Dollar sabitdir, amma qiymətlər artır NİYƏ?

Azərbaycan bazarında dolların məzənnəsi sabit qalsa da, idxal məhsullarının qiymətlərində artım müşahidə olunur. Bu artım xüsusilə ərzaq və gündəlik tələbat mallarında daha qabarıq şəkildə hiss edilir. Nəticədə bazarda qiymət fərqləri yaranır və bu vəziyyət istehlakçıların aylıq xərclərinin artmasına səbəb olur. Daxili bazarda sabit məzənnə ilk baxışdan qiymətlərin dəyişməyəcəyi ilə bağlı gözlənti yaratsa da, idxaldan asılı olan məhsullar üçün əsas müəyyənedici amil dünya bazarındakı qiymət dinamikasıdır. Azərbaycan bir çox ərzaq və istehlak mallarını xaricdən idxal etdiyinə görə, qlobal qiymət artımları yerli bazara da birbaşa təsir göstərir.
Bu barədə iqtisadçı Natiq Cəfərli Demokrat.az-a açıqlama verib. O bildirib ki, dollar hazırda Azərbaycanda nisbətən sabit qalır:
“Amma dünyada vəziyyət fərqlidir. Dünya bazarında qiymətlər dollarla artır. Biz idxal məhsullarını dollarla alırıq, buna görə də bu artım birbaşa məhsulların qiymətinə təsir edir. Manatın məzənnəsi dəyişməz qalır. Məsələn, dünən 10 dollara aldığımız məhsulu bu gün 11 dollara alırıqsa, manatla hesablayanda qiymət dünən 17 manat idisə, bu gün 18 manat 70 qəpik olur. Beləliklə, idxal məhsullarının bahalaşmasının əsas səbəbi dünya bazarında dollarla qiymət artımıdır”.
İqtisadçının sözlərinə görə, qlobal bazarlarda xammal və logistika xərclərinin artması, geosiyasi gərginliklər, eləcə də istehsal zəncirində yaranan fasilələr qiymətlərin yüksəlməsinə təsir edən əsas amillər sırasındadır. Bu isə idxaldan asılı ölkələr üçün əlavə inflyasiya təzyiqi yaradır.
Belə şəraitdə daxili bazarda qiymət sabitliyinin qorunması daha çox yerli istehsalın gücləndirilməsindən və idxaldan asılılığın azaldılmasından keçir. Əks halda, dünya bazarındakı hər bir qiymət dalğalanması ölkə daxilində də özünü göstərməyə davam edəcək.
Mövcud vəziyyət istehlakçılar üçün əlavə maliyyə yükü yaradır və ailə büdcələrinin planlaşdırılmasını çətinləşdirir. Xüsusilə aşağı və orta gəlirli ailələr üçün ərzaq və gündəlik tələbat mallarındakı qiymət artımı daha həssas şəkildə hiss olunur.
Leyla Turan
Demokrat.az