Daun sindromu olan uşaqlar üçün erkən dəstək niyə vacibdir?

Hamiləlik dövrü valideynlər üçün həm sevincli, həm də suallarla dolu bir zamandır. Körpənin sağlamlığı ilə bağlı hər hansı risk eşidildikdə isə ailələr narahat ola bilər. Bu mövzulardan biri də Daun sindromudur.

Medicina.az xəbər verir ki, Daun sindromu xəstəlik deyil, genetik fərqlilikdir. Bu sindromla doğulan uşaqların inkişafı bir qədər fərqli ola bilər. Onların bəzən daha çox tibbi, pedaqoji və ailə dəstəyinə ehtiyacı olur. Düzgün qayğı və vaxtında dəstəklə bu uşaqlar daha sağlam, aktiv və sosial həyata uyğun böyüyə bilər.

Daun sindromu necə yaranır?

İnsan orqanizmi genetik məlumat daşıyan xromosomlardan ibarətdir. Normalda hər insanda 46 xromosom olur. Daun sindromunda isə 21-ci xromosomdan əlavə bir nüsxə yaranır və xromosom sayı 47-yə çatır.

Bu əlavə xromosom uşağın fiziki görünüşünə, inkişafına və bəzi sağlamlıq xüsusiyyətlərinə təsir edə bilər. Lakin burada ən vacib məqam odur ki, Daun sindromunun yaranması valideynlərin səhvi deyil. Bu vəziyyət hamiləlikdən əvvəl və ya hamiləlik zamanı edilən hər hansı davranışla bağlı yaranmır.

Əsas səbəb hüceyrə bölünməsi zamanı xromosomların düzgün ayrılmamasıdır. Ana yaşı artdıqca risk bir qədər yüksələ bilər. Amma Daun sindromlu uşaqlar gənc analardan da dünyaya gələ bilər.

Bu səbəbdən hamiləlik dövründə vaxtında müayinələrdən keçmək çox önəmlidir. Afgen Diaqnoz Mərkəzində aparılan genetik müayinələr və skrininq testləri Daun sindromu riskinin erkən qiymətləndirilməsinə kömək edir. Dəqiq diaqnostika valideynlərə daha düzgün məlumat almaq və həkim nəzarəti altında növbəti addımları planlaşdırmaq imkanı yaradır.

Hamiləlikdə necə bilinər?

Ana Daun sindromunu özü hiss edə bilməz. Bu vəziyyət yalnız müayinələr və analizlərlə müəyyən edilir. Hamiləlik zamanı ultrasəs müayinəsində bəzi əlamətlər həkimin diqqətini çəkə bilər. Məsələn, ənsə qalınlığının artması, burun sümüyünün zəif görünməsi, bud sümüyünün qısa olması və ya ürəkdə bəzi dəyişikliklər risk göstəricisi ola bilər. Daha dəqiq məlumat üçün həkim əlavə analizlər istəyə bilər. Bunlara skrininq testləri, NIPT testi və bəzi hallarda amniosentez daxildir.

Daun sindromlu uşaqlarda nələrə diqqət etmək lazımdır?

Daun sindromlu uşaqlarda bəzi fiziki xüsusiyyətlər ola bilər. Məsələn, badamvari göz quruluşu, yastı üz, kiçik qulaqlar, qısa boyun və ovuc içində tək xətt daha çox rast gəlinir. Bundan başqa, bəzi sağlamlıq problemləri də müşahidə oluna bilər. Ürək qüsurları, əzələ zəifliyi, tiroid problemləri, həzm narahatlıqları, tez-tez infeksiyaya yoluxma və nitq gecikməsi bunlara daxildir. Bu səbəbdən Daun sindromlu uşaqların mütəmadi həkim nəzarətində olması vacibdir.

İnteqrativ Tibbdə yanaşma

Daun sindromunda məqsəd uşağı “dəyişdirmək” deyil. Əsas məqsəd onun sağlamlığını, inkişafını və gündəlik həyatını düzgün şəkildə dəstəkləməkdir. Çünki hər uşaq fərqlidir və hər birinin ehtiyacları da fərqli ola bilər.

İnteqrativ Tibb uşağa yalnız diaqnoz üzərindən yanaşmır. Burada uşağın orqanizminə bütöv şəkildə baxılır: qidalanma, bağırsaq sağlamlığı, immunitet, vitamin və mineral balansı, tiroid fəaliyyəti, yuxu, enerji səviyyəsi və sinir sistemi birlikdə dəyərləndirilir.

Bəzi Daun sindromlu uşaqlarda vitamin-mineral çatışmazlığı, həzm problemləri, qida həssaslığı, tez-tez xəstələnmə və diqqət zəifliyi müşahidə oluna bilər. Bu problemlər vaxtında araşdırılıb düzgün dəstəkləndikdə uşağın enerjisi, diqqəti, öyrənməsi və ümumi inkişafı daha yaxşı istiqamətdə irəliləyə bilər.

Bu yanaşmada əsas prinsip fərdilikdir. Yəni hər uşağa eyni proqram tətbiq olunmur. Dəstək planı uşağın yaşına, analiz nəticələrinə, sağlamlıq vəziyyətinə və inkişaf ehtiyaclarına uyğun hazırlanmalıdır.

Ən önəmlisi isə Daun sindromlu uşaqlara yalnız diaqnoz kimi baxmamaqdır. Onların hər birinin öz xarakteri, maraqları, bacarıqları və inkişaf potensialı var. Düzgün tibbi nəzarət, ailə dəstəyi və sevgi ilə bu uşaqlar daha aktiv, sağlam və sosial həyata uyğun şəkildə böyüyə bilərlər.

Afgen Diaqnoz Mərkəzi

Bakı, 3 mkr.Pişəvari 110 (Cavadxan küç 24) Memar Əcəmi metrosunun yaxınlığında

(+99412) 430 35 17

(+99450) 265 66 00