Daim yorğun hiss edirsiniz? Siqnal ola bilər

Son dövrlərdə artan davamlı yorğunluq şikayətləri təkcə stress və yuxusuzluqla izah edilmir. Mütəxəssislərə görə, bu hal bəzi qaraciyər xəstəliklərinin ilkin əlaməti ola bilər.

Metbuat.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, qaraciyər bədəndə enerji istehsalı, toksinlərin atılması və maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsi kimi həyati funksiyaları yerinə yetirir. Bu orqanın fəaliyyətində baş verən pozulmalar insanın ümumi sağlamlıq durumuna birbaşa təsir edir. Xüsusilə sarılıq, qarında şişkinlik, izah olunmayan çəki dəyişiklikləri və zehni qarışıqlıqla müşayiət olunan xroniki yorğunluq qaraciyərlə bağlı problemə işarə edə bilər.

Qaraciyər xəstəlikləri çox vaxt səssiz irəliləyir. Məsələn, dünyada hər dörd yetkindən birində rast gəlinən və alkoqolla əlaqəsi olmayan yağlı qaraciyər xəstəliyi (NAFLD) ilkin mərhələlərdə heç bir simptom verməyə bilər. Bu səbəbdən yorğunluq kimi ümumi şikayətlər çox vaxt nəzərə alınmır.

Həkimlər bildirirlər ki, istirahətlə keçməyən, günlərlə və ya həftələrlə davam edən yorğunluq hissinə ciddi yanaşmaq lazımdır. Əgər qan azlığı, qalxanabənzər vəz xəstəlikləri və yuxu pozuntuları kimi səbəblər istisna olunubsa, qaraciyər funksiyalarının yoxlanılması faydalı olar.

Qaraciyərin vəziyyətinə təsir edən əsas amillərdən biri də həyat tərzidir. Həddindən artıq alkoqol qəbulu, yüksək dərəcədə işlənmiş qida və şəkər istehlakı, eləcə də fiziki passivlik qaraciyərdə yağlanma və iltihab riskini artırır.

Mütəxəssislər aşağıdakı tövsiyələri verir:

– Alkoqol istifadəsi azaldılmalı və ya tam dayandırılmalıdır

– Rafinə olunmuş şəkər və emal olunmuş qidalardan uzaq durulmalıdır

– “Qaraciyər dostu” hesab olunan qidalar – yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, sarımsaq, çuğundur, zeytun yağı – tez-tez qəbul edilməlidir

– Kifayət qədər su içilməli, müntəzəm fiziki fəaliyyət həyata keçirilməlidir

– Lazımsız dərman və qida əlavələrindən istifadə edilməməlidir

Qaraciyər xəstəliklərinin diaqnozu əsasən qan analizləri ilə qoyulur. Lakin mütəxəssislər insanlara öz bədənlərinin verdiyi siqnallara daha diqqətli yanaşmağı tövsiyə edirlər. Yorğunluq, ağızda acı dad, sidiyin rənginin tündləşməsi və ya nəcisdə rəng dəyişikliyi kimi əlamətlər qaraciyərin artıq yükləndiyini göstərə bilər. Bu hal vaxtında qiymətləndirilməlidir.

Yorğunluq hər zaman tənbəllik və ya yalnız stresslə əlaqəli olmaya bilər. Bəzən bədənin ən səssiz işləyən orqanı olan qaraciyər özündə problem yarananda bunu enerji azlığı ilə göstərə bilər. Bu səbəbdən uzunmüddətli halsızlıq halında həkimə müraciət etmək ciddi sağlamlıq problemlərinin qarşısını almaq baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır.