Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Dünya qızıl eraya keçir: Azərbaycan qızıl 5 likdə TƏHLİL

Dünya qızıl eraya keçir: Azərbaycan qızıl 5 likdə TƏHLİL

Ses qazeti portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Dünyada növbəti qızıl bumu, kobud desək qızıl qızdırması erası başlayır. Son illərdə durmadan qiyməti bahalaşan bu qiymətli metal hazırda qeyri-müəyyən qlobal siyasi və iqtisadi situasiya fonunda ən etibarlı rezerv sayılır.

Texniki korreksiyanın vaxtı çoxdan keçsə də, qızıl yeni zirvələrə çatmağa davam edir. Amma investorlar bunun qarşısını alırlar. Sarı metal ABŞ-da Federal Ehtiyat dərəcəsi və büdcə ilə bağlı hadisələrlə dəstəklənir. Ancaq bu həftəki kəskin artımın başqa səbəbləri də ola bilər. Bu səbəblər nədir və niyə qızıl qiymətlərinin indi unsiya üçün 4000 dollara deyil, 5000 dollara çatacağı proqnozlaşdırılır?

“Financial Times”-in məlumatına görə, qızıl ABŞ hökumətinin istefa verməsi riski fonunda bir unsiya üçün 3850 dolları ötüb. İkinci səbəb mərkəzi banklar və fond birjalarından aqressiv tələbdir. Dünya Qızıl Şurasının məlumatına görə, fond birjalarından daxilolmalar sentyabr ayında təxminən 100 tona çatıb ki, bu da aprel ayından bəri ən yüksək səviyyədir.

Bu il külçə qızılın qiyməti 45% artıb. Bu, 2025-ci ili 1979-cu ildən bəri qızıl üçün ən yaxşı il edir. Belə artım templəri təxminən son 50 ildə müşahidə olunmayıb.

Ekspertlər hesab edir ki, hazırda əsas amillər FED-in faiz trayektoriyası və ABŞ tənzimləyicisinin müstəqilliyidir. Faizlərin azaldılmasından sonra, proqnozlaşdırılan trayektoriyaya görə, tənzimləyici ilin sonuna qədər uçot dərəcəsini daha 2 dəfə azalda bilər ki, bu da qızıl qiymətləri üçün müsbət amildir.

FED-in uçot dərəcəsinin azaldılması ABŞ prezidenti Tramp ilə FED arasında qarşıdurma ilə bağlı xəbərlər fonunda daha da aktuallaşıb. Tramp ehtiyatlı FED-dən daha aqressiv faiz azaltma siyasəti aparmağa çalışır. FED-in uçot dərəcəsinin azaldılması gözləntisi nə qədər çox olarsa, qızılın qiyməti də bir o qədər baha olar.

Qısamüddətli amillər arasında qiymətə hökumətin oktyabrın 1-də baş verə biləcək mümkün fəaliyyəti dayandırma riski də təsir göstərir. Söhbət Senat qərarını dəyişməyincə və büdcənin maliyyələşdirilməsi qanun layihəsini qəbul edənədək hökumətin fəaliyyətini dayandırmasından gedir. Tramp demokratlarla danışıqları davam etdirir. Oxşar tamaşa ABŞ-da milli borcun artması kimi vaxtaşırı keçirilir. Hökumətin fəaliyyətinin dayandırılması Senatda Demokratlar və Respublikaçılar arasında sövdələşmə predmetidir. Bu, Obamanın dövründə də adi hal idi. Bu, ABŞ-ın iqtisadi inkişafı üçün pis xəbərdir; fond bazarları adətən aşağı düşür, investorlar portfellərini yenidən təşkil edir və əsas təhlükəsiz sığınacaq aktivi kimi qızıla sərmayə qoyurlar.

Bütün bu hadisələr qızılın qiymətində artıq öz təsirini göstərib. Qızılın bir unsiyasının 3800 dollardan yuxarı qalxmasına səbəblərdən biri də səmada sirli dronların görünməsi səbəbindən Danimarka, İsveç və Norveç paytaxtlarında hava limanlarının bağlanması ilə bağlı geosiyasi insident olub. Bəziləri onların Baltik dənizindəki Rusiya hərbi gəmilərindən buraxıldığını iddia edib. Baxmayaraq ki, Rusiya bunu inkar edib və bəzi avropalı ekspertlər bu dron tamaşasının Avropa İttifaqı tərəfindən qəsdən təşkil edildiyini iddia edir. Bu, saxta təşkil olunmuş təxribatdır, yoxsa həqiqətən də hərbi pilotsuz təyyarələr orda uçur? Bu artıq vacib deyil, əsas odur ki, bu xəbərlər fonunda Baltik dənizində hərbi toqquşma riski qiymətləndirlir və Avropanın şimalında geosiyasi gərginliyin gözlənilməsi ilə qızıl bahalaşır. Ekspertlər qiymətin oktyabrın əvvəlində bir troya unsiyası üçün 4000 dollara çatacağını gözləyir. Bir sıra analitiklər isə qızılın troya unsiyası üçün qiymətin 5000 dollara çatacağını istisna etmirlər.

Qızıl alışı rekordları vuran mərkəzi banklar və özəl fondlar təkcə fyuçersləri deyil, fiziki qızılları da alırlar. Onlar külçə alıb öz ərazilərinə daşımağa çalışırlar.

