Çində işçilər ayda nə qədər maaş alır?

Çində işçilər ayda nə qədər maaş alır?

Artıq bir neçə ildir ki, Çin Xalq Respublikası adambaşına düşən ÜDM-in həcminə görə dünya reytinqlərində birinci yerdədir.

AzPost bildirir ki, bu ölkənin görünməmiş iqtisadi sıçrayışı “yeni iqtisadi möcüzə” adlanır. Bu baxımdan xarici mütəxəssislərin ÇXR-də işləməyə marağı artıb. Ölkə hökuməti xaricdən yüksək ixtisaslı kadrların cəlb edilməsində maraqlıdır.

Çinlilərin maaşlarının mühüm xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, gəlir səviyyəsi təkcə əmək bazarında peşəyə olan tələbatdan və mütəxəssisin ixtisasından deyil, həm də onun işlədiyi əyalətdən asılıdır. Gəlir səviyyəsi baxımından meqapolislər və orta şəhərlər arasında fərq ildən-ilə artır və bir neçə onlarla dəfəyə çatıb. Yaşayış xərcləri də müxtəlif regionlarda dəyişir, buna görə də hökumət minimum əmək haqqını müəyyən etmək səlahiyyətini regional hakimiyyət orqanlarına verib.

Ölkədəki iqtisadi vəziyyət

Çində maaşlar birbaşa ölkənin mövcud iqtisadi durumundan asılıdır. 2023-cü ilin dördüncü rübünün əvvəlinə ölkədə ÜDM-in 3,9%-ə qədər artımı qeydə alınıb. Bu, şübhəsiz ki, çinlinin orta əmək haqqına müsbət təsir göstərəcək. İxrac olunan malların həcmində hər il artım qeydə alınır: cari ilin yanvar-sentyabr aylarında ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə ticarət dövriyyəsində 8,7% artım müşahidə olunub.

Çin iqtisadiyyatında müsbət tendensiyaların mühüm göstəricisi ölkədə işsizlik səviyyəsinin cəmi 5,5% olmasıdır. Bu da Böyük Britaniya və ya BƏƏ-dəki analoji göstəricilərdən bir qədər yüksəkdir. Cari il üçün illik inflyasiya cəmi 2,8% təşkil edib. Bu da Çin əhalisinin mal və xidmətlər üçün davamlı olaraq aşağı qiymətlərdən istifadə etməsi deməkdir.

2024-cü ildə Çində orta əmək haqqı nə qədər olub?

Beynəlxalq analitiklərin hesablamalarına görə, 2023-cü ildə Çində orta əmək haqqı təxminən 1227 ABŞ dolları və ya ayda 106 min yuan təşkil edir. Ancaq orta çinlilərin pul qazanma qabiliyyətinə heyran qalmazdan əvvəl, Çinin adi bir şəhərinin sakini ilə bir metropolis arasındakı gəlirdə əhəmiyyətli fərqi xatırlamağa dəyər.

Əyalətlərdə həyat çox daha ucuz və asandır, ona görə də burada heç bir çətinlik yaşamadan minimum məbləğlə yaşaya bilərsiniz. Mümkün olan ən yüksək qazanc yalnız ofisləri böyük şəhərlərdə yerləşən böyük təşkilatlarda mövcuddur. Kənd yerlərinin sakinləri pul qazanmaq üçün buraya axışırlar.

1994-cü ildən Çində minimum əmək haqqı anlayışı Çində tətbiq edilib. Regional hakimiyyət orqanları bu göstəricini yerli əhalinin ehtiyacları və iqtisadi imkanları əsasında tənzimləyir.

Çində regionlar üzrə minimum əmək haqqı və faktiki orta əmək haqqı göstəriciləri: CƏDVƏL

Region Minimum əmək haqqı  yuan / dollar  Maaş dollarla Şanxay 2.480 / 370 1.460 Pekin 2.200 / 322 1.560 Şençjen 2.200 / 322 1.390 Lyaonin 1.120 / 166 870 Sinxay 1.500 / 212 920 Tibet 1.650 / 233 815 Quandun 2.150 / 320 970 Tyantsin 2.200 / 322 1.009 Çjesyan 2.030 / 310 930 Szyansu 2.170 / 322 980

Böyük şəhərlərdən ən uzaqda yerləşən kənd yerləri son dərəcə aşağı maaş və minimum əmək haqqı ilə xarakterizə olunur. Məsələn, fermer 250 ABŞ dollarından çox olmayaraq pul alır. Bu, aylıq ərzaq və mənzil xərclərini ödəməyə kifayət edir. Belə bölgələrdə 500 dollardan yuxarı maaşlar “yaxşı pul” hesab olunur. Lakin Pekində orta əmək haqqı ilə müqayisədə bu rəqəm o qədər də çox görünmür.

 Ən çox maaş alan peşələr hansılardır?

Dünyada olduğu kimi, Çində də müxtəlif peşələr arasında maaşlarda ciddi fərqlər var. Burada qabaqcıl, tələbat yüksək olan ixtisaslar üzrə yüksək ixtisaslı kadrlar, xüsusilə də əcnəbi işçilər qiymətləndirilir. Bununla belə, çinlilər perspektivli fəaliyyət sahələrini seçsələr, ardıcıl yüksək maaş almaq imkanına malikdirlər.

Aşağıdakı cədvəldə Çində ən populyar ixtisaslar üzrə orta əmək haqqı haqqında məlumatlar var:

Peşə Çində orta aylıq əmək haqqı 

yuan  / dollar

Həkim 6.000 / 554 İngilis dili müəllimi 12.000 / 1000 Dayə 6.000 / 554 Elmi əməkdaşlar 7.500 / 684 sənaye sahəsində elektriklər 6.600 / 604 Orta məktəb müəllimləri 5.600 / 513 Polislər 4.500 / 410 Fermerlər 3.100 / 281 Proqramçılar 35.000 / 352

Əlavə iş vaxtı necə ödənilir?

Yüksək əmək qabiliyyətini Səma İmperiyasının yerli əhalisinin fərqləndirici xüsusiyyəti hesab etmək olar. Çinin əmək qanunvericiliyi işəgötürənlərə işçiləri üçün iş saatlarının sayını öz mülahizələri ilə müəyyən etməyə imkan verir. Əlavə iş saatları ilə bağlı heç bir məhdudiyyət yoxdur. Buna görə 12 saatlıq iş növbələri istisna deyil, çinli işçilər üçün normadır. Burada 6 günlük iş həftəsi də adi haldır.

İş vaxtından artıq işə görə ödəniş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş əmsallara əsasən həyata keçirilir. Beləliklə, həftə içi əlavə saatlar ilk iki saat üçün tarifin 1,5 misli + limitdən artıq qalan vaxt üçün ikiqat tariflə tutulur. İstirahət günlərində hər iş saatı ikiqat tariflə ödənilir.

Çində xarici mütəxəssislərin maaşları

Statistikanın göstərdiyi kimi, Çində orta əmək haqqı haqqında məlumat əcnəbilər üçün göstərici deyil, çünki maaşların formalaşmasına yanaşma onlar üçün fərqlidir. Populyar peşələrin təhsilli nümayəndələri Çində milli orta göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyən əhəmiyyətli məbləğlər qazana bilərlər.

Çində İT mütəxəssisləri üçün minimum əmək haqqı 12 min yuan və ya 1850 manatdan başlayır. Bu, xarici proqramçılar üçün ən yüksək gəlir deyil. Həkimlər və tədqiqatçılar da daxil olmaqla, bütün peşə kateqoriyaları, vakansiya ziyarətçi mütəxəssis tərəfindən doldurularsa, əhəmiyyətli dərəcədə yaxşı ödənilir.

Bu baxımdan, Çinə işləmək üçün gəlmək soydaşlarımız arasında qeyri-adi sayılmır. Xüsusən də Səma İmperiyasında yaşayış icazəsi almaq çətin deyil. Ancaq yalnız dövlət qarşısında xüsusi xidmətlərinə görə ÇXR vətəndaşı ola bilər. Hətta yaşayış müddəti də ikinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb edir. Əsas odur ki, miqrant dövlətə hansı əvəzsiz yardım göstərib, hansı iqtisadi töhfə verib.

