Dünya əhalisi planetin dayanıqlı həddini aşıb

Yeni elmi araşdırmaya görə, Yer kürəsinin mövcud resursları hazırkı istehlak səviyyəsi ilə artıq dayanıqlı şəkildə 8 milyarddan çox insanı təmin etmək gücündə deyil.

BAKU.WS xəbər verir ki, nəticələr "Environmental Research Letters" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar demoqrafik göstəriciləri və son iki əsrdə resurslardan istifadə dinamikasını təhlil edərək "daşıma qabiliyyəti" konsepsiyasına əsaslanıblar. Bu göstərici planetin təbii ehtiyatlarını tükətmədən nə qədər əhalini saxlaya biləcəyini müəyyən edir.

Araşdırmaya əsasən, mövcud istehlak modelləri şəraitində Yer kürəsinin optimal daşıma qabiliyyəti təxminən 2,5 milyard insan civarındadır. Halbuki hazırda dünya əhalisi 8 milyardı ötüb ki, bu da planetin imkanları ilə real yük arasında ciddi fərq olduğunu göstərir.

Alimlər bildirirlər ki, əhalinin sürətli artımı əsasən fosil yanacaqların istifadəsi hesabına mümkün olub. Bu enerji mənbələri qısa müddətdə resurslara çıxışı artırsa da, uzunmüddətli perspektivdə dayanıqlı deyil və iqlim dəyişiklikləri, ekosistemlərin deqradasiyası kimi problemləri gücləndirir.

Model proqnozlarına görə, yaxın onilliklərdə əhali artımı yavaşlayacaq, lakin tam dayanmayacaq. XXI əsrin ikinci yarısında dünya əhalisinin 11-12 milyard nəfərə qədər yüksəlməsi ehtimal olunur.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, enerji, su, torpaq və ərzaq resurslarından istifadədə ciddi dəyişikliklər edilməzsə, təbii sistemlərə təzyiq artmağa davam edəcək. Bu isə qlobal səviyyədə sabitliyin zəifləməsi riskini də gündəmə gətirir.