Doğma yurduna qayıdanlara dövlət dəstəyi

Böyük Qayıdış proqramının icrası uğurla davam edir, sakinlər davamlı olaraq öz doğma yurdlarına köçürlər. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə diqqət mərkəzində saxlanılan məsələlərdən biri də həmin ərazilərdə məşğulluğun təmin olunmasıdır. Prezident İlham Əliyevin tapşırıqlarına uyğun olaraq Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda sakinlərin sosial dəstək, həmçinin aktiv məşğulluq tədbirləri ilə əhatə olunması başlıca vəzifələrdəndir.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Məşğulluq Agentliyi həmin ərazilərdə əhalinin məşğulluq məsələlərinin həlli sahəsində genişmiqyaslı işlər aparır. Artıq 4 minə yaxın şəxs Dövlət Məşğulluq Agentliyi tərəfindən aktiv məşğulluq proqramları ilə əhatə olunub. Təxminən 2500 nəfər şəxs işlə təmin olunub və daha bir qrup sakinin məşğulluğunun təminatı üçün işlər aparılır.

İşğaldan azad olunan ərazilərimizə köçürülən və köçürüləcək şəxslər üçün  məşğulluq imkanlarının yaradılması məqsədilə əlavə tədbirlər hazırlanır. Sosial tərəfdaşlarla işin gücləndirilməsi, işsiz şəxslərin peşə bacarıqlarının artırılması və yeni iş yerlərinin yaradılmasının təşviqi həmin tədbirlər sırasındadır.  Eyni zamanda sakinlər üçün peşə hazırlığı kurslarının təşkili işləri aparılır.  Artıq 130-a yaxın şəxs kurslara cəlb edilib. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində doğma yurdlarına köçürülmüş sakinlərdən özünüməşğulluq proqramı vasitəsilə kiçik təsərrüfat quran şəxslərin sayı artıq 460-a çatıb. 

Bu günlərdə  Ağdam, Xocalı, Laçın, Ağdərə rayonları və Şuşa şəhərində daha 15 sakinə özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində mal və materiallar təqdim edilib.Verilmiş aktivlər hesabına sakinlər qoyunçuluq, maldarlıq təsərrüfatı, un məmulatları istehsalı, kiçik dərzi sexi, qadın gözəllik salonu, foto atelye və digər istiqamətlər üzrə kiçik bizneslərini yaradıblar. Həssas qruplara aid şəxslərin kiçik biznes qurmalarına imkan yaradan “Məşğulluğa Dəstək Layihəsi” çərçivəsində 2025-ci ilədək ümumilikdə 22 min şəxs aktivlərlə təmin olunacaq.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda əmək bazarının dirçəlməsi və dayanıqlı məşğulluğun təmin olunması məqsədilə əmək yarmarkalarının təşkili mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qeyd edək ki, 2023-cü ildə  Füzuli və Laçında ilk dəfə olaraq əmək yarmarkası təşkil edilib. Füzuli şəhərində keçirilən yarmarkada 16 işəgötürən üzrə 109, Laçın şəhərində isə 16 işəgötürən üzrə 200 vakansiya təqdim edilib. Ötən il həmin ərazilərdə 10 əmək, bir peşə yarmarkası həyata keçirilib. Yarmarkalarda bank, sığorta, istehsal və xidmət, emal sahəsi ilə bağlı olan vakansiyalara üstünlük verilir. Azad olunan ərazilərdə daha çox tikinti-quruculuq işləri, xidmət sahələri üzrə əməkdaşlara ehtiyac olduğuna görə daha çox yönləndirmə bu istiqamətlər üzrədir.

Azərbaycan hökuməti Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazilərində əlilliyi olan şəxslər və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün əlçatan reabilitasiya imkanları yaratmaq məqsədilə yeni müəssisələrin açılması istiqamətində işlər aparır. 

