Dişlərin itirilmə səbəbləri Stomatoloqdan AÇIQLAMA

Kariyes və onun ağırlaşmaları dişlərin itirilməsinə səbəb olur.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə “Gazeta.ru”ya müsahibəsində ortoped-stomatoloqu Aleksandr Oqanezov məlumat verib.

Ekspertin sözlərinə görə, kariyes çox vaxt fərq edilmədən başlayır və vaxtında müalicə olunmadıqda diş toxumalarını kökə qədər dağıdır. Nəticədə isə dişin çəkilməsi və yerinə protez qoyulması qaçılmaz olur. Oqanezov qeyd edib ki, diş itkisinə səbəb olan digər amillərdən biri də parodontitdir – diş ətrafı toxumaların xroniki iltihabı. Bu halda dişlər zəifləyir, laxlayır və düşür:

“Xüsusilə qadınlarda 50 yaşdan sonra sümük toxumasında zəifləmə müşahidə olunur. Bu zaman implantasiya əks göstəriş sayılır və çıxarılan protezlərdən istifadə edilir”.

O, həmçinin diş travmaları və yaşla əlaqəli dəyişikliklərin – emalin nazikləşməsi, diş ətinin elastikliyini itirməsi və dişlərin yüklənməyə qarşı dözümsüzləşməsinin də diş itkisində rol oynadığını bildirib. Mütəxəssis vurğulayıb ki, bir dişin itirilməsi belə ardıcıl problemlərə yol açır: çeynəmə funksiyasının pozulması nəticəsində qonşu dişlərdə dağılma və yer dəyişmələri baş verir. Bu səbəbdən vaxtında protezləşdirmə vacibdir.

Bir diş zədələndikdə Oqanezov möhkəm “qapaq” funksiyası daşıyan kronka (tac) qoyulmasını məsləhət görür. Əgər sadəcə kiçik sınıq və ya çat varsa, ön səthə keramik vinir (nazik qapaq) tətbiq edilə bilər. 1-2 dişin əskikliyi zamanı stomatoloq müvəqqəti olaraq çıxarılan kiçik protezlərdən istifadəni tövsiyə edir. Bu, implant yerləşənədək və ya əməliyyat əks göstəriş sayıldıqda müvəqqəti həll kimi istifadə olunur. 3-4 ardıcıl diş olmadıqda isə həkim körpü tipli protezləri tövsiyə edir. Bu konstruksiya bir neçə süni tacdan ibarətdir və sağlam dişlərə bərkidilir. Lakin bunun üçün dayaq dişlərin yonulması tələb olunur və bu metod hər pasiyenta uyğun olmaya bilər. Dişlərin əksəriyyəti olmadıqda isə tam çıxarılan protezlər tətbiq olunur. Onlar diş ətlərinə “sorma effekti” ilə tutunur və çeynəmə, danışıq və estetik funksiyanı bərpa etməyə kömək edir.

Oqanezov qeyd edib ki, protezin materialı yalnız qiymətə deyil, həm də rahatlıq, estetik görünüş və davamlılığa təsir edir. Bu, diş ətinin vəziyyəti, qalan dişlərin sayı və komponentlərə həssaslıq nəzərə alınaraq fərdi seçilir. Onun sözlərinə görə, ucuz və dayanıqlı akril materialdan istifadə olunan baza protezləri bəzi pasiyentlərdə, xüsusilə uzun müddətli istifadədə, allergiya yarada bilər. Alternativ olaraq, daha yumşaq və elastik olan neylon material göstərilir. O, hipoallergen xüsusiyyətə malikdir və diş ətlərinə tez uyğunlaşır, lakin tez aşınır və zamanla formasını itirə bilər.

Stomatoloq həmçinin akrilsiz və metalsız müasir termoplastik materiallar – Acry Free və Quadrotti protezlərini də önə çəkib. Bu materiallar neylona nisbətən daha sərt, lakin yüngül və komfortludur. Xüsusilə akrilə qarşı həssas pasiyentlər üçün uyğundur.

Nuriyyə NATİQQIZI