DİM keçid ballarını niyə artırıb? AÇIQLAMA

Dövlət İmtahan Mərkəzi növbəti tədris ili üçün xüsüsi qabiliyyət tələb edən bəzi ixtisaslar üzrə keçid ballarını artırıb.

Artım konkret olaraq hansı ixtisaslara aiddir? Balların artırılmasının səbəbi nədir?

Mövzu ilə bağlı Dövlət İmtahan Mərkəzinin sektor müdiri Xanlar Xanlarzadə Bakupost.az -ın sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, artım xüsusi qabiliyyət tələb edən bəzi ixtisaslara şamil olunur:

“Bu dəyişiklik yalnız idman istiqamətində olan 5 ixtisasa aiddir. Bunlar məşqçilik, ümumi fiziki hazırlıq, kütləvi sağlamlaşdırıcı idman, adaptiv bədən tərbiyəsi, fiziki tərbiyə və çağırışa qədərki hazırlıq müəllimliyi ixtisaslarıdır.”

X.Xanlarzadənin sözlərinə görə, bu qərar son illərdə həmin ixtisaslar üzrə formalaşan keçid ballarının yüksək olması ilə əlaqədardır:

“Burada əsas məqam müsabiqə vəziyyəti ilə bağlıdır. Bu ixtisaslar üzrə kifayət qədər imtahan iştirakçısı olur və uzun illərdir formalaşan keçid balları göstərir ki, rəqabət xeyli yüksəkdir. Hər il faktiki olaraq qeyd olunan ixtisaslar üzrə keçid balları minimal müsabiqə şərtindən (əvvəlki 60 bal) təqribən 2 dəfə çox olur. Yəni qabiliyyət imtahanından 120 və daha yuxarı keçid balı formalaşır. Belə olan halda minimal müsabiqə şərtinin aşağı olması əlverişli deyil. Çünki həmin balı toplayanlar onsuz da yekunda uğur qazana bilmirlər və daha yuxarı bal toplayanlar ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunurlar. Bütün bunlar nəzərə alınaraq idman istiqamətinə aid məşqçilik ixtisası üzrə minimal müsabiqə şərti 70, digərləri (siyahıda var) üzrə isə 80 bal müəyyən olunub. Xatırladım ki, test imtahanında toplanıla biləcək maksimal bal 300-dür.”

Məsələ ilə bağlı Bakupost.az -a danışan təhsil eksperti Elşən Qafarov da bu qərarın doğru olduğunu bildirib:

“Təbii ki, idman və incəsənət sahəsində xüsusi qabiliyyəti olmayan şəxslərin həmin ixtisaslar üzrə təhsil alması absurddur. Onların bu sahə üzrə qabiliyyətinin olmaması və yaxud da az olması, ötəri bacarıqlarının mövcudluğu gələcəkdə həmin sahə üzrə qeyri-peşəkar kadrların hazırlanmasına gətirib çıxarar. Biz bu kadrları nə dərəcədə hazırlaya bilirik, hazırlaya bilmirik, bu, artıq problemin başqa tərəfidir. Amma ilk növbədə qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə yalnız bu sahədə bacarığı olan şəxslər qəbul edilməlidir, təkcə arzulamaq kifayət deyil. Təbii ki, Dövlət İmtahan Mərkəzi digər qurumlarla birgə tədbirlər aparır, həmin ixtisaslara daxil olanların sonrakı təhsil və iş həyatını araşdırırlar və görürlər ki, bu şəxslərin böyük hissəsi ali məktəbə qəbul adı ilə bu ixtisasları seçirlər və həmin ixtisaslarda keçid balı az olduğu üçün qəbul olunurlar. Bu, doğru yanaşma deyil. Abituriyentlərin ixtisas seçiminə valideyn müdaxiləsi də olur, ictimai qınaq problemlərimiz də var. Bu baxımdan atılan addımı çox doğru hesab edir və alqışlayıram.”

Ekspertin sözlərinə görə, idman və incəsənət elə sahələrdir ki, burada yalnız bacarığı və potensialı olan şəxslər təhsil almalıdır:

"Nəzərə alsaq ki, incəsənət və idman sahəsinə hər bir abituriyentin peşə bacarığı və qabiliyyəti olmur və bu istiqamət üzrə sənəd verənlərin sayı da az olduğuna görə bal aşağı olur. Keçid balının aşağı olmasından istifadə edən, nəticə etibarilə bu sahəyə aidiyyəti olmayan şəxslər həmin ixtisaslar üzrə təhsil alırlar. Hər bir təhsil alana dövlət 4 il ərzində vəsait ayırır. Ancaq az balla daxil olanlar gələcəkdə onlardan gözləntiləri sıfıra endirir. Bu baxımdan qabiliyyət imtahanlarının yeni tələblərə uyğun şəkildə həyata keçirilməsi doğru addımdır.”

Lalə Novruz,

BakuPost