Dənizləri qoruma kampaniyasında yeni dayanacaq: Fethiye

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti        

Sentyabrın 8-də Muğlanın Fethiye rayonunda Türkiyənin Birinci xanımı Əminə Ərdoğan və Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Naziri Murat Kurumun iştirakı ilə keçiriləcək proqram çərçivəsində Fethiye körfəzindəki dəniz dibi palçıqlarının təmizlənməsinə başlanılacaq və dəniz otlarının qorunması üçün Xəritə-Şalter Sistemi tətbiq olunacaq.

Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi dənizlərdəki çirklənməni müntəzəm olaraq izləmək üçün 2014-cü ildən bəri İnteqrasiya olunmuş Dəniz Çirklənməsinin Monitorinqi Proqramını (DEN-İZ) həyata keçirir.

Türkiyənin bütün dənizlərində 428 stansiyada aparılan proqram çirkləndiriciləri, evtrofikasiyanı, biomüxtəlifliyi və dəniz zibilini çoxkomponentli şəkildə izləyir.

2026-2028-ci illərdə mikroplastik monitorinq şəbəkəsi də genişləndirilmiş və monitorinq məntəqələrinin sayı 40 stansiyaya çatdırılmışdır.

Sıfır Tullantı Mavi Hərəkatı çərçivəsində dəniz zibilinin azaldılması və sahil ekosistemlərinin qorunması səyləri də həyata keçirilir.

10 iyun 2019-cu ildə Əminə Ərdoğanın himayəsi altında başlayan Sıfır Tullantı Mavi Hərəkatı çərçivəsində və "Dəniz Zibilləri üçün Əyalət Fəaliyyət Planlarının Hazırlanması və İcrası haqqında Təlimata" uyğun olaraq, 28 sahil əyalətində dəniz zibillərinin toplanması səyləri həyata keçirilmiş, milli səviyyədə təhsil və maarifləndirmə fəaliyyətləri də genişləndirilmişdir.

İlk 5 illik fəaliyyət planları 2020-2024-cü illər arasında həyata keçirilsə də, 2025-2029-cu illəri əhatə edən ikinci 5 illik Dəniz Zibilləri üçün Əyalət Fəaliyyət Planları da 1 yanvar 2025-ci il tarixindən etibarən tətbiq edilmişdir.

Sıfır Tullantı Mavi Hərəkatı çərçivəsində aparılan səylər nəticəsində bu günə qədər təxminən 375.000 ton dəniz zibili toplanmışdır. Təkcə 2026-cı ildə dənizlərdən toplanan zibil miqdarı 55.000 tona çatmışdır.

Dənizlərin və su ehtiyatlarının qorunması səylərinin vacib sütunlarından biri dəniz dibi çöküntülərinin təmizlənməsidir.

Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi və Kocaeli Böyükşəhər Bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində, Mərmərə Dənizinin Mühafizəsi Fəaliyyət Planının bir hissəsi olaraq 2022-ci ildə başladılan İzmit Körfəzi Şərq Hövzəsi Dibi Çöküntülərinin Təmizlənməsi Layihəsi bu günə qədər 70 faiz tamamlanıb.

Layihənin bir hissəsi olaraq, dənizdən çıxarılan 2,4 milyon kubmetr dib çöküntüsü zərərsizləşdirilib və məqsəd ümumilikdə 3,8 milyon kubmetr dib çöküntüsünü təmizləməkdir.

Nazir Kurum həmçinin iyun ayında İzmit Körfəzində təmizləmə işlərini və sualtı dəniz ekosistemindəki dəyişiklikləri yoxlamaq üçün dalğıclıq etdi. İşlərdən sonra ərazidə dəniz otları, dəniz ulduzları və dəniz xiyarları da daxil olmaqla müxtəlif dəniz canlılarının yenidən peyda olması körfəzdəki ekosistemin canlanmağa başladığını göstərir.

Nazirliyin dib çöküntülərini təmizləmək səyləri Van gölündə də davam edir. Gölün qorunmasını və davamlı istifadəsini təmin etmək üçün 2020-ci ilin mart ayında müvafiq qurum və təşkilatların iştirakı ilə "Van Gölü Hövzəsinin Mühafizəsi Fəaliyyət Planı və İcra Proqramı"na başlanılıb. Plan çərçivəsində Van və Bitlisdə dib qazma işləri aparılır. Bu günə qədər Vandan 2.206.422 kubmetr dib çöküntüsü çıxarılıb. Məqsəd göldən ümumilikdə 2.780.000 kubmetr dib çöküntüsünün çıxarılmasıdır.

Təxminən 600.000 kubmetr dib çöküntüsünün çıxarılması nəzərdə tutulan Bitlisin Tatvan rayonunda indiyə qədər 42.915 kubmetr dib çöküntüsü çıxarılıb.

İzmit Körfəzi və Van Gölündə aparılan dib çöküntülərinin təmizlənməsi əməliyyatlarından sonra Nazirlik yeni tətbiqini Fəthiyə Körfəzində bu ərazidə tətbiq edəcək.

Bu çərçivədə, Türkiyədə ən əhatəli dib çöküntülərinin təmizlənməsi layihəsinə 8 sentyabrda Əminə Ərdoğan və nazir Kurumun iştirakı ilə Fəthiyə körfəzində başlanılacaq. Proqramda həmçinin Fəthiyə-Göcek Xüsusi Ətraf Mühitin Mühafizəsi Bölgəsində dəniz otları çəmənliklərini qorumaq üçün tətbiq olunan Xəritə-Şaldıran Sisteminin təqdimatı da olacaq.

M.MİRZƏ
XQ