Düşünülmüş enerji strategiyası ŞƏRH

Yanvarın 19-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin dünyanın ən mötəbər iqtisadi və siyasi platformalarından olan Davos Dünya İqtisadi Forumunda "Avrasiyanın iqtisadi özünəməxsusluğunun müəyyənləşdirilməsi" mövzusunda panel iclasında iştirakı postmünaqişə dövründə ölkənin regional və qlobal gündəmdə tutduğu yeni mövqenin parlaq təzahürüdür. Forum çərçivəsində dövlətimizin başçısı bir çox ikitərəfli, eləcə də müxtəlif ölkələri təmsil edən biznes nümayəndələri ilə görüşlər keçirib, panel iclaslarda iştirak edib. Bütün görüş və çıxışlarda Azərbaycanın Avrasiya məkanı üçün mühüm əhəmiyyətinin vurğulanması bir daha sübut edir ki, Prezident cənab İlham Əliyevin Davos Dünya İqtisadi Forumunda iştirakı bu dəfə də Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsi baxımından geosiyasi və geoiqtisadi cəhətdən çox böyük əhəmiyyət daşıyır.

Enerji amili müasir dünyada dövlətlərin iqtisadi inkişafını, siyasi nüfuzunu və beynəlxalq münasibətlərdəki mövqeyini müəyyən edən əsas faktorlardan biri hesab olunur. Bu baxımdan Azərbaycan enerji resurslarını yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, həm də strateji xarici siyasət aləti kimi uğurla istifadə edən ölkələrdəndir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yanvarın 20-də Davosda “Euronews” televiziyasına müsahibə verib. Dövlət başçısı bu müsahibə vasitəsilə Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzunu, gücünü və strateji potensialını qlobal auditoriyaya yüksək peşəkarlıqla, aydın və dəqiq mesajlarla çatdırır. Ölkə Başçısı müsahibəsində vurğulayıb: “Azərbaycan Cənubi Qafqazın enerji ehtiyatlarına məxsus və onları Cənubi Qafqazın digər ölkələrinə ixrac edən yeganə ölkədir. Bölgənin digər ölkələri - uzun illər Gürcüstan, indi isə artıq Ermənistan enerji ehtiyatlarını Azərbaycandan idxal edir. Avropa və Avropa İttifaqı ilə isə bizim enerji əməkdaşlığımız artmaqdadır. Biz artıq 16 ölkəyə təbii qaz ixrac edirik və onların 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Boru kəməri qazı ilə coğrafi əhatəsinə görə Azərbaycan dünyada birinci yerdədir.”

Ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyin bərpa olunmasından sonra Azərbaycanda formalaşan təhlükəsizlik mühiti, strateji sabitlik Prezident İlham Əliyevin çıxışında iqtisadi inkişaf üçün fundamental baza kimi təqdim olundu. Enerji əməkdaşlığı Avropa ölkələri üçün enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, tədarük marşrutlarının diversifikasiyası və siyasi risklərin azaldılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ölkə başçısının qeyd etdiyi kimi: “Biz təbii resurslara, nəqliyyat sisteminə və müasir boru kəmərlərinə malikik. Bizim bir çox Avropa ölkəsi ilə yaxşı münasibətlərimiz var və bu, onlar üçün öz enerji təhlükəsizliyini gücləndirmək imkanıdır. Bizim üçün isə bu, premium bazarda ehtiyatlarımızı satmaq fürsətidir. Baxmayaraq ki, biz qazı təkcə Avropaya satmırıq, bu yaxınlarda Suriyaya da ixrac etməyə başlamışıq. Ancaq qiymət baxımından ən yaxşı bazar, əlbəttə ki, Avropa bazarıdır.”

Bu gün Azərbaycan Xəzər dənizi hövzəsində yerləşən zəngin karbohidrogen ehtiyatlarına malikdir. Ölkənin neft və qaz potensialının əsasını “Azəri–Çıraq–Günəşli” neft yataqları və “Şahdəniz” qaz-kondensat yatağı təşkil edir. “Azəri–Çıraq–Günəşli” yataqlar bloku onilliklər ərzində Azərbaycanın neft ixracında aparıcı rol oynamış, dövlət büdcəsinə milyardlarla dollar gəlir gətirmişdir. “Şahdəniz” yatağı isə dünyanın ən iri qaz yataqlarından biri hesab olunur. Bu yatağın ehtiyatları təxminən 1,2 trilyon kubmetr təbii qaz və 240 milyon ton kondensat həcmində qiymətləndirilir. Məhz bu ehtiyatlar Azərbaycanın uzunmüddətli qaz ixracı strategiyasının əsasını təşkil edir və ölkəyə onilliklər ərzində sabit təchizatçı kimi çıxış etmək imkanı yaradır.

Əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazın enerji təhlükəsizliyinin əsas dayağı olmaqla yanaşı, Avropanın etibarlı və strateji enerji tərəfdaşı kimi çıxış edir. Zəngin təbii ehtiyatlar, müasir boru kəməri infrastrukturu, balanslaşdırılmış xarici siyasət və düşünülmüş enerji strategiyası ölkənin regional və qlobal əhəmiyyətini daha da artırır.

Gündüz Bayramov

YAP Samux rayon təşkilatının sədri