DB: Münaqişə olan ölkələrdə yoxsulluq artır

Münaqişə və qeyri-sabitlikdən əziyyət çəkən ölkələrdə (FCS) yoxsulluğ artır.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının verdiyi açıqlamada deyilir.

Dünya Bankının yeni hesabatına görə, bu ölkələrdə silahlı qarşıdurmalar və qeyri-sabitlik iqtisadiyyata dağıdıcı təsir göstərir, yoxsulluğun artımını sürətləndirir, aclığı dərinləşdirir və inkişafla bağlı əsas məqsədlərin reallaşmasını qeyri-mümkün edir.

2020-ci ildən bəri münaqişə və qeyri-sabitlik yaşayan ölkələrdə adambaşına düşən ümumi daxili məhsulun (ÜDM) hər il 1,8 faiz azaldığı, digər inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda isə 2,9 faiz artdığı vurğulanıb.

Hesabatda münaqişəli ölkələrdə 421 milyon insanın bu il gündə 3 dollardan az pulla yaşadığı və bu rəqəmin 2030-cu ilə qədər 435 milyona yüksəlməsi gözlənildiyi bildirilib.

Qeyd edilib ki, təhlillər “ifrat yoxsulluğa son qoymaq” qlobal məqsədinə nə üçün bu günə qədər nail olunmadığını, hazırda münaqişə və ya qeyri-sabitliklə üzləşən 39 iqtisadiyyatdan 21-nin aktiv münaqişə vəziyyətində olduğunu açıqlayıb.

Sənəddə inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda ifrat yoxsulluq səviyyəsinin 6 faizə düşdüyü, ancaq münaqişə və ya qeyri-sabitlik yaşayan iqtisadiyyatlarda bu nisbətin demək olar ki, 40 faiz olduğu vurğulanıb.

Bu ölkələrdə adambaşına düşən illik ÜDM-in orta hesabla 1 500 ABŞ dolları civarında olduğu və 2010-cu ildən bu yana demək olar ki, artmadığı, digər inkişaf etməkdə olan ölkələrdə adambaşına düşən gəlirin iki dəfədən çox artaraq orta hesabla 6 900 dollara çatdığı qeyd olunub.

Bildirilib ki, qarşıdurma və ya qeyri-sabitlik yaşayan iqtisadiyyatlar əhalinin artım tempinə paralel olaraq kifayət qədər məşğulluq yarada bilmir və son məlumatlara görə, bu ölkələrdə 270 milyondan çox əmək qabiliyyətli insan olsa da, bu insanların yalnız yarısı məşğuldur.

Qeyd edilir ki, münaqişə və ya qeyri-sabitliyin, bütün inkişaf göstəricilərində əks olunduğu və bu ölkələrdə orta ömür uzunluğunun digər inkişaf etməkdə olan ölkələrlə müqayisədə 7 il az olmaqla 64 il təşkil edir.

Vurğulanır ki, bu ölkələrdə uşaq ölüm nisbəti iki dəfədən çoxdur və ərzaq təhlükəsizliyi əhalinin 18 faizinə təsir edir.

Dünya Bankının baş iqtisadçısı və vitse-prezidenti İndermit Gill son üç ildə dünyanın diqqətinin Ukrayna və Yaxın Şərqdəki münaqişələrə yönəldiyinə diqqət çəkərək, “Ancaq münaqişə və qeyri-sabitlikdən əziyyət çəkən insanların 70 faizindən çoxu Afrikada yaşayır. Əgər müdaxilə edilməsə, bu şərtlər xroniki hala gəlir. Bu gün münaqişə və qeyri-sabitlik yaşayan ölkələrin yarısı bu vəziyyəti 15 ildən çoxdur yaşayır. 

Bu miqyasda yoxsulluğun yoluxucu olması qaçılmazdır" deyib.

Dünya Bankının baş iqtisadçı müavini Ayhan Köse də son 15 ildə bu ölkələrdə artımın deyil, durğunluğun normal hala çevrildiyini qeyd edib.

Bu iqtisadiyyatların vəziyyətinə daha çox diqqət yetirilməli olduğunu vurğulayan Köse, "Burada inkişafı canlandırmaq asan olmayacaq, amma mümkündür və bu, əvvəllər də edilib.

Məqsədli siyasətlər və güclü beynəlxalq dəstək ilə qərar qəbul edənlər qarşıdurmaların qarşısını ala, idarəçiliyi gücləndirə, böyüməni sürətləndirə və məşğulluq yarada bilər" deyib.

Nigar
"Cebheinfo.az"