Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Diplomatik simvolizm və “bədən dili” manipulyasiya elementi kimi Elçin Mirzəbəyli yazır

Diplomatik simvolizm və “bədən dili” manipulyasiya elementi kimi Elçin Mirzəbəyli yazır

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

Donald Tramp və Vladimir Putin arasında keçirilən görüşdən sonra, jestlərin, “bədən dili”nin, müzakirə predmeti olan məsələlərə birbaşa və dolayısıyla aidiyyatı olmayan detalların daha çox önə çıxarılması bununla bağlı subyektiv baxış bucağımı ifadə edən kiçik bir yazı ilə çıxış etməyimə zəmin yaratdı. 

Beləliklə...

Şübhhəsiz ki, beynəlxalq münasibətlərdə diplomatiya təkcə yazılı sənədlər, rəsmi bəyanatlar və danışıqlar masası arxasında qəbul edilən qərarlarla məhdudlaşmır. Simvollar, jestlər, bədən dili və digər qeyri-verbal ünsiyyət vasitələri dövlətlərin qarşılıqlı münasibətlərində bu və ya digər ölçüdə rol oynayır. Müasir politologiyada bu fenomen “diplomatik simvolizm” anlayışı ilə izah olunur.

Beynəlxalq münasibətlərdə sosial konstruktivizmin nüfuzlu araşdırmaçılarından olan almanəsilli ABŞ politoloqu Aleksandr Vendtin yanaşmasına görə, beynəlxalq münasibətlər yalnız güc balansı ilə izah edilmir. Dövlətlər öz kimliklərini, niyyətlərini və münasibətlərini simvolik davranışlar vasitəsilə də ifadə edirlər.

Amerikalı politoloq, müasir politologiyanın banilərindən və Çikaqo sosiologiya məktəbinin qurucularından biri, siyasət elmində bihevioralist yanaşmanın nümayəndəsi, həmçinin fərdin müxtəlif fəaliyyət sahələrində davranışının tədqiqinə multidissiplinar yanaşmanın nəzəriyyəçisi sayılan Harold Lassvellin kommunikasiya modelində isə diplomatiyada mesajın yalnız sözlərlə deyil, qeyri-verbal kodlarla da ötürüldüyünü göstərir.

Diplomatik protokol araşdırmaları da təsdiq edir ki, liderlərin geyim seçimi, bu və ya digər tədbirə giriş ardıcıllığı və digər elementlər dövlətlərin münasibətlərini ifadə edən rəmzi göstəricilər sayıla bilər.

Bəzi tədqiqatçılara bədən dili beynəlxalq siyasətdə emosional məzmunu, psixoloji üstünlüyü və münasibətlərin xarakterini ifadə etmək üçün istifadə olunan əsas vasitələrdən biridir. Məsələn, bəzən əl sıxma güc balansının simvolu kimi qəbul olunur və yaxud əl sıxmanın müddəti və intensivliyi tərəflərin psixoloji mövqeyini əks etdirir. Göz kontaktı və mimika isə hörmət, rəqabət və ya soyuqluq mesajı verir. Bununla yanaşı, yenə də daha öncə istinad etdiyim nəzəri yanaşmalara görə, liderlərin hansı məsafədə dayanmaları, oturuş tərzləri də dövlətlər arasında ya bərabərlik, ya da asimmetrik münasibətlərin vizual göstəricisi ola bilər.

Qeyd edim ki, “bədən dili”nin diplomatiyada rolu antropologiya və psixologiya elmlərinin də araşdırma predmetinə çevrilib. Xüsusən də Ervin Qoffmanın simvolik qarşılıqlı təsir nəzəriyyəsi göstərir ki, ictimai situasiyalarda davranış formaları “siyasi teatr”ın tərkib hissəsidir.

Bununla yanaşı, bir vacib məqamı da nəzərə almağın zəruri olduğunu düşünürəm:

Diplomatik görüşlərdə qeyri-verbal detallar bəzən məqsədyönlü şəkildə diqqəti əsas müzakirə olunan məsələlərdən yayındırmaq üçün istifadə olunur.

Kütləvi informasiya vasitələri vizual detalları qabartmaqla ictimai şüuru daha sadə və emosional məqamlara yönəldirlər və bu halda strateji və həssas mövzular, təbii olaraq arxa plana keçir.

Həmçinin, bəzi hallarda liderlər özləri belə detalları planlaşdıraraq müzakirələrin mahiyyətini kölgədə qoyur, ictimai rəyin diqqətini başqa istiqamətə çəkirlər.

Bu qəbildən olan hərəkətlər psixoloji manipulyasiya kimi də istifadə oluna bilər. Çünki əl hərəkətləri, geyim seçimi və ya protokol “təsadüfləri” ictimaiyyətin emosional reaksiyasını gücləndirir, əsas gündəmin ikinci dərəcəli görünməsinə səbəb olur. Beləliklə, bədən dili və simvolik elementlər təkcə kommunikasiya vasitəsi deyil, həm də siyasi manipulyasiya aləti funksiyasını daşıyır. Diplomatik simvolizm medianın interpretasiyası vasitəsilə ictimai rəyin formalaşdırılmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Mətbuat çox vaxt rəsmi razılaşmalardan daha çox jestləri qabardır və bu, ictimaiyyətin beynəlxalq münasibətlər barədə təsəvvürünü dəyişir.

Bu baxımdan, Alyaskada keçirilən görüşdə Lavrovun köynəyindən başlamış təyyarələrin uçuşunadək əksər detalların daha çox manipulyasiya olduğu qənaətindəyəm.

Diplomatik simvolizm beynəlxalq münasibətlərin nəzəri və praktiki zəmində öyrənilməsində əsas istiqamətlərdən biri sayılır. O, dövlətlərin öz kimliklərini və niyyətlərini büruzə vermələrinin, psixoloji üstünlüklərini nümayiş etdirmələrinin, həmçinin ictimai rəyə təsir göstərmələrinin mühüm alətidir. Bununla yanaşı, simvolik elementlər bəzən yayındırıcı faktor kimi də çıxış edir. Bu baxımdan, beynəlxalq münasibətlərin elmi təhlilində jestlər, bədən dili və digər qeyri-verbal kodların funksiyasına diqqət yetirilməsindən daha çox müzakirə olunan mövzulara və nəticəyə diqqət yetirilməsini zəruri hesab edirəm.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:117
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 16 Avqust 2025 15:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri