik və Sepah kimi güc strukturları sərt mövqelərini qoruyurlar.

Belə bir şəraitdə Zəngəzur məsələsinin icra mərhələsi regionun gələcək siyasi və iqtisadi mənzərəsini müəyyənləşdirəcək əsas amillərdən birinə çevrilir.

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, İranın “Zəngəzur dəhlizi” anlayışını rədd etməsi yeni hadisə deyil. Prinsipcə, artıq bu məsələdə yeni reallıqlardan danışmaq lazımdır:

"Vaşinqton görüşündə Donald Trampın vasitəçiliyi ilə Ermənistanla Azərbaycan arasında bir sıra razılıqlar əldə olundu. Bunların ən önəmlisi sülh sənədinin paraflanması idi. Eyni zamanda kommunikasiya xətlərinin açılması və Azərbaycanın tələb etdiyi kimi, “maneəsiz hərəkət prinsipi”nin təmin edilməsi məsələsinin də razılaşdırıldığı qeyd edildi".

Turan Rzayev: Faktiki olaraq, burada İranı narahat edəcək ciddi məsələ olmamalıdır

Onun sözlərinə görə, aydın məsələdir ki, bu, nə tam Azərbaycanın dediyi kimi, nə də Ermənistanın iddia etdiyi kimi oldu. Yəni prinsipcə maneəsiz hərəkət təmin edilir, amma bu bir qədər dolayı mexanizmlə reallaşdırılıb. Belə ki, Ermənistan həmin ərazini 99 illik müddətə ABŞ-yə icarəyə verir. Daha sonra bu ərazi üzərindən maneəsiz hərəkəti ABŞ-nin təyin etdiyi özəl şirkət təmin edəcək:

"Beləliklə, Ermənistanın dediyi kimi ərazi bütövlüyü pozulmur, eyni zamanda Azərbaycanın istədiyi kimi maneəsiz hərəkət prinsipi də reallaşır. Faktiki olaraq, burada İranı narahat edəcək ciddi məsələ olmamalıdır. Əgər narahatlıq yaranırsa, bu, Azərbaycanın yox, Ermənistanla İranın həll etməli olduğu məsələdir. Çünki Azərbaycan tələb edən tərəfdir, Ermənistan isə ərazini icarəyə verən tərəfdir və icarəyə verilən ərazi Azərbaycana deyil, ABŞ-yə məxsus şirkətə təhkim olunub".

Turan Rzayev qeyd edib ki, İranın mövqeyinə gəlincə, tam aydın demək çətindir. Çünki prezident Məsud Pezeşkiian və islahatçı qanad məsələyə daha loyal yanaşır, düşünürlər ki, bu, İranın maraqlarına zidd deyil və bölgənin xəritəsinin dəyişməsindən söhbət belə gedə bilməz. Hətta Pezeşkian konkret açıqlamasında qeyd edib ki, bu məsələ İran üçün problem yaratmayacaq:

"Amma digər tərəfdən, ali rəhbərlik, Sepah və güc mərkəzləri daha sərt mövqedədir və narahatlıqlar əsasən onların bəyanatlarında əksini tapır. Ümumilikdə isə proses Azərbaycanın istəklərinin daha yenilənmiş formada həllini tapmasıdır. İndi əsas məsələ razılaşdırılanların necə icra olunacağını gözləməkdir. Çünki yalnız icra mərhələsində bu razılaşmaların Azərbaycanın maraqlarına nə dərəcədə uyğun, yaxud İranın maraqlarına zidd olub-olmadığı daha aydın görünəcək".

Əli Hüseynov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:187
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 11 Sentyabr 2025 10:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri