Dövlət cinayəti olduğunu təsdiqləyən 27 maddə...

...Əlcəzair parlamenti 1830-cu ildən 1962-ci ilə qədər ölkədə davam edən Fransa müstəmləkə hakimiyyətini cinayət hesab edən qanun layihəsini müzakirə etməyə başlayıb.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə Afrika Təşəbbüsü xəbər agentliyi bildirir.

Qanun layihəsi Milli Assambleyanın sədri İbrahim Buğali tərəfindən təqdim edilib.

Sənəddə "Fransız müstəmləkə cinayətlərinin siyahısı, Fransanın müstəmləkə keçmişinə görə məsuliyyətinin müəyyən edilməsi, tanınma və üzr istənilməsini tələb edən mexanizmlərin yaradılması və müstəmləkəçiliyin təriflənməsini və ya təşviqini cinayət hesab edən cinayət tədbirlərinin qəbul edilməsi" yer alır.

Sənəddə həmçinin maddi və mənəvi təzminat məsələləri də əhatə olunur.

Qanun layihəsinin müəllifinin sözlərinə görə, onun məqsədi fransızlara qarşı qisas almaq və ya nifrətə təhrik etmək deyil. Sənəd insanlığa qarşı cinayətlərin zamanla silinmədiyi, zorla haqq qazandırılmadığı və sükutla gizlədilə bilməyəcəyi fikrinə əsaslanır.

Müstəmləkə dövründə Əlcəzair həm ölkə daxilində, həm də xaricdə milyonlarla günahsız insanın həyatına son qoyan qırğınlara şahid olub və bu qırğınlar cəzasız qalmamalıdır.

Ən ağır cinayətlər arasında qanun layihəsi Fransanın Əlcəzair Səhrasında bir neçə nəsil boyu insan sağlamlığına və ətraf mühitə zərər vuran nüvə sınaqlarını vurğulayır.

Sənəddə Əlcəzairin Fransa tərəfindən müstəmləkə edilməsinin Fransanın hüquqi və mənəvi məsuliyyət daşıdığı dövlət cinayəti olduğunu təsdiqləyən 27 maddə var.

Buqali, iki ölkə arasında münasibətlərin pisləşməsi fonunda, yanvar ayında Fransa müstəmləkəçiliyinin cinayət hesab edilməsi ideyasını irəli sürmüşdü.

Paris və bir sıra digər Qərb ölkələri Əlcəzairin müstəqil ərazi kimi iddia etdiyi Qərbi Səhra üzərində Mərakeşin suverenliyini tanıdıqdan sonra Fransa ilə Əlcəzair arasındakı münasibətlər ciddi şəkildə pisləşib.

Əli Babayev