Hətta Çin, keçən həftə bildirildiyi kimi, öz ərazisində qızıl saxlamağı təklif edir. Çin açıq şəkildə qızılla dəstəklənən qızıl yuanın bazara çıxarılmasına hazırlaşır. Pekin rezerv valyutalara– əsasən dollar və avroya meydan oxuyaraq yuanın liderliyi ələ keçirməsini təşkil etməyə çalışır.

Rusiyada da qızıla tələbat artır və o bahalaşır. Qiymətlər artıq 1 qram üçün 10 000 rubl müəyyən edilib və yaxında 12 000 rubl olacağı ehtimal edilir. Rusiyada qızıl bir neçə formada alına bilər: birja alətləri, bank alətləri, külçə və sikkələr şəklində fiziki metal kimi.

Ümumiyyətlə, proqnozlara görə, bu il təkcə qızıl deyil, həm də gümüş üçün bahalaşma ili olacaq. Hazırda gümüş qızıldan da çox bahalaşır. Qızılı çox baha hesab edənlər üçün gümüşü düşünməyə dəyər. Ekspertlər hesab edir ki, gümüş çox tez bir zamanda 48 dollara çatacaq. Gümüş toplayanlar qızıldan daha çox qazanc əldə edə bilər.

Bütövlükdə geosiyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənlik uzunmüddətli perspektivdə qiymətli metalların qiymətlərinin artmasını dəstəkləyəcək. Hazırda da geosiyasi münaqişələr səngimir. Yaxın Şərqdə vəziyyət son dərəcə gərgin olaraq qalır. Ukraynada hərbi əməliyyatlar və NATO-Rusiya gərginliyi səngimir. Bundan başqa potensial qaynar nöqtələrin, məsələn, Venesuela ətrafındakı və Tayvan ətrafındakı vəziyyət də uzunmüddətli qeyri-müəyyənlik amilidir; Arktika regionunda qarşıdurma güclənə bilər. İkincisi, iqtisadi qeyri-müəyyənlik qlobal iqtisadi sistemin parçalanması olaraq qalır. Bütün bunlar inflyasiya dalğaları ilə müşayiət olunur, bir çox ölkələrdə vəziyyət heç də yaxşı deyil.

Belə bir vəziyyətdə ölkələr öz strateji rezervlərini təhlükə altında olan valyutalarda deyil, qiymətli metallarda saxlamalıdır. Özü də ölkə daxilində. Qlobal gərginlik daim partlaya bilər və ölkələrin qlobal fondlardakı rezervləri təhlükə altında qala bilər.

Böyük dövlətlər durmadan qızıl ehtiyatlarını artırırlar. Şuranın məlumatına görə, ilk 10-luğa ABŞ (8133,46 ton), Almaniya (3351,53 ton), İtaliya (2451,84 ton), Fransa (2437 ton), Rusiya (2335,9 ton) və Çin (2279,56 ton), İsveçrə (1 040 ton), Hindistan (854 ton), Yaponiya (846 ton) və Niderland (612 ton) daxildir. Azərbaycan isə 165 ton qızıl ehtiyatı ilə siyahıda 26-cı pillədə qərarlaşıb.

Bu ilin ilk yarısında qızıl alışında liderlər sırasında Rusiya (4,75 ton), Avstraliya (3,99 ton), ABŞ (3,35 ton), Qazaxıstan (2,56 ton), Böyük Britaniya (2,77 ton) var.

Azərbaycan da son illərdə qızıl alışını artırıb. Dünya Qızıl Şurasının (WGC) hesabatında deyilir ki, Qızıl alışına görə Azərbaycan dünyanın ilk 5 ölkəsi sırasındadır. Son 1 ildə qızıl ehtiyatı təxminən 25 faiz artıb və hazırda 180 ton civarındadır. 2025-ci ilin ilk yarımilində Azərbaycan 3 milyard dollar dəyərində 35 ton qızıl idxal edib. Bu əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən dəyərdə 5 dəfə, həcmdə 4 dəfə yüksəkdir!

Lakin hələ də Neft Fondunun rezervləri əsasən dollar və avroda saxlanılır. Mümkün qədər tez və daha çox həcmdə qızıla, gümüşə çevrilməsinə və ölkəyə gətirilməsinə ehtiyac var. Bir neçə il əvvələdək Fondun rezerv portfelində qızılın payı 1 faizə çatmırdı. Hazırda Neft Fondunun ehtiyat portfelində qızılın payı 30 faizə yaxındır. Məlumatlara görə, artıq alış dayandırılıb. Bəzi ekspertlər iddia edir ki, portfeldə qızılın payının 35 faizdən artıq olması risklidir, lakin bu doğru yanaşma deyil, ən inkişaf etmiş iri dövlətlər bu payı 60-70 faizə çıxarırlar. Müqayisə üçün deyək ki, Almaniyanın ümumi maliyyə ehtiyatlarının 70 faizi məhz məhz qızılın payına düşür. Bu səbəbdən də, hesab edilir ki, bizdə qızılın payını ən azı 50 faizə çatdırmalıyıq.

Yeri gəlmişkən, ötən il Azərbaycanda 2663 kiloqram qızıl istehsal edilib. Ölkə daxilində yanvar-iyun aylarında çıxarılan qızıl isə cəmi 1,6 ton olub, deməli ilin yekununa qızıl istehsalı 3 tonu keçəcək. Həm istehsal, həm də idxalın artması müsbət tendensiyadır. Hazırki qlobal şəraitdə ən etibarlı rezerv qızıl olaraq qalır.

Elçin Bayramlı

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi” istiqaməti çərçivəsində hazırlanıb

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 01 Oktyabr 2025 14:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri