Çin bankları inkişaf etməkdə olan ölkələrə verilən kreditlərdə dollar payını azaldır

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Çin bankları inkişaf etməkdə olan ölkələrə verilən kreditlərdə dollar payını azaldır.

Banco.az xəbər verir ki, ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FED) iqtisadçıları qeyd edirlər ki, 2022-ci ildən sonra Çin bankları inkişaf etməkdə olan ölkələrə kredit verməkdə valyuta strukturunu dəyişib. Dollar kreditlərinin payı azalıb, yuan kreditlərinin payı isə əksinə artıb.

Dolların qlobal iqtisadiyyatdakı rolu ilə bağlı çoxlu müzakirələrə baxmayaraq, əksər statistik məlumatlar hələ də onun hökmranlığına işarə edir. 2024-cü ilin əvvəlinə kimi dolların payı iki il ərzində demək olar ki, 10% düşdüyü inkişaf etməkdə olan bazarlara transsərhəd bank kreditləri verdi. Ümumi rəqəmlərdən fərqli olaraq, bu azalma qısamüddətli olmadı və sonrakı illərdə də davam etdi.

2023-cü ildə digər ehtiyat valyuta emissiya edən ölkələrin mərkəzi bankları tərəfindən əsas dərəcələrin artırılmasından sonra ümumi dollar banklararası kreditləşmə bərpa olundu. Bununla belə, inkişaf etməkdə olan Asiya istisna idi: 2022-ci ilin əvvəlindən 2023-cü ilin ikinci rübünə qədər xarici banklar regionda dollar kreditlərinin həcmini 16% azaldıb. Bu azalma əsasən digər valyutalarda olan kreditlər hesabına qarşılanıb.

Beynəlxalq Hesablaşmalar Bankının (BIS) məlumatına görə, bu proseslərdə Çin banklarının kreditləşdirmənin valyuta strukturunun dəyişməsi mühüm rol oynayıb. 2021-ci ildə Çin banklarının inkişaf etməkdə olan ölkələrə kredit vermə payı qlobal miqyasda 26%-ə, Asiyada isə 35%-ə çatıb. Bununla yanaşı, Çin banklarının kredit portfelində yuanın payı 2021-ci ildən iki dəfə artaraq 40%-ə çatıb.

FED ekspertləri hesab edir ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrə verilən yeni kreditlərdə dolların payının azalmasına iki amil səbəb olub. Birincisi, ABŞ və Avrozonada artan faiz dərəcələri Çin bankları üçün unikal vəziyyət yaradıb, onların yerli valyuta xərcləri əsas beynəlxalq kreditorlar arasında ən aşağı olanlar arasındadır. İkincisi, Çin xüsusilə Qərbin Rusiyaya qarşı sanksiyalarını tətbiq etdikdən sonra beynəlxalq hesablaşmalarda dollardan uzaqlaşma prosesini qəsdən sürətləndirə bilərdi.