Xaricilər üçün ən perspektivli peşələr hansılardır?

Xarici mütəxəssislərin populyarlıq reytinqi belədir:

Populyar sahələrdə – C++ və Java-da İT işçiləri və proqramçılar.

İngilis dili müəllimləri.

Hava nəqliyyatı pilotları.

İstehsalatda mühəndislər.

Təhsil müəssisələrində və elmi-tədqiqat institutlarında elmi işçilər.

Ev sahibəsi və rəqqaslar.

Çin hökuməti xarici investorları, sahibkarları, tələbələri və elmi elita nümayəndələrini cəlb etmək üçün fəal şəkildə proqramlar həyata keçirir. Ucuz mənzillər və perspektivli iş yerləri Çinə miqrant axınını xeyli artırıb. Ziyarətçilərin xeyli hissəsi keçmiş MDB ölkələrinin, o cümlədən Rusiyanın sakinləridir.

Çində əsas xərclər və vergilər

Çinlilər pullarını nəyə xərcləyirlər? Bu sualın cavabı bizə Səma İmperiyasının sakinləri, əhalinin orta statistik nümayəndəsinin mövcud ehtiyacları və iqtisadi imkanları haqqında daha dolğun təsəvvür yaratmağa imkan verir.

Alınan gəlirin 45%-ə qədəri mənzilin saxlanmasına və kirayəsinə xərclənir.

Maaşın 10%-ə qədəri müalicə və dərmanlara xərclənir.

Təhsil xidmətləri – 15%.

Məhsullar – 10% -ə qədər.

Əyləncə – 5%.

Geyim və ayaqqabı – 5%.

Nəqliyyat xərcləri – 5%.

Digər – 5%.

Yaşayış bölgəsindən asılı olaraq mənzil, nəqliyyat və yemək xərcləri də dəyişə bilər. Ən yüksək qiymətlərə meqapolislərdə rast gəlinir. Şanxayda şəhərin mərkəzində mənzil kirayələmək ayda 1000 dollara başa gələ bilər. Bu məbləğ eyni bölgədəki orta əmək haqqından bir qədər aşağıdır. Bu vəziyyət bir daha bizə xatırladır ki, yalnız maaşları orta səviyyədən əhəmiyyətli dərəcədə çox olan mütəxəssislər çox şey ödəyə bilər.

Gəlir vergisi və töhfələr

Çində vergitutmada differensiallaşdırılmış yanaşmadan istifadə edir. Bu da aztəminatlı qrupların yükünü azaldır və dövlət büdcəsini daha uğurlu vətəndaşların hesabına təmin edir. Bu sxem sayəsində Çində minimum əmək haqqı ən aşağı gəlir vergisinə tabedir. Gəlir vergisi dərəcəsi 10%-dən 45%-ə qədər yüksəlir. Çində əlavə dəyər vergisi 3 ilə 17% arasında dəyişir, dövlət ixracı stimullaşdırır və ƏDV ödənişlərini tətbiq edir.

Çinlilər gəlir vergisindən əlavə, avtonəqliyyat vasitələrinə (10%), daşınmaz əmlaka (1,2%), mənzilə mülkiyyət hüquqlarının ötürülməsinə (5%-ə qədər), təhsilə və tikintiyə vergi ödəyirlər.

İcbari ödənişlərə müxtəlif sosial ödənişlər də daxildir, o cümlədən:

Pensiya Sığorta Fondu (8%).

Tibbi sığorta (2%).

İşsizlikdən sığorta haqları (0,2%).

Mənzillərin Alınması üçün Vəsaitlərin Yığılması Fonduna (12%-ə qədər).

Beləliklə, 2023-cü ildə Çində orta əmək haqqı Səma İmperiyası sakinlərinin əsas ehtiyaclarını ödəməyə imkan verir. Məşğulluqda çətinlik yaranarsa, dövlət gənc mütəxəssislərə sosial dəstək verir və 16 yaşdan başlayaraq xüsusi müavinət ödəyir.

AzPost