Çin niyə Misirə pul qoyur?

Pekin üçün Misir regional böhranlar və beynəlxalq sistemin transformasiyası fonunda Yaxın Şərqdə və Afrikada Çinin iştirakını genişləndirmək strategiyasının vacib elementinə çevrilir...

...Bir müddət bundan əvvəl Si Cinpinin Qahirəyə səfəri Çin və Misir arasında diplomatik münasibətlərin 70 illiyi fonunda baş tutub.

Lakin Pekin üçün bu səfər yalnız simvolik deyil, həm də strateji əhəmiyyətə malikdir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Çin Misiri Yaxın Şərqdə, Afrikada və Qlobal Cənub ölkələri arasında təsirini gücləndirməkdə əsas tərəfdaşlardan biri kimi görür.

Çin lideri Si Cinpin Qahirəyə iki ölkənin diplomatik münasibətlərin qurulmasının 70 illiyini qeyd etdiyi bir vaxtda gəlib.

Qeyd edək ki, 30 may 1956-cı ildə Misir Çin Xalq Respublikasını tanıyan ilk ərəb və Afrika ölkəsi olub.

Lakin Çin kütləvi informasiya vasitələri hazırkı səfəri təkcə tarixi bir yubiley tədbiri kimi qəbul etmir.

Pekin üçün Misir regional böhranlar və beynəlxalq sistemin transformasiyası fonunda Yaxın Şərqdə və Afrikada Çinin iştirakını genişləndirmək strategiyasının vacib elementinə çevrilir.

“Global Times” qəzetinin məlumatına görə, beynəlxalq vəziyyətdəki dəyişikliklərə baxmayaraq, iki ölkə arasında əməkdaşlıq sabit və dinamik olaraq qalır.

Si Cinpin Çin-Misir münasibətlərini inkişaf etməkdə olan ölkələr arasında dostluq, həmrəylik və əməkdaşlıq nümunəsi, eləcə də Çinin ərəb və Afrika dövlətləri ilə qarşılıqlı əlaqəsinin bir modeli adlandırıb.

Misirin əsas beynəlxalq formatlarda iştirakı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Qahirə Çinin "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsünə qoşulan ilk ölkələrdən biri olub, 2024-cü ilin yanvarında BRICS-ə qoşulub və həmçinin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının dialoq tərəfdaşı statusu alıb.

Pekin hesab edir ki, belə bir mövqe Misirə Çinin inkişaf gündəliyi ilə Qlobal Cənub ölkələrinin daha geniş təşəbbüsləri arasında əlaqə kimi çıxış etməyə imkan verir.

...Çinin marağının digər səbəbi Misirin strateji mövqeyidir. “China Daily” qəzeti Misirin yalnız 100 milyondan çox əhalisi olan bir bazar olmadığını vurğulayır. Ölkə Afrika, Yaxın Şərq və Avropaya açılan bir növ qapıdır.

Dünya dəniz ticarətinin təxminən 12 faizinin keçdiyi Süveyş kanalı xüsusi rol oynayır. Bu, Misiri qlobal ticarət və logistika zəncirlərində ən vacib halqaya çevirir.

Əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün iqtisadi əsas artıq formalaşıb. Son on ildə Çin Misirin ən böyük ticarət tərəfdaşı olaraq qalıb və ötən il ikitərəfli ticarətin həcmi 20 milyard dolları keçib.

Misirdə təxminən 3000 nəfər Çin investisiyalı şirkətlərdə çalışır.

Pekin Misirə yalnız maliyyə resursları deyil, həm də sənaye kapitalı, texnologiyaları və istehsal təcrübəsi təklif edir - siyasi şərtlər olmadan…

Maraqlıdır, niyə məhz Misir?

Qeyd edilməlidir ki, Çinin Misirə olan mərci eyni anda bir neçə amilə əsaslanır: tarixi əlaqələr, strateji yerləşmə, inkişaf etmiş iqtisadi baza və Qahirənin ərəb və Afrika dünyasında əhəmiyyətli siyasi rolu. Pekin üçün Misir eyni zamanda bazar, nəqliyyat mərkəzi, investisiyalar və texnologiyalar üçün platforma, Afrika və Yaxın Şərqə açılan qapı və Qlobal Cənubun maraqlarının təşviqində tərəfdaşdır.

Si Cinpinin səfəri əslində 70 illik diplomatik münasibətlər tarixindən ticarət, infrastruktur, texnologiya, müdafiə və regional təhlükəsizliyi əhatə edən daha genişmiqyaslı tərəfdaşlığa keçidi simvolizə edir.

Çin getdikcə Misiri Yaxın Şərqdəki strategiyasının əsas elementlərindən biri kimi nəzərdən keçirir - Pekinin daha sabit, çoxqütblü və qlobal qarşıdurmadan daha az asılı görmək istədiyi bir bölgə…

Əli Babayev