İşğaldan azad edilən ərazilərimizdə də sosial xidmət mərkəzləri şəbəkəsi genişləndiriləcək. Bu bölgələrimizdə tənha ahıl və əlilliyi olan şəxslərin sosial məişət xidmətləri ilə təminatı həyata keçirilməklə yanaşı, evlərində stasionar və yarımstasionar tipli sosial xidmət müəssisələri də yaradılacaq. Eyni zamanda, dövlət sosial sifarişləri əsasında qeyd edilən ərazilərdə günərzi qayğı və icma əsaslı reabilitasiya xidmətləri göstərən mərkəzlər qurulacaq.

2023-cü il avqustun 7-də Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bərdə şəhərində açılışı olan Qarabağ Regional DOST Mərkəzi Bərdə, Tərtər, Ağcabədi, Ağdam, Füzuli, Xocalı, Şuşa, Xocavənd rayonları və Xankəndi şəhərinin sakinlərinə xidmət göstərir. Mərkəzdə ötən dövrdə “bir pəncərə”dən, tam şəffaf, operativ, vətəndaş məmnunluğu prinsipi əsasında 161 növ sosial xidmət göstərilib. Qarabağ Regional DOST Mərkəzi gün ərzində təxminən 650-700 vətəndaş qəbul edə bilir. Bir ildə təxminən 20 min nəfərə məşğulluq, pensiya, sosial müavinət və təqaüdlər, sosial xidmətlər, əlillik, tibbi-sosial ekspertiza və rea­bilitasiya, sosial sığorta, əmək münasibətləri, həmçinin sosial-hüquqi, sosial-məişət və sosial-pedaqoji xidmətlər göstərilir. Son iki ildə 147 min vətəndaşın bu xidmətlərdən məmnunluğu 99,7 faiz təşkil edib.

Mərkəzin nəzdində Qarabağ Regional Peşə Hazırlığı Mərkəzi də açılıb. 7 emalatxana, 8 sinif və təlimat otağı, eləcə də Peşəyönümü və Karyera Mərkəzi, inzibati və texniki otaqlardan ibarət olan həmin Mərkəzdə  48 peşə istiqaməti üzrə tədrisin həyata keçirilməsi, bir dəfədə 300, ildə 1200 nəfərin peşə hazırlığı keçməsi üçün hər bir şərait yaradılıb. 

Qarabağ Regional DOST Mərkəzində fəaliyyət göstərən “RehaPoint” – Reabilitasiya Məntəqəsində əlilliyi olan şəxslər reabilitasiya vasitələri ilə təmin olunur. Bərdə şəhərindəki Qarabağ Regio­nal DOST Mərkəzində bölgədə yaşayan əlilliyi olan şəxslərə ambulator formada müalicəvi bədən tərbiyəsi, əmək terapiyası, psixoloq və loqoped xidmətləri göstərilir, eləcə də onların ehtiyac duyduqları reabilitasiya vasitələri ilə təminatı həyata keçirilir. Məqsəd regionlarda əlilliyi olan şəxslərin reabilitasiya xidmətlərinə əlçatanlığının və vətəndaş məmnunluğunun artırılması, bərpa prosesində əldə edilən nəticələrin davamlılığının təmin edilməsi, regionlarda reabilitasiya infrastrukturunun gücləndirilməsidir. 

Reabilitasiya məntəqəsində ötən dövr­də əlilliyi olan 1450-dək şəxs reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilib. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliyi tərəfindən məntəqədə əlilliyi olan şəxslərə ambulator formada müalicə ilə yanaşı, ehtiyac duyduqları 800-dən çox reabilitasiya vasitəsi də verilib. Ambulator Reabilitasiya Mərkəzi - “RehaPoint”  infrastrukturunun yeni yaradılacaq regional DOST mərkəzləri gələcəkdə 12 DOST Mərkəzi üzrə genişləndiriləcək və ümumilikdə, 72 mindən çox əlilliyi olan şəxsi əhatə edəcək.

Mustafa KAMAL
XQ