Dövrümüzdə bir sıra xərçəng növləri qripdən daha asan sağalır, 70%...

Artıq xərçəng xəstəliyi əvvəlki kimi insanların mütləq sonu mənasına gəlmir.

Ölkə.Az Türkiyənin “Sabah” qəzetinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə ümumi cərrahiyyə mütəxəssisi professor Adnan Çalık danışıb. O bildirib ki, əgər 30 il əvvəl bir çox xərçəngin sağalma şansı çox az idisə, bu gün xərçəngin bir çox növlərindən sağalma nisbəti 1,5-2 dəfə artıb.

“Xüsusilə döş, prostat və hematoloji xərçənglərində dramatik irəliləyiş var. Ağciyər və mədəaltı vəzi kimi xərçənglərdə artım nisbəti daha məhduddur, lakin immunoterapiya sayəsində son 10 ildə sürətli artım olub.

Bu həlledici məqamdır. "Xərçəng" sözü hələ də “ölüm” sözü ilə sinonim kimi qəbul edilir, lakin bu, mövcud tibbi reallıqla tamamilə üst-üstə düşmür.

Xərçəng həmişə ölüm deyil. Müalicə müvəffəqiyyəti son 30 ildə kəskin şəkildə artıb. Döş, prostat, qalxanabənzər vəzi və dəri də daxil olmaqla bir çox xərçəng növləri üçün beş illik sağ qalma nisbətləri 85-95%-ə çatıb.

Uşaqlıq leykemiyasının müvəffəqiyyət nisbəti 90%-dən çoxdur. Xəstəliyin erkən mərhələsində olan bir çox xərçəng növləri tamamilə müalicə olunur”.

A.Çalık söyləyib ki, müalicələrin müvəffəqiyyətində başa çatmasında 18-20%-lik mütləq artım var:

“Son 30 ildə (1995-2025) xərçəng müalicəsində müvəffəqiyyət nisbəti əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Bu artımı ölçmək üçün ümumiyyətlə beş illik sağ qalma nisbətləri nəzərə alınır.
Türkiyədən və dünyanın hər yerindən əldə edilən məlumatlar ümumi sağ qalma nisbətlərinin artdığını göstərir; 1990-cı illərdə bütün xərçənglər üçün 5 illik sağ qalma nisbəti 50% idi. Bu gün (2020-ci illərdə) bütün xərçənglər üçün 68-70% təşkil edir. Müalicələrin müvəffəqiyyətində başa çatmasında 18-20%-lik mütləq artım var.

Erkən diaqnostika üsulları (mamoqrafiya, kolonoskopiya, aşağı dozalı KT ağciyər skrini), cərrahi üsullardakı irəliləyişlər (laparoskopik və robotik cərrahiyyə), radioterapiyanın optimallaşdırılması (IMRT, stereotaktik RT), kemoterapi protokollarının təkmilləşdirilməsi, məqsədyönlü müalicələr və s. müalicə prosesinə müsbət təsir göstərir”,- deyə o əlavə edib.

Həkimin sözlərinə görə, bəzi xərçəng növlərində sağalma nisbəti qripdən daha yüksəkdir:

“Əvvəllər ölümcül olan bir çox xərçəng indi uzun müddət idarə oluna bilər. Erkən diaqnoz müvəffəqiyyət nisbətini iki dəfə artırır. Skrininq proqramlarında iştirak həyatları xilas edir. Bu xüsusilə döş, kolon və uşaqlıq boynu xərçənglərində özünü göstərir. Müalicə üsulları əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf edib.

Bəzi hallarda sağalma əmsalı hətta qripdən (məsələn, qalxanabənzər vəzin xərçənginin erkən mərhələlərində) daha yüksəkdir. Gözlənilən ömür uzunluğu artıb, ümid isə xeyli güclənib. İndiki vaxtda, hətta bəzi inkişaf etmiş xəstələrdə 5-10 illik sağ qalma əmsalı mümkündür. Bu, inqilabdır".

Billurə Yunus