Dəriniz hissə hissə soyulur: Necə müalicə etmək olar?

Mütəxəssislər arasında geniş müzakirələrə səbəb olan bir məsələ yenidən gündəmə gəlib.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bəzi həkimlər bunu ekzemanın ağırlaşması hesab etdiyi halda, digərləri problemin dərmanların təyinatı ilə bağlı sistemli səhvlərdən qaynaqlandığını bildirir.

Steroid kremlərin gizli riski

1950-ci illərdən istifadə olunan steroid kremlər milyonlarla insana kömək edib. Lakin son illərdə pasiyentlər “topikal steroidlərin kəsilməsi sindromu” (SOTS) adlanan ciddi yan təsirdən şikayət etməyə başlayıblar. Bu vəziyyət bəzi insanlar üçün son dərəcə ağır keçir və onların həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salır.

36 yaşlı Betani Norman uzun illər ekzemanın müalicəsi üçün bu kremlərdən istifadə edib. Ancaq zaman keçdikcə dərmanlar ona kömək etmək əvəzinə vəziyyətini daha da ağırlaşdırıb. O, açıq yaralar və soyulan dəri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib.

Betani bildirib ki, yaşadığı qaşınma o qədər güclü olub ki, sanki “sümüklərinin içindən gəlirmiş kimi” hiss edirdi. Buna baxmayaraq, müraciət etdiyi həkimlərin əksəriyyəti bunun sadəcə xəstəliyin kəskinləşməsi olduğunu deyərək daha güclü hormonal dərmanlar təyin ediblər.

Rəsmi mövqe və fikir ayrılığı

2021-ci ildə MHRA bu sindromu steroidlərin uzunmüddətli istifadəsinə reaksiya kimi tanısa da, onu rəsmi diaqnoz kimi qəbul etməyib. Bu isə həkimlər və pasiyentlər arasında fikir ayrılığını daha da dərinləşdirib.

Həkim-stajyor Jenna Krosbi özü də bu sindromu keçirdikdən sonra əvvəlki yanaşmasının səhv olduğunu etiraf edib. Onun sözlərinə görə, əvvəllər belə pasiyentləri başa düşmürdü, lakin indi bu vəziyyətin nə qədər ağır olduğunu anlayır.

Digər tərəfdən, bəzi dermatoloqlar sosial şəbəkələrdə steroidlərə qarşı yaranan qorxunun həddindən artıq şişirdildiyini düşünür. Onlar xəbərdarlıq edir ki, bu qorxu insanların vacib müalicədən imtina etməsinə səbəb ola bilər.

Problem haradan qaynaqlanır?

Mütəxəssislərdən biri, doktor Din Eqqit hesab edir ki, əsas problem dərmanların düzgün təyin olunmamasıdır. Onun sözlərinə görə, bir çox hallarda həkimlər səpginin səbəbini araşdırmadan dərhal steroid krem yazırlar.

Bu isə risk yaradır: sindromun ilkin əlamətləri xəstəliyin özünə bənzədiyi üçün pasiyentlərə eyni dərmanlar yenidən təyin edilir və vəziyyət daha da ağırlaşır.

Alternativ müalicələr və ümidlər

Hazırda alternativ müalicə üsulları – immunosupressiv dərmanlar, fototerapiya və yeni bioloji preparatlar – daha geniş tətbiq olunmağa başlayır. Lakin pasiyentlər üçün ən vacib məsələ onların yaşadıqlarının qəbul olunmasıdır.

Betani Norman artıq bir ildir heç bir dərman istifadə etmir. Onun oğlu steroid krem istifadə etmədən böyüyür və vəziyyəti nəzarət altındadır.

Alimlər Nottingham University-də bu sindromun erkən diaqnostikası üzərində araşdırmalar aparır. Məqsəd həm mübahisələrə son qoymaq, həm də pasiyentlərin sağlamlığını qorumaqdır.

Yeni COVID variantı da diqqətdədir

Eyni zamanda, “Sikada” kimi tanınan yeni koronavirus variantı BA.3.2 artıq bir sıra ölkələrdə qeydə alınıb. ABŞ-ın CDC məlumatına görə, bu ştam çoxsaylı mutasiyalara malik olsa da, onun daha ağır xəstəlik törətdiyi hələ sübut olunmayıb.

World Health Organization isə bu variantı hazırda müşahidə altında olan kateqoriyaya daxil edib. Mütəxəssislər qeyd edir ki, əlamətlər əsasən digər COVID-19 formalarından fərqlənmir, lakin araşdırmalar davam